Begrippenlijst Moderne Geschiedenis
Amerikaanse Onafhankelijkheid (1775-1783) van Groot-Brittannië, waarbij Amerika een
grondwet kreeg met Verlichtte ideeën.
États Généraux (1789) de Staten-Generaal waarin de drie standen vertegenwoordigd
waren. Zij werden alleen bijeengeroepen als de koning dat wenste.
Tiers état was de derde stand. Zij werden nooit serieus genomen en overstemd door de
geestelijkheid en de adel. Ze werden mondiger en eisten meer inspraak.
François-Dominique Toussaint-Louverture was een Franse generaal en leider van de
Haïtiaanse Revolutie, die leidde tot de afschaffing van de slavernij en de onafhankelijkheid
van Saint-Domingue als republiek Haïti.
Maximilien Robbespierre (1758-1794) introduceerde de Terreur en was een Jacobijn. Hij
was kil en verantwoordelijk voor veel arrestaties, maar pleitte voor godsdienstvrijheid en
gelijkheid.
De Terreur (1793-1794) was de systematische repressie van internationale aard, die voor
14.000 mensen de dood betekende.
Concordaat van 1801-1802 tussen Napoleon en Paus Pius VII met het doel een verzoening
met het Vaticaan. Er was een scheiding tussen kerk en staat, waardoor godsdienstvrijheid
mogelijk was.
Continentaal Stelsel (1806-1814) was het verbod op de handel tussen Europa en Groot-
Brittannië. Er was een embargo op Britse producten om minder vijandige tegenstand te
krijgen. Vanwege de smokkel bleek dit plan onsuccesvol.
Nationale Vergadering opgericht in juni 1789 door de derde stand. Zij verklaarden zich de
vertegenwoordigers van de natie.
Sans-culottes waren normale burgers, vernoemd naar het feit dat ze geen geld hadden om
kniekousen te kopen. Zij waren belangrijk in de tweede fase van de Franse Revolutie.
Directory was de Franse revolutionaire beweging (1795-1799) bestaande uit vijf mannen,
die werden gekozen door de elite.
Civil Code waren de rechten die in 1804 door Napoleon Bonaparte waren opgesteld. Deze
omvatte beperkte revolutionaire ideeën, zoals gelijkheid voor de wet en uniforme belasting.
Industrialisatie was het systeem van massaproductie, waar specialisatie, mechanisatie en
nieuwe vormen van energie produceren efficiënt en winstgevend maakten. Mankracht werd
daarbij vervangen door minerale kracht.
Putting-outsysteem (cottage industry) was de productie op het platteland van wevers die
werken voor entrepreneurs, die het totaalproduct daarna verkochten. Veel boeren gebruikten
dit als ‘bijbaantje’ in de wintermaanden om het inkomen aan te vullen.
Dissenters mensen met een ander geloof dan gangbaar.
Luddites georganiseerde groepen Britse arbeiders die machines sloopten die hun bestaan
bedreigden. Ze zijn vernoemd naar hun mythische leider, generaal Ned Ludd.
Primogenituur is het eerstgeborenenrecht. De eerst geboren zoon erft alles. Dit werd in
1804 afgeschaft door Napoleon.
Massaproductie is het systeem waarbij veel mensen in fabrieken veel producten moeten
produceren. De stoommachine maakte dit mogelijk.
Entrepreneurs zijn ondernemers die risico’s van investeren nemen in de hoop op winst:.
Zollverein is een Pruisische organisatie die tarieven tussen leden van de vereniging verbood
om de handel te stimuleren. De tol werd opgeheven. Het werd opgericht in 1834 en was een
belangrijk opstapje naar de Duitse eenwording.
Friendly Societies zijn 19e eeuwse organisaties gevormd door arbeiders om elkaar te
helpen in tijden van nood. Iedereen legde een beetje geld in, zodat dit gebruikt kon worden
om iemand te helpen als het nodig was.
Unionization is het organiseren van werknemers in een vakbond, die als intermediair werkt
tussen werkgever en werknemer.
