Waarnemen
Maastricht University
Taak 1 t/m 9 incl. alle e-
readers
Leerjaar 2014 - 2015
Taak 1: Measuring experiences
Taak 2: The retina
Taak 3: True colours
Taak 4: On colums and pathways
Taak 5: Mechanisms of low- and high level
vision
Taak 6: Three dimensions
Taak 7: Good vibrations
Taak 8: A scene made of sounds
Taak 9: Design your perceptual system
,Taak 1 – Measuring experiences
Perceptuele processen (7 stappen) - Goldstein
Stap 1: Waarnemen van externe stimulus
Focus op stimuli in omgeving (extern). Men neemt een stimulus waar, bijvoorbeeld
een boom (stap 1).
Stap 2: Licht wordt gereflecteerd en getransformeerd
De perceptie is bij zien gebaseerd op licht dat gereflecteerd wordt van de boom en
deze reflectie wordt getransformeerd (stap 2). Het principe van transformatie stelt dat
stimuli en responsen die opgewekt worden door stimuli getransformeerd worden, of
veranderd, tussen het waarnemen van een omgevingstimulus en de werkelijke
perceptie. Het beeld wat de retina ontvangt is dus getransformeerd -> wordt het
principe van representatie genoemd: alles wat een persoon waarneemt is niet
gebaseerd op direct contact met stimuli, maar op een representatie van stimuli die
wordt gevormd op de receptoren en op de activiteit van het zenuwstelsel. Dit is de
eerste transformatie van stimulus.
Stap 3: Receptor processen oftewel
transductie
Wanneer licht de receptoren in het oog bereikt,
wordt deze energie omgezet in elektrische
energie en vormen ze een perceptie door te
reageren op deze stimulus. Visuele receptoren
zetten lichtenergie om in elektrische energie,
omdat ze visueel pigment bevatten, dat op licht
reageert.
Het transformeren van een vorm van energie (bv.
lichtenergie) naar een andere vorm (bv.
elektrische energie) wordt transductie genoemd.
De transductie die gedaan wordt door het visuele
pigment is cruciaal voor perceptie, omdat de
stimulus anders nooit het brein zou bereiken.
Stap 4: Neurale processen
De transductie heeft gezorgd voor elektrische
signalen in duizenden visuele receptoren, die
deze informatie naar een netwerk van
neuronen sturen: eerst in de retina, daarna
door de achterkant van het oog, naar het brein.
(I) Dit complexe netwerk van neuronen zendt
signalen uit van de receptoren, door de retina,
naar het brein en dan in het brein;
(II) Deze signalen veranderen tijdens het
doorsturen: veranderingen vinden plaats
omdat de weg van receptoren naar het brein
niet constant is: er zijn meerdere routes en
signalen reizen beide kanten uit. Signalen worden soms dus verstoord of verzwakt.
, Stap 5 tot 7: Gedragsresponsen
Stap 5: Perceptie
Persoon neemt de stimulus waar. Men raakt zich nu bewust van de stimulus.
Stap 6: Herkenning
De persoon herkent de stimulus. Men kan de stimulus in een bepaalde categorie
plaatsen en er betekenis aan geven.
Visuele vorm van agnosia: mensen kunnen een object wel zien en aparte delen
beschrijven, maar kunnen deze delen niet plaatsen en als een geheel zien. Er is dus
onderscheid tussen perceptie (stap 5) en herkenning (stap 6).
Stap 7: Actie
Heeft betrekking op motorische responsen. Mensen kunnen bijvoorbeeld naar de
stimulus toe bewegen, het aanraken, of niets doen. Actie bij perceptuele proces is
belangrijk omdat het noodzakelijk is om te overleven. Kernfunctie van visuele
verwerking is niet het vormen van een beeld, maar het navigeren, jagen, obstakels
vermijden, vijanden identificeren en eten zoeken om te overleven.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen:
• Bottom-up verwerking (op stimuli gebaseerd): is gebaseerd op stimuli die de
receptoren bereikt. De inkomende gegevens zijn het startpunt van perceptie, want
zonder deze activatie van receptoren is er geen perceptie. (bv. het meisje in het
plaatje ziet de kenmerken van een 'mot' door de lichtinval op haar receptoren).
• Top-down verwerking (op kennis gebaseerd): is gebaseerd op kennis. Het label
wat je aan je stimulus geeft (het meisje in het plaatje categoriseert het als een mot),
wordt gegeven door wat er eerder geleerd is hierover. Kennis is niet altijd op deze
manier betrokken bij perceptie en soms zijn we ons niet bewust van deze invloed.
Top-down is vaak bij perceptie betrokken, maar soms ook niet. Bijvoorbeeld wanneer
je een lichtflits ziet, zal dit niet top-down worden verwerkt. Hoe complexer je stimulus
is, hoe meer er gebruik wordt gemaakt van top-down verwerking.
