Maatschappijwetenschappen samenvatting hoofdstuk 7+8
Macht: het vermogen om anderen jouw wil op te leggen.
Cohesie: binding.
Conflict: een situatie waarin individuen, groepen en/of staten elkaar tegenwerken om de
eigen doelen te bereiken.
Sociale cohesie: het aantal en de kwaliteit van de bindingen die mensen in een ruimer
sociaal kader met elkaar hebben, het gevoel een groep te zijn, lid te zijn van een
gemeenschap, de mate van verantwoordelijkheid voor elkaars welzijn en de mate waarin
anderen daar ook beroep op kunnen doen. (de lijm van de samenleving)
Cultuur: het geheel van voorstellingen, uitdrukkingsvormen, opvattingen, waarden en normen
die mensen als lid van een groep of samenleving hebben verworven.
Sociale institutie: complex van min of meer geformaliseerde regels die het gedrag van
mensen en hun onderlinge relaties reguleren.
⁻ Een institutie maakt deel uit van een cultuur en kun je dus niet zomaar veranderen.
Denk aan een huwelijk of het kerstfeest.
Naties: volken die hun eigen staat hebben of willen vormen.
Modernistische school: wetenschappers die ervan overtuigd zijn dat de overheden in de 18e
en 19e eeuw bewust geprobeerd te hebben om sociale cohesie in het land te stimuleren.
⁻ Bijv. vaste voertaal, nationale feestdagen en vaderlandse geschiedenis op scholen.
Mensen gingen zich hierdoor meer Nederlander voelen.
Nationalistische school: volgens hen zijn naties in de middeleeuwen al ontstaan. Volgens
deze wetenschappers zijn samenwerking en vrede belangrijke waarden in de Nederlandse
cultuur en sluiten ze daarom ook vaak compromissen.
⁻ Daarbij hebben tradities en cultuur een belangrijke rol gespeeld.
Socialisme- Confessionalisme- Liberalisme
sociaaldemocratie christendemocratie
Alle culturen zijn gelijkwaardig Confessionelen vinden dat Het liberalisme gelooft vooral in
en moeten in hun waarde mensen gelijkwaardig zijn, de kracht van het individu. Een
worden gelaten. Dit heet maar dat (Bijbelse) waarden en natie die zichzelf wil besturen is
cultuurrelativisme. normen goed zijn voor de hele een goede zaak
Nationalisme wordt afgewezen, samenleving. de Nederlandse (volkssoevereiniteit) en beter
omdat dit het geloof is dat het natie is niet heilig, maar is wel dan een vorst die regeert. Maar
eigen volk beter is dan een gebaseerd op christelijke individuele rechten moeten
ander volk en dat geloven waarden. boven de macht van een natie
socialisten en staan.
sociaaldemocraten juist niet.
Gezag: macht die als legitiem wordt beschouwd.
Representatie: vertegenwoordiging van een groep in (politieke) organisaties door één of
enkele betrokkenen die namens de groep optreden.
Representativiteit: de mate waarin de (politieke) besluiten, de standpunten of
achtergrondkenmerken van vertegenwoordigers overeenkomen met die van de groep die
vertegenwoordigd wordt.
⁻ Vertegenwoordigt het gezag nog de wens van het volk?
• Achtergrondkenmerken
Lijkt ‘de politiek’ wat betreft variabelen als leeftijd en geslacht op de bevolking? Als er
een nieuwe Tweede Kamer of kabinet komt wordt vaak gekeken hoeveel vrouwen
erin zitten. Ook kenmerken als woonplaats en opleidingsniveau worden vaak
genoemd.
• Standpunten
Vinden mensen in de politieke partij waarop ze stemmen wel hun standpunten terug?
Bijv. standpunten over milieu, economie, en immigratie.
Macht: het vermogen om anderen jouw wil op te leggen.
Cohesie: binding.
Conflict: een situatie waarin individuen, groepen en/of staten elkaar tegenwerken om de
eigen doelen te bereiken.
Sociale cohesie: het aantal en de kwaliteit van de bindingen die mensen in een ruimer
sociaal kader met elkaar hebben, het gevoel een groep te zijn, lid te zijn van een
gemeenschap, de mate van verantwoordelijkheid voor elkaars welzijn en de mate waarin
anderen daar ook beroep op kunnen doen. (de lijm van de samenleving)
Cultuur: het geheel van voorstellingen, uitdrukkingsvormen, opvattingen, waarden en normen
die mensen als lid van een groep of samenleving hebben verworven.
Sociale institutie: complex van min of meer geformaliseerde regels die het gedrag van
mensen en hun onderlinge relaties reguleren.
⁻ Een institutie maakt deel uit van een cultuur en kun je dus niet zomaar veranderen.
Denk aan een huwelijk of het kerstfeest.
Naties: volken die hun eigen staat hebben of willen vormen.
Modernistische school: wetenschappers die ervan overtuigd zijn dat de overheden in de 18e
en 19e eeuw bewust geprobeerd te hebben om sociale cohesie in het land te stimuleren.
⁻ Bijv. vaste voertaal, nationale feestdagen en vaderlandse geschiedenis op scholen.
Mensen gingen zich hierdoor meer Nederlander voelen.
Nationalistische school: volgens hen zijn naties in de middeleeuwen al ontstaan. Volgens
deze wetenschappers zijn samenwerking en vrede belangrijke waarden in de Nederlandse
cultuur en sluiten ze daarom ook vaak compromissen.
⁻ Daarbij hebben tradities en cultuur een belangrijke rol gespeeld.
Socialisme- Confessionalisme- Liberalisme
sociaaldemocratie christendemocratie
Alle culturen zijn gelijkwaardig Confessionelen vinden dat Het liberalisme gelooft vooral in
en moeten in hun waarde mensen gelijkwaardig zijn, de kracht van het individu. Een
worden gelaten. Dit heet maar dat (Bijbelse) waarden en natie die zichzelf wil besturen is
cultuurrelativisme. normen goed zijn voor de hele een goede zaak
Nationalisme wordt afgewezen, samenleving. de Nederlandse (volkssoevereiniteit) en beter
omdat dit het geloof is dat het natie is niet heilig, maar is wel dan een vorst die regeert. Maar
eigen volk beter is dan een gebaseerd op christelijke individuele rechten moeten
ander volk en dat geloven waarden. boven de macht van een natie
socialisten en staan.
sociaaldemocraten juist niet.
Gezag: macht die als legitiem wordt beschouwd.
Representatie: vertegenwoordiging van een groep in (politieke) organisaties door één of
enkele betrokkenen die namens de groep optreden.
Representativiteit: de mate waarin de (politieke) besluiten, de standpunten of
achtergrondkenmerken van vertegenwoordigers overeenkomen met die van de groep die
vertegenwoordigd wordt.
⁻ Vertegenwoordigt het gezag nog de wens van het volk?
• Achtergrondkenmerken
Lijkt ‘de politiek’ wat betreft variabelen als leeftijd en geslacht op de bevolking? Als er
een nieuwe Tweede Kamer of kabinet komt wordt vaak gekeken hoeveel vrouwen
erin zitten. Ook kenmerken als woonplaats en opleidingsniveau worden vaak
genoemd.
• Standpunten
Vinden mensen in de politieke partij waarop ze stemmen wel hun standpunten terug?
Bijv. standpunten over milieu, economie, en immigratie.