Amerikaanse Onafhankelijkheid (1775-1783) van Groot-Brittannië, waarbij Amerika een
grondwet kreeg met Verlichtte ideeën.
États Généraux (1789) de Staten-Generaal waarin de drie standen vertegenwoordigd
waren. Zij werden alleen bijeengeroepen als de koning dat wenste.
Tiers état was de derde stand. Zij werden nooit serieus genomen en overstemd door de
geestelijkheid en de adel. Ze werden mondiger en eisten meer inspraak.
François-Dominique Toussaint-Louverture was een Franse generaal en leider van de
Haïtiaanse Revolutie, die leidde tot de afschaffing van de slavernij en de onafhankelijkheid
van Saint-Domingue als republiek Haïti.
Maximilien Robbespierre (1758-1794) introduceerde de Terreur en was een Jacobijn. Hij
was kil en verantwoordelijk voor veel arrestaties, maar pleitte voor godsdienstvrijheid en
gelijkheid.
De Terreur (1793-1794) was de systematische repressie van internationale aard, die voor
14.000 mensen de dood betekende.
Concordaat van 1801-1802 tussen Napoleon en Paus Pius VII met het doel een verzoening
met het Vaticaan. Er was een scheiding tussen kerk en staat, waardoor godsdienstvrijheid
mogelijk was.
Continentaal Stelsel (1806-1814) was het verbod op de handel tussen Europa en Groot-
Brittannië. Er was een embargo op Britse producten om minder vijandige tegenstand te
krijgen. Vanwege de smokkel bleek dit plan onsuccesvol.
Nationale Vergadering opgericht in juni 1789 door de derde stand. Zij verklaarden zich de
vertegenwoordigers van de natie.
Sans-culottes waren normale burgers, vernoemd naar het feit dat ze geen geld hadden om
kniekousen te kopen. Zij waren belangrijk in de tweede fase van de Franse Revolutie.
Directory was de Franse revolutionaire beweging (1795-1799) bestaande uit vijf mannen,
die werden gekozen door de elite.
Civil Code waren de rechten die in 1804 door Napoleon Bonaparte waren opgesteld. Deze
omvatte beperkte revolutionaire ideeën, zoals gelijkheid voor de wet en uniforme belasting.
Industrialisatie was het systeem van massaproductie, waar specialisatie, mechanisatie en
nieuwe vormen van energie produceren efficiënt en winstgevend maakten. Mankracht werd
daarbij vervangen door minerale kracht.
Putting-outsysteem (cottage industry) was de productie op het platteland van wevers die
werken voor entrepreneurs, die het totaalproduct daarna verkochten. Veel boeren gebruikten
dit als ‘bijbaantje’ in de wintermaanden om het inkomen aan te vullen.
Dissenters mensen met een ander geloof dan gangbaar.
Luddites georganiseerde groepen Britse arbeiders die machines sloopten die hun bestaan
bedreigden. Ze zijn vernoemd naar hun mythische leider, generaal Ned Ludd.
Primogenituur is het eerstgeborenenrecht. De eerst geboren zoon erft alles. Dit werd in
1804 afgeschaft door Napoleon.
Massaproductie is het systeem waarbij veel mensen in fabrieken veel producten moeten
produceren. De stoommachine maakte dit mogelijk.
Entrepreneurs zijn ondernemers die risico’s van investeren nemen in de hoop op winst:.
Zollverein is een Pruisische organisatie die tarieven tussen leden van de vereniging verbood
om de handel te stimuleren. De tol werd opgeheven. Het werd opgericht in 1834 en was een
belangrijk opstapje naar de Duitse eenwording.
Friendly Societies zijn 19e eeuwse organisaties gevormd door arbeiders om elkaar te
helpen in tijden van nood. Iedereen legde een beetje geld in, zodat dit gebruikt kon worden
om iemand te helpen als het nodig was.
Unionization is het organiseren van werknemers in een vakbond, die als intermediair werkt
tussen werkgever en werknemer.
