Thema 9: Kind (aangeboren afwijkingen +
kinderorthopedie)
HC63: Groei en groeistoornissen
Kinderen zijn geen kleine grote mensen!
- Extra dimensie -> tijd = groei
Lengtegroei -> uit groeischrijven
- Fyse = groeischijf (= epifysairschijf)
o Metafyse -> waar de groei zit
o Kraakbeen cellen gaan van epifysaire zijde naar
metafysaire zijde -> groeien -> calcificeren
- Onderste extremiteit 80% uit knie
- Bovenste 70% groei uit pols en schouder
Enchondrale verbening -> vanuit het bot zelf
- Kraakbeen wat been wordt
Groeischijf als auto
- Kan scheefgroeien
- Of beenlengteverschil (1cm normaal)
Groeischijven oiv groeihormoon (uit hypofyse)
- In lever omgezet -> chondroblasten/chondrocyten aanzetten
- In pubertijd -> GH bereikt piek en neemt daarna af -> groeischijf sluit
o Na menarche nog maar een aantal jaar groei te gaan
Plaatje -> één been groeischijf kapot na breuk
Oorzaken voor groeistoornissen
- Trauma (fractuur -> onderbreking groeischijf)
o Groeischijf kan door fractuurgenezing aan elkaar groeien = brug -> scheef en kort
o Dus bij breuk door groeischijf -> lang vervolgen!
o Type II, III, IV niet zo heel erg, andere wel (zie ouder college)
- Infectie
o Groeischijf -> veel bloedvaatje, bacteriemie -> kan in groeischijf zitten
- Tumor
o Benigne/maligne rond groeischijf, rekening mee houden met protheses etc.
- Endocrien
o Meestal bij nieren probleem terugkoppeling GH
- Aanlegstoornis -> aangeboren afwijkingen botten invloed op groeischijf (tibia mist bijv.)
Groei is niet symmetrisch! Van O -> recht -> X -> recht
- Kleine kinderen hebben O-benen
- 2 jaar -> benen recht, worden X
- >7 jaar -> weer recht
, o Meiden over het algemeen iets meer valgus
Asymmetrisch (verschil) varus en valgus
- Plaatje -> groeischijf mediaal linkerknie kapot
- Of X benen, als de laterale zijde kapot is
o Kan bijv. na trauma
Renale osteodystrofie
- Beetje meer symmetrisch -> zie plaatje
Fibula deficiëntie
- Plaatje groene broek -> fibula mist
HME-MO (Hereditary Multiple Exostosis)
- Multipele afwijkingen van het skelet
- Groeischrijfcellen ontsnappen uit groeischijven
o Geven ook meerdere verstoringen
o Valgus
Beetje te veel X of O is niet erg, maar ->
- Probleem zodra de belastingsas niet goed loopt
o Grotere kans slijtage
Tijdelijke hemi-epifysiodese 8-plate
- Klein plaatje in de vorm van een 8 om de groeischijf te overbruggen
- Om as weer op de juiste plek te zetten
o Waar je het plaatje zet kan de groeischijf minder hard groeien
o Goed in de gaten houden -> op tijd weghalen! (Als het beeld recht is)
à Remmen van de groeischijven kan in Nederland omdat iedereen toch heel lang wordt
Voor mensen die ‘’te lang’’ dreigen te worden
- Peroperatief groeischijf kapot maken
o Hele snelle makkelijke procedure
o Maar wil je eigenlijk alleen doen bij mensen met disproportionele lange benen
Anders hou je in verhouding hele lange armen
- Geen klachten
o Volledig belast na 2 weken
o Sport hervatting na 6 weken
Kraakbeentumor (wanneer botgroei buiten het bot gebeurt)
- >60% van benigne bottumoren zijn kraakbeentumoren
o IN het bot -> enchondroom
o OP het bot -> osteochondroom (zie plaatje)
- 10-20% van maligne bottumoren zijn kraakbeentumoren
o Perifere chondrosarcomen
Enchondroom
- In merg van het bot
- In de kleine botten van de handen/voeten
kinderorthopedie)
HC63: Groei en groeistoornissen
Kinderen zijn geen kleine grote mensen!
