Samenvatting Inleiding Criminologie

Inleiding Criminologie
Inhoudsopgave
WEEK 1.......................................................................................................................................................... 2
HOORCOLLEGE.......................................................................................................................................................2
WERKGROEP......................................................................................................................................................... 6
WEEK 2.......................................................................................................................................................... 7
HOORCOLLEGE.......................................................................................................................................................7
WERKGROEP....................................................................................................................................................... 10
WEEK 3........................................................................................................................................................ 12
HOORCOLLEGE.....................................................................................................................................................12
WERKGROEP....................................................................................................................................................... 15
WEEK 4........................................................................................................................................................ 16
HOORCOLLEGE.....................................................................................................................................................16
WERKGROEP....................................................................................................................................................... 21
WEEK 5........................................................................................................................................................ 23
HOORCOLLEGE.....................................................................................................................................................23
WERKGROEP....................................................................................................................................................... 28
WEEK 6........................................................................................................................................................ 29
WERKGROEP....................................................................................................................................................... 34
WEEK 7........................................................................................................................................................ 35
HOORCOLLEGE.....................................................................................................................................................35
WERKGROEP....................................................................................................................................................... 41
WEEK 8........................................................................................................................................................ 42
HOORCOLLEGE.....................................................................................................................................................42
WERKGROEP....................................................................................................................................................... 46

,Week 1

Hoorcollege

Hoofdvragen van Criminologie
1. Wat wordt (waarom) verstaan onder criminaliteit?
2. Wat is de aard, omvang en ontwikkeling van criminaliteit?
3. Wat zijn de achtergronden/verklaringen voor (verschillen in) criminaliteit?
4. Wat is de wijze waarop de overheid en de overige maatschappij op criminaliteit
reageert?

Criminaliteit
Maatschappelijk probleem, omdat het veelvoorkomend is.
 Criminaliteit tegen personen.
 Criminaliteit tegen goederen.
 Criminaliteit tegen overheid en samenleving.
 Slachtofferloze criminaliteit.
o Drugs, vechten tussen bekenden, echtscheiding, euthanasie, overspel,
prostitutie, homoseksualiteit, porno, gokken.
 Alleen als beide partijen vrijwillig instemmen en vinden dat zij
door de transactie niet geschaad worden.

Criminaliteit is een probleem met veel schade:
 Materiele schade
o Burgers, bedrijven, overheid.
 Materiele schade
o Kosten criminaliteitsbestrijding.
 Milieuschade
o Vuur, extra uitstoot.
 Immateriële schade
o Leed van slachtoffers, angst, vermijdingsgedrag, morele verontwaardiging,
ontwrichting samenleving, bedreiging rechtsorde, ondermijning legitimiteit
democratische rechtsstaat.

Criminaliteit  sociaal probleem
 Veel betrokken actoren, organisaties, bedrijven en maatschappelijke
instellingen.
 Maatschappelijke oorzaken van criminaliteit.
 Verschillende en tegenstrijdige belangen bij aanpak.
 Discussies over criminaliteit en de aanpak in publiek debat en media.
 Spanningen wens burger – rol overheid.

Criminaliteit  politiek probleem
 Zorgen voor veiligheid is basisfunctie voor de overheid.
 Veiligheid is een collectief goed.
 Veiligheid staat hoog op publieke en politieke agenda.

,  Politieke partijen + groeperingen verschillen in voorkeuren voor
aanpak criminaliteit.

Definitie van criminaliteit
Menselijk gedrag waarbij andere personen of dieren worden uitgebuit/schade
toegebracht en dat sociale regels schendt.
Waarvan in rechtsnormen (door de overheid vastgestelde regels/wetten) is
aangegeven dat het niet mag en waarvan de overheid de wetten ook
handhaaft.

Gebruiken
 Minder gewenst
 Geen/lichte sanctie
Normen
 Niet gewenst
 (geen wettelijke) sancties
Wetten
 Rechtsnormen
 Niet gewenst
 Wettelijke sanctie
o Wetten en jurisprudentie
o Onderscheid tussen:
 Slecht gedrag (mala in se)
 Gedrag dat door iedereen gezien wordt als slecht.
 Daarom in (bijna) alle landen op alle momenten in Wetboek
van Strafrecht opgenomen.
 Opgenomen in universele wetten.
 Verboden gedrag (mala prohibitia)
 Gedrag waarover verschillende ideeen zijn over hoe en of dit
slecht is.
 Daarom verschillen tussen landen en momenten in of het is
opgenomen in Wetboeken van Strafrecht.
 Niet opgenomen in universele wetten.

Verklaringen voor verschillen
 Technologische context
o Vroeger geen/minder auto’s, dus minder strafbepalingen hierover.
 Maatschappelijke context
o Co2 -discussie, homohaat.
 Normen in de samenleving
o Consensus model, heersende cultuur; wellicht dictatuur.
 Normen + belangen van machtshebbers
o Conflictmodel.
 Politieke besluitvorming
o Pluralisme model

Decriminalisering

, Gedrag dat voorheen wel strafbaar was, maar nu niet meer.
Homohuwelijk.

Criminalisering
Gedrag dat voorheen niet strafbaar was, maar nu wel is.
Boerka dragen.

Landen verschillen in definities van criminaliteit
1. (soft)drugs(bezit)
2. Prostitutie
3. Homoseksualiteit
4. Overspel
5. Wapenbezit

Decriminalisering Nederland
 1970  maken + verkopen voorbehoedsmiddelen
 1971  overspel
 1971  homoseksualiteit (minderjarigen)
 1981  abortus
 1986  produceren + verkopen pornografie
 1999  prostitutie + bordeel houden

Criminalisering Nederland
 Slavernij
 Verkeersdelicten
 Computer/internetfraude
 Geweld binnen relaties/huwelijken
 Illegaal verblijf in Nederland
 Dragen boerka
 Milieuovertredingen
 Dierenleed

Let op!
Criminologie is een ‘object’ wetenschap  criminaliteit en de reacties daarop.

Basisdisciplines van de criminologie
Criminologie heeft geen eigen discipline, het heeft een multidisciplinaire benadering.
 Basisdisciplines criminologie
o Maatschappijwetenschappen
 Sociologie, economie
o Gedragswetenschappen
 Psychologie, biologie
o Natuurwetenschappen
 Criminalistiek, natuurkunde
o Juridische wetenschappen
 Strafrecht
Let op!