Luuk Lemmens V5b KUA samenvatting hoofdstuk 5
Hoofdstuk 5: Burgerlijke Cultuur van Nederland (17 e eeuw) P. 92
17e eeuw:
- Barok belangrijkste kunststroming van Europa
- Kent meerdere ‘gezichten’;
- In Zuid-Europa: uitbundige katholieke stijl van de contrareformatie
- Frankrijk: barok is stijl van het absolutisme
- De Nederlanden: protestantse burgerlijke invulling waarbij
particuliere opdrachten leidend zijn voor kunstproductie.
- Een bloeiperiode voor de Nederlandse economie, politieke macht en
kunst. -> Gouden Eeuw
Thema’s: Burgerij, Lering en Vermaak en Stad en Macht
5.1 Burgerij P. 96
Samenleving in de 17e eeuw van de Republiek der Zeven Verenigde
Nederlanden lijkt niet op buurlanden:
- Rijke burgers besturen het land: geen absoluut vorst en adellijke elite
zoals elders in Europa.
- Burgers zijn zelfbewust omringen graag met kunst en voorwerpen voor
het onderstrepen van hun positie. -> hierdoor kunst bloeiperiode.
- Voorheen werkten kunstenaars voor de kerk, koning of adel, nu rijke
burgerlijke kopers.
- Amsterdam belangrijkste handelscentrum van de wereld. -> goederen
uit Azië, Afrika en Amerika door EU verspreid.
- Rijke burgers richten huizen in met exotica en laten hun internationale
oriëntatie zien.
Huwelijksportretten
Rembrandt van Rijn (1606-1669) -> voor welvarende opdrachtgevers.
Dubbele huwelijksportret:
- Bekend fenomeen in de 17e eeuw
- Twee losse portretten worden naast elkaar opgehangen waarbij de man
en vrouw naar elkaar toegekeerd zijn
Levensgrote doeken in EU voorbehouden aan de hoogste adel.
Anatomische les
Groepsportret van Dr. Nicolaes Tulp en een aantal collega chirurgijns.
- In opdracht van Dr. N Tulp. -> status geaccentueerd door als enige naar
links te kijken en een hoed te dragen.
, Portretten van Macht P. 98
- Bestuursfuncties leiden tot aanzien
- Bestuurders laten zich graag vereeuwigen op grote groepsportretten en
zo vormen zij een belangrijke inkomstenbron voor schilders.
Schuttersstuk
Nachtwacht
- Bekend fenomeen 17e eeuw
Burgers die verantwoordelijkheid dragen voor de vereniging van een stad
of stadsdeel zijn verenigd in een schuttersgilde. -> behoren tot elite van
de stad -> tonen dit zonder schaamte
Rembrandt schildert niet stijf en geposeerd staatsportret, maar een
schilderij waarop de groep volop in actie is.
Invloed Italiaanse Barok steeds merkbaarder in RB’s werk:
- Licht-donker-contrast ten verhogen de suggestie van diepte en sturen de
blik van de kijker langs de belangrijkste personages op de voorstelling.
- Blikrichting en wijzende handen zorgen voor onderlinge interactie van de
personages.
- Iedereen reageert op elkaar.
- Publiek ook bij de voorstelling betrokken.
Handboogschutters
2e helft van de 17e eeuw:
- uiterst gedetailleerd schilderen -> erg populaire stijl.
- Laag standpunt -> regenten letterlijk op je neerkijken.
- Pronken met zilverwerk op de achtergrond.
Regentenstuk
17e eeuw:
Nederlandse steden hebben uitgebreide voorzieningen voor zorg aan
armen en bejaarden. -> oudemannen- of oudevrouwenhuis. -> beheerd
door rijke burgers
-> Vanuit het protestantse geloof: medemenselijkheid.
- Aan houding rol zichtbaar op het doek.
- Geschilderd met losse kleurtoetsen.
Hoofdstuk 5: Burgerlijke Cultuur van Nederland (17 e eeuw) P. 92
17e eeuw:
- Barok belangrijkste kunststroming van Europa
- Kent meerdere ‘gezichten’;
- In Zuid-Europa: uitbundige katholieke stijl van de contrareformatie
- Frankrijk: barok is stijl van het absolutisme
- De Nederlanden: protestantse burgerlijke invulling waarbij
particuliere opdrachten leidend zijn voor kunstproductie.
- Een bloeiperiode voor de Nederlandse economie, politieke macht en
kunst. -> Gouden Eeuw
Thema’s: Burgerij, Lering en Vermaak en Stad en Macht
5.1 Burgerij P. 96
Samenleving in de 17e eeuw van de Republiek der Zeven Verenigde
Nederlanden lijkt niet op buurlanden:
- Rijke burgers besturen het land: geen absoluut vorst en adellijke elite
zoals elders in Europa.
- Burgers zijn zelfbewust omringen graag met kunst en voorwerpen voor
het onderstrepen van hun positie. -> hierdoor kunst bloeiperiode.
- Voorheen werkten kunstenaars voor de kerk, koning of adel, nu rijke
burgerlijke kopers.
- Amsterdam belangrijkste handelscentrum van de wereld. -> goederen
uit Azië, Afrika en Amerika door EU verspreid.
- Rijke burgers richten huizen in met exotica en laten hun internationale
oriëntatie zien.
Huwelijksportretten
Rembrandt van Rijn (1606-1669) -> voor welvarende opdrachtgevers.
Dubbele huwelijksportret:
- Bekend fenomeen in de 17e eeuw
- Twee losse portretten worden naast elkaar opgehangen waarbij de man
en vrouw naar elkaar toegekeerd zijn
Levensgrote doeken in EU voorbehouden aan de hoogste adel.
Anatomische les
Groepsportret van Dr. Nicolaes Tulp en een aantal collega chirurgijns.
- In opdracht van Dr. N Tulp. -> status geaccentueerd door als enige naar
links te kijken en een hoed te dragen.
, Portretten van Macht P. 98
- Bestuursfuncties leiden tot aanzien
- Bestuurders laten zich graag vereeuwigen op grote groepsportretten en
zo vormen zij een belangrijke inkomstenbron voor schilders.
Schuttersstuk
Nachtwacht
- Bekend fenomeen 17e eeuw
Burgers die verantwoordelijkheid dragen voor de vereniging van een stad
of stadsdeel zijn verenigd in een schuttersgilde. -> behoren tot elite van
de stad -> tonen dit zonder schaamte
Rembrandt schildert niet stijf en geposeerd staatsportret, maar een
schilderij waarop de groep volop in actie is.
Invloed Italiaanse Barok steeds merkbaarder in RB’s werk:
- Licht-donker-contrast ten verhogen de suggestie van diepte en sturen de
blik van de kijker langs de belangrijkste personages op de voorstelling.
- Blikrichting en wijzende handen zorgen voor onderlinge interactie van de
personages.
- Iedereen reageert op elkaar.
- Publiek ook bij de voorstelling betrokken.
Handboogschutters
2e helft van de 17e eeuw:
- uiterst gedetailleerd schilderen -> erg populaire stijl.
- Laag standpunt -> regenten letterlijk op je neerkijken.
- Pronken met zilverwerk op de achtergrond.
Regentenstuk
17e eeuw:
Nederlandse steden hebben uitgebreide voorzieningen voor zorg aan
armen en bejaarden. -> oudemannen- of oudevrouwenhuis. -> beheerd
door rijke burgers
-> Vanuit het protestantse geloof: medemenselijkheid.
- Aan houding rol zichtbaar op het doek.
- Geschilderd met losse kleurtoetsen.