- Extra dimensie -> tijd = groei
Lengtegroei -> uit groeischrijven
- Fyse = groeischijf (= epifysairschijf)
o Metafyse -> waar de groei zit
o Kraakbeen cellen gaan van epifysaire zijde naar
metafysaire zijde -> groeien -> calcificeren
- Onderste extremiteit 80% uit knie
- Bovenste 70% groei uit pols en schouder
Enchondrale verbening -> vanuit het bot zelf
- Kraakbeen wat been wordt
Groeischijf als auto
- Kan scheefgroeien
- Of beenlengteverschil (1cm normaal)
Groeischijven oiv groeihormoon (uit hypofyse)
- In lever omgezet -> chondroblasten/chondrocyten aanzetten
- In pubertijd -> GH bereikt piek en neemt daarna af -> groeischijf sluit
o Na menarche nog maar een aantal jaar groei te gaan
Plaatje -> één been groeischijf kapot na breuk
Oorzaken voor groeistoornissen
- Trauma (fractuur -> onderbreking groeischijf)
o Groeischijf kan door fractuurgenezing aan elkaar groeien = brug -> scheef en kort
o Dus bij breuk door groeischijf -> lang vervolgen!
o Type II, III, IV niet zo heel erg, andere wel (zie ouder college)
- Infectie
o Groeischijf -> veel bloedvaatje, bacteriemie -> kan in groeischijf zitten
- Tumor
o Benigne/maligne rond groeischijf, rekening mee houden met protheses etc.
- Endocrien
o Meestal bij nieren probleem terugkoppeling GH
- Aanlegstoornis -> aangeboren afwijkingen botten invloed op groeischijf (tibia mist bijv.)
Groei is niet symmetrisch! Van O -> recht -> X -> recht
- Kleine kinderen hebben O-benen
- 2 jaar -> benen recht, worden X
- >7 jaar -> weer recht
, o Meiden over het algemeen iets meer valgus
Asymmetrisch (verschil) varus en valgus
- Plaatje -> groeischijf mediaal linkerknie kapot
- Of X benen, als de laterale zijde kapot is
o Kan bijv. na trauma
Renale osteodystrofie
- Beetje meer symmetrisch -> zie plaatje
Fibula deficiëntie
- Plaatje groene broek -> fibula mist
HME-MO (Hereditary Multiple Exostosis)
- Multipele afwijkingen van het skelet
- Groeischrijfcellen ontsnappen uit groeischijven
o Geven ook meerdere verstoringen
o Valgus
Beetje te veel X of O is niet erg, maar ->
- Probleem zodra de belastingsas niet goed loopt
o Grotere kans slijtage
Tijdelijke hemi-epifysiodese 8-plate
- Klein plaatje in de vorm van een 8 om de groeischijf te overbruggen
- Om as weer op de juiste plek te zetten
o Waar je het plaatje zet kan de groeischijf minder hard groeien
o Goed in de gaten houden -> op tijd weghalen! (Als het beeld recht is)
à Remmen van de groeischijven kan in Nederland omdat iedereen toch heel lang wordt
Voor mensen die ‘’te lang’’ dreigen te worden
- Peroperatief groeischijf kapot maken
o Hele snelle makkelijke procedure
o Maar wil je eigenlijk alleen doen bij mensen met disproportionele lange benen
Anders hou je in verhouding hele lange armen
- Geen klachten
o Volledig belast na 2 weken
o Sport hervatting na 6 weken
Kraakbeentumor (wanneer botgroei buiten het bot gebeurt)
- >60% van benigne bottumoren zijn kraakbeentumoren
o IN het bot -> enchondroom
o OP het bot -> osteochondroom (zie plaatje)
- 10-20% van maligne bottumoren zijn kraakbeentumoren
o Perifere chondrosarcomen
Enchondroom
- In merg van het bot
- In de kleine botten van de handen/voeten
