Luuk Lemmens V6a Geschiedenis Hoofdstuk 2 basisvragen
Hoofdstuk 2 Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1515 – 1648)
(Vragen op P. 59)
1 De Christelijke Kerk in West-Europa valt uiteen
Een meningsverschil over de manier waarop de overheid moest reageren op
aanhangers van het protestantisme. Nieuwe overheid toen Filips II in 1555 zijn
vader Karel V opvolgde als Heer der Nederlanden.
Meningsverschil leidt tot opstand tegen Spanje (1568).
1. Welk verschil van mening ontstond tussen de rooms-katholieke Kerk
en haar critici begin 16e eeuw?
Volgens critici legde de Kerk de Bijbel anders uit dan volgens hen voor de hand
lag en hield er gebruiken op na die niet in de Bijbel te vinden waren
(aflaathandel).
Sommigen scheiden zich af van de Kerk en stichten nieuwe of sluiten bij een
andere kerk aan.
Omdat nieuwe Kerken waren gesticht uit protest tegen oude (rooms-katholieke
kerk) kregen deze de naam protestanten.
2. Op welke punten had Luther kritiek op de katholieke kerk?
Luther had kritiek op;
- Machtsaanspraken en zelfgemaakte wetten en regels van de Kerk
- Alleen de Bijbel was richtinggevend in het geloof en iedereen moest de Bijbel in
volkstaal kunnen lezen
- Men kwam niet in hemel door goed werk te doen, maar door in god te geloven
-> kritiek op aflaathandel
- Pausschap, celibaat (ongehuwd blijven), sacramenten (handeling waarbij god
de mens nadert), heiligenverering en kloosteroorden afschaffen omdat daar niets
van in de Bijbel stond
3. Waarom steunden veel Duitse vorsten de Reformatie/Hervorming
zoals Luther die wilde?
Lutheranisme was voor Duitse vorsten aantrekkelijk want;
- Zij werden hoofd van de kerk
- Ze konden kloosters sluiten en bezittingen overnemen
- Volgens Lutheranen moesten onderdanen de vorst altijd gehoorzamen, ook bij
slecht gedrag.
4. Waarom ervoer Karel V de vrede van Augsburg als een enorme
nederlaag?
In de Vrede van Augsburg werd besloten dat de vorst zelf het geloof van zijn
onderdanen mocht bepalen. Dit was in strijd met Karel v’s doel om eenheid
onder de Christenen in zijn rijk te handhaven.
5. Omschrijf welke twee belangrijke verschillen tussen de opvattingen
van Calvijn en Luther.
- Bij Lutheranen is de vorst het hoofd van de Kerk. Bij Calvinisten de zogeheten
werden ouderlingen gekozen in elke ‘gemeente’.
, - Calvinisten mochten in tegenstelling tot Lutheranen tegen hun vorst in verzet
komen als deze handelt tegen ‘Gods gebod’.
6. Welke protestantse Kerk werd in Nederland het belangrijkst?
De Calvinistische Kerk was in Nederland het belangrijkst.
2 De Opstand in de Nederlanden breekt uit
7. Noem twee indirecte oorzaken die leidden tot het ontstaan van de
Opstand tegen Spanje.
- De sterkte positie van de stedelijke burgerij in de Nederlanden
Door handel en nijverheid was de welvaart van burgers toegenomen.
Bourgondische vorsten profiteren hiervan door meer belasting te heffen in ruil
voor privileges.
- De splitsing van de christelijke Kerk door de Hervorming
Hoewel de katholieken in de meerderheid waren, nam het aantal protestanten
sterk toe.
8. Noem twee directe oorzaken die leidden tot het ontstaan van de
Opstand tegen Spanje.
- Karel V en Filips II gaan protestanten streng vervolgen
Karel V en Filips II wilden de Katholieke kerk handhaven. Plakkaten (wetten)
werden opgesteld voor de vervolging van protestanten.
Deze werden niet of met weerzin uitgevoerd omdat de plaatselijke bestuurders
verdraagzaam waren en vervolging vanwege godsdienst afkeurden. Tevens
waren plakkaten een inbreuk op hun rechten.
- Karel V en Filips II streven naar centralisatie en ongedaan maken van privileges
Er werd een centrale regering opgesteld (landvoogd(es) en drie Collaterale
Raden). Machtsvergroting botste met opkomst van de burgerij in steden. Burgerij
wilde vrijheidsrechten behouden.
9. Op welke manier werd in de Nederlanden gereageerd op de vervolging
van protestanten?
April 1566: edelen bieden Margaretha van Parma een smeekschrift aan om
plakkaten af te schaffen. -> ze zouden minder streng worden
Door minder strenge optreden van de Landvoogdes durfden calvinisten
openlijkere acties te wagen (hagenpreken = godsdienstige bijeenkomsten op
platteland).
Augustus 1566: Beeldenstom; Calvinisten komen openlijk in verzet tegen
katholieke kerk
10. Welke maatregelen namen Filips II en Alva als gevolg van de
Beeldenstorm?