Maastricht University
Taak 1 t/m 9 incl. alle e-
readers
Leerjaar 2014 - 2015
Taak 1: Measuring experiences
Taak 2: The retina
Taak 3: True colours
Taak 4: On colums and pathways
Taak 5: Mechanisms of low- and high level
vision
Taak 6: Three dimensions
Taak 7: Good vibrations
Taak 8: A scene made of sounds
Taak 9: Design your perceptual system
,Taak 1 – Measuring experiences
Perceptuele processen (7 stappen) - Goldstein
Stap 1: Waarnemen van externe stimulus
Focus op stimuli in omgeving (extern). Men neemt een stimulus waar, bijvoorbeeld
een boom (stap 1).
Stap 2: Licht wordt gereflecteerd en getransformeerd
De perceptie is bij zien gebaseerd op licht dat gereflecteerd wordt van de boom en
deze reflectie wordt getransformeerd (stap 2). Het principe van transformatie stelt dat
stimuli en responsen die opgewekt worden door stimuli getransformeerd worden, of
veranderd, tussen het waarnemen van een omgevingstimulus en de werkelijke
perceptie. Het beeld wat de retina ontvangt is dus getransformeerd -> wordt het
principe van representatie genoemd: alles wat een persoon waarneemt is niet
gebaseerd op direct contact met stimuli, maar op een representatie van stimuli die
wordt gevormd op de receptoren en op de activiteit van het zenuwstelsel. Dit is de
eerste transformatie van stimulus.
Stap 3: Receptor processen oftewel
transductie
Wanneer licht de receptoren in het oog bereikt,
wordt deze energie omgezet in elektrische
energie en vormen ze een perceptie door te
reageren op deze stimulus. Visuele receptoren
zetten lichtenergie om in elektrische energie,
omdat ze visueel pigment bevatten, dat op licht
reageert.
Het transformeren van een vorm van energie (bv.
lichtenergie) naar een andere vorm (bv.
elektrische energie) wordt transductie genoemd.
De transductie die gedaan wordt door het visuele
pigment is cruciaal voor perceptie, omdat de
stimulus anders nooit het brein zou bereiken.
Stap 4: Neurale processen
De transductie heeft gezorgd voor elektrische
signalen in duizenden visuele receptoren, die
deze informatie naar een netwerk van
neuronen sturen: eerst in de retina, daarna
door de achterkant van het oog, naar het brein.
(I) Dit complexe netwerk van neuronen zendt
signalen uit van de receptoren, door de retina,
naar het brein en dan in het brein;
(II) Deze signalen veranderen tijdens het
doorsturen: veranderingen vinden plaats
omdat de weg van receptoren naar het brein
niet constant is: er zijn meerdere routes en
signalen reizen beide kanten uit. Signalen worden soms dus verstoord of verzwakt.
, Stap 5 tot 7: Gedragsresponsen
Stap 5: Perceptie
Persoon neemt de stimulus waar. Men raakt zich nu bewust van de stimulus.
Stap 6: Herkenning
De persoon herkent de stimulus. Men kan de stimulus in een bepaalde categorie
plaatsen en er betekenis aan geven.
Visuele vorm van agnosia: mensen kunnen een object wel zien en aparte delen
beschrijven, maar kunnen deze delen niet plaatsen en als een geheel zien. Er is dus
onderscheid tussen perceptie (stap 5) en herkenning (stap 6).
Stap 7: Actie
Heeft betrekking op motorische responsen. Mensen kunnen bijvoorbeeld naar de
stimulus toe bewegen, het aanraken, of niets doen. Actie bij perceptuele proces is
belangrijk omdat het noodzakelijk is om te overleven. Kernfunctie van visuele
verwerking is niet het vormen van een beeld, maar het navigeren, jagen, obstakels
vermijden, vijanden identificeren en eten zoeken om te overleven.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen:
• Bottom-up verwerking (op stimuli gebaseerd): is gebaseerd op stimuli die de
receptoren bereikt. De inkomende gegevens zijn het startpunt van perceptie, want
zonder deze activatie van receptoren is er geen perceptie. (bv. het meisje in het
plaatje ziet de kenmerken van een 'mot' door de lichtinval op haar receptoren).
• Top-down verwerking (op kennis gebaseerd): is gebaseerd op kennis. Het label
wat je aan je stimulus geeft (het meisje in het plaatje categoriseert het als een mot),
wordt gegeven door wat er eerder geleerd is hierover. Kennis is niet altijd op deze
manier betrokken bij perceptie en soms zijn we ons niet bewust van deze invloed.
Top-down is vaak bij perceptie betrokken, maar soms ook niet. Bijvoorbeeld wanneer
je een lichtflits ziet, zal dit niet top-down worden verwerkt. Hoe complexer je stimulus
is, hoe meer er gebruik wordt gemaakt van top-down verwerking.
