Samenvatting De GEO Aardrijkskunde - Arm en Rijk H.1 t/m H.3 - 4 vwo

SE Arm & Rijk H.1 t/m H.3 - Samenvatting
Paragraaf 1.1
 Ethiopië ligt in het oosten van Afrika, rond de evenaar.
 Er is sprake van groene honger > er zijn voedseltekorten in een
vruchtbaar land met voldoende neerslag > hoe kan dit > hiervoor
kijken naar demografische kenmerken.
Ligging
 Ethiopië ligt in de tropen. In het hoogland is het koeler.
 Ongunstige relatieve ligging: het land is bergachtig, ligt tussen
arme landen en het is landlocked (afgesloten van de zee) > het
vervoer van mensen en goederen is hierdoor erg tijdrovend en
duur.
 De beschikbaarheid en infrastructuur laten veel te wensen over,
maar is aan het ontwikkelen > vliegverkeer ontwikkelt zich sterk,
mede door onbereikbaarheid over land > bederfelijke goederen
(bijv. groenten) worden door de lucht vervoerd.

De mensen: demografie
 Snelle groei bevolkingsaantal door hoog geboortecijfer > zal komende tijd hoog blijven (groot
deel van bevolking zal komende jaren vruchtbaar zijn)
 Sterftecijfer daalt, maar zuigelingensterfte blijft hoog (mede door ondervoeding)
 80% van bevolking woont op platteland > bevolkingsaantal blijft hier sterk groeien
 Meeste mensen wonen in bergachtige hoogland, de woestijnen en steppen zijn dunbevolkt >
grote regionale dichtheidsverschillen.

De mensen: cultuur
 Ethiopië is een land met vele volken met eigen culturen.
 Land van 103 miljoen mensen en 86 verschillende soorten stammen
 Grootste groepen zijn Amhara en Oromo
 Engels lingua franca
 In Ethiopië is er sprake van een culturele tweedeling in orthodox en islam:
 Oosten > islamitische
gedeelte
 Westen > orthodox
christelijke gedeelte
 Op het platteland zorgt de
grootfamilie voor opvoeding.
 Hele duidelijke structuur van
opvoeding > traditionele
arbeidsverdeling > de man
werkt buitenshuis en
kinderen werken mee op
platteland > geen school >
hoog analfabetisme.

, De mensen: politiek
 Hoofdstad > Addis Ababa
 Ethiopië kende vrijwel geen koloniale overheersing.
 Grote armoede is vooral te wijten aan uitbuiting en corruptie door heersende klasse > macht
en inkomen zijn heel ongelijk verdeeld > veel mensen
werken op platteland, zorgen voor klein inkomen > weinig
mensen werken in dienstensector, zorgen voor groot deel
inkomen.
 Ethiopië is een onstabiel land > verleden met veel conflict
> er blijven oorlogen oplaaien tussen Ethiopië en Somalië
> deze oorlogen en conflicten versterkten de armoede en
ongelijkheid.
 Ethiopië is een federale staat > bestaat uit 9 federaties
(regio’s) > gekozen op basis van grootste volkeren en taalgebieden
 Doel van federale staat: autonome regio’s tevredenstellen en de eenheid binnen een land
hierdoor bewaren > dit is echter niet gelukt want deze federatie willen door deze
gedeeltelijke vrijheid alleen maar meer onafhankelijk worden etc.
 Autonomie > vrijheid van entiteit, bijvoorbeeld individu, organisatie of natie om zelfstandig
beslissingen te nemen.
 Good governence is nog een droom: nog geen sprake van goed doelmatig bestuur, met
name op gebied van vrije meningsuiting > toch vorderingen: vooral op het gebied van
corruptie en fraude.


De mensen: Economie
 Veel inwoners leven onder armoedegrens, echter wel sprake van economische groei, maar
inkomensongelijkheid neemt toe.
 Duidelijke maatschappelijke driedeling:
 Arme massa van kleine boeren en landarbeiders
 Een groeiende (nog kleine) middenklasse
 De elite van hogere militairen, politici en bestuursambtenaren

Landbouw weinig productief
 Het grote belang van de landbouw maakt de samenleving kwetsbaar voor natuurrampen en
de wereldmarkt > productiviteit in de primaire sector is laag.
 In droge streken komt vooral extensieve veeteelt voor (Extensieve veeteelt is een vorm van
veehouderij waarbij kleine groepen dieren gevoed worden op grote oppervlaktes land)
 In de nattere dichtbevolkte gebieden teelt van voedselgewassen en ook wel commerciële
landbouw (o.a. koffie en rozen als handelsgewas) > exportlandbouw groeit

Groeiende industrie
 Door globalisering neemt het belang van arbeidsintensieve industrietakken toe.
 Overbevolking platteland (veel werkloosheid) > lage lonen (want veel aanbod, weinig vraag)
> aantrekkelijk MNO’s (multinationale ondernemingen) > economische groei
 Weinig conflict afgelopen jaren > meer investeringen vanuit buitenland.
 Naast bescheiden eigen fabricage bevorderen deze buitenlandse investeringen de
exportgerichte industrie, met lage loonkosten als vestigingsvoordeel.
 Ethiopië heeft goud in handen vanwege toerisme (maar toeristen komen niet als er veel
conflict is)
 Veel verborgen werkloosheid > voorbeeld: je verzet met 10 man het werk van 6 personen
omdat er anders simpelweg helemaal geen werk is.