Hoofdstuk 2 Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1515 – 1648)
(Vragen op P. 59)
1 De Christelijke Kerk in West-Europa valt uiteen
Een meningsverschil over de manier waarop de overheid moest reageren op
aanhangers van het protestantisme. Nieuwe overheid toen Filips II in 1555 zijn
vader Karel V opvolgde als Heer der Nederlanden.
Meningsverschil leidt tot opstand tegen Spanje (1568).
1. Welk verschil van mening ontstond tussen de rooms-katholieke Kerk
en haar critici begin 16e eeuw?
Volgens critici legde de Kerk de Bijbel anders uit dan volgens hen voor de hand
lag en hield er gebruiken op na die niet in de Bijbel te vinden waren
(aflaathandel).
Sommigen scheiden zich af van de Kerk en stichten nieuwe of sluiten bij een
andere kerk aan.
Omdat nieuwe Kerken waren gesticht uit protest tegen oude (rooms-katholieke
kerk) kregen deze de naam protestanten.
2. Op welke punten had Luther kritiek op de katholieke kerk?
Luther had kritiek op;
- Machtsaanspraken en zelfgemaakte wetten en regels van de Kerk
- Alleen de Bijbel was richtinggevend in het geloof en iedereen moest de Bijbel in
volkstaal kunnen lezen
- Men kwam niet in hemel door goed werk te doen, maar door in god te geloven
-> kritiek op aflaathandel
- Pausschap, celibaat (ongehuwd blijven), sacramenten (handeling waarbij god
de mens nadert), heiligenverering en kloosteroorden afschaffen omdat daar niets
van in de Bijbel stond
3. Waarom steunden veel Duitse vorsten de Reformatie/Hervorming
zoals Luther die wilde?
Lutheranisme was voor Duitse vorsten aantrekkelijk want;
- Zij werden hoofd van de kerk
- Ze konden kloosters sluiten en bezittingen overnemen
- Volgens Lutheranen moesten onderdanen de vorst altijd gehoorzamen, ook bij
slecht gedrag.
4. Waarom ervoer Karel V de vrede van Augsburg als een enorme
nederlaag?
In de Vrede van Augsburg werd besloten dat de vorst zelf het geloof van zijn
onderdanen mocht bepalen. Dit was in strijd met Karel v’s doel om eenheid
onder de Christenen in zijn rijk te handhaven.
5. Omschrijf welke twee belangrijke verschillen tussen de opvattingen
van Calvijn en Luther.
- Bij Lutheranen is de vorst het hoofd van de Kerk. Bij Calvinisten de zogeheten
werden ouderlingen gekozen in elke ‘gemeente’.
, - Calvinisten mochten in tegenstelling tot Lutheranen tegen hun vorst in verzet
komen als deze handelt tegen ‘Gods gebod’.
6. Welke protestantse Kerk werd in Nederland het belangrijkst?
De Calvinistische Kerk was in Nederland het belangrijkst.
2 De Opstand in de Nederlanden breekt uit
7. Noem twee indirecte oorzaken die leidden tot het ontstaan van de
Opstand tegen Spanje.
- De sterkte positie van de stedelijke burgerij in de Nederlanden
Door handel en nijverheid was de welvaart van burgers toegenomen.
Bourgondische vorsten profiteren hiervan door meer belasting te heffen in ruil
voor privileges.
- De splitsing van de christelijke Kerk door de Hervorming
Hoewel de katholieken in de meerderheid waren, nam het aantal protestanten
sterk toe.
8. Noem twee directe oorzaken die leidden tot het ontstaan van de
Opstand tegen Spanje.
- Karel V en Filips II gaan protestanten streng vervolgen
Karel V en Filips II wilden de Katholieke kerk handhaven. Plakkaten (wetten)
werden opgesteld voor de vervolging van protestanten.
Deze werden niet of met weerzin uitgevoerd omdat de plaatselijke bestuurders
verdraagzaam waren en vervolging vanwege godsdienst afkeurden. Tevens
waren plakkaten een inbreuk op hun rechten.
- Karel V en Filips II streven naar centralisatie en ongedaan maken van privileges
Er werd een centrale regering opgesteld (landvoogd(es) en drie Collaterale
Raden). Machtsvergroting botste met opkomst van de burgerij in steden. Burgerij
wilde vrijheidsrechten behouden.
9. Op welke manier werd in de Nederlanden gereageerd op de vervolging
van protestanten?
April 1566: edelen bieden Margaretha van Parma een smeekschrift aan om
plakkaten af te schaffen. -> ze zouden minder streng worden
Door minder strenge optreden van de Landvoogdes durfden calvinisten
openlijkere acties te wagen (hagenpreken = godsdienstige bijeenkomsten op
platteland).
Augustus 1566: Beeldenstom; Calvinisten komen openlijk in verzet tegen
katholieke kerk
10. Welke maatregelen namen Filips II en Alva als gevolg van de
Beeldenstorm?
