Literatuurgeschiedenis - Bloemlezing
Fragment 1: Hendrik Tollens, De overwintering van de Hollanders op Nova Zembla
Dit is een historische roman. Het is een verhalende tekst die in het verleden is geschreven. Het draait om
vaderlandsliefde. Het is op rijm geschreven, zodat het makkelijk kon worden doorverteld/verspreid.
In de jaren 1596-1597 proberen Hollandse scheepslieden onder leiding van kapitein Willem Barentsz, een
noordelijke doortocht naar Indië te vinden. Echter, de winter valt vroeg in en de schepen strandden bij Nova
Zembla, een eiland in de Noordelijke ijszee. De scheepslieden bouwen van aangespoeld drijfhout een hut,
genaamd 'Het behouden huis". Ze moeten tijdens de winter grote ontberingen doorstaan. In de lente bouwen ze
een sloep waarmee ze de zee opgaan. Daar worden ze opgepikt door een Hollandse boot. Willem Barentsz sterft
echter een week na vertrek. 17 mensen overleven deze overwintering.
Fragment 2: Hendrik Conscience, De Leeuw van Vlaanderen
Dit is een historische roman. Het is gebaseerd op het Vlaamse roemrijke verleden.
Het boek 'De leeuw van Vlaanderen' is gebaseerd op het Vlaamse roemrijke verleden. Aan het eind van de 13
eeuw was Vlaanderen een onderdeel van het Franse koninkrijk. Brugge, Gent en Ieper waren belangrijke
handelssteden, waar de burgerij de macht had. In 1294 raakte Frankrijk in oorlog met Engeland. In deze oorlog
kozen de Vlamingen voor de Engelsen. Hun leger was veel te klein voor de grote Franse troepenmacht. De
Franse koning hield dan ook in 1301 een overwinningsintocht in Vlaanderen. Hij had belangrijke ridders,
waaronder graaf Gwyde van Dampierre intussen gevangengezet. Hij schafte hoge belastingen af. Dit kwam
vooral ten goede van de rijke patriciërs, de Fransgezinde 'leliaards'. Deze belastingwijziging kwam echter niet ten
gunste van de ambachtslieden, de 'klauwaerts', die aanhangers van de graaf waren. De Vlamingen verzamelden
zich weer tegen de Franse legers in de Gulden Sporenslag van juli 1302. Vlaanderen boekte een groot succes,
dat nog jaarlijks in de Vlaamse feestdag herdacht wordt.
Fragment 3: Piet Paatjens, Snikken en grimlachjes
Piet Paaltjens schreef onder andere de gedichten: XLIV, Aan Betsy, Aan Rika en De zelfmoordenaar. Het was
romantische literatuur met humor. De humor werd gebruikt om te ontsnappen aan de realiteit. Het waren verhalen
met zelfspot, doordat je lijdt aan het bestaan. Humor ontstond door Sehnsucht (verlangen naar iets wat nooit gaat
lukken) en Weltschmerz (lijden aan het bestaan). Het is vaak niet serieus en overdreven.
Fragment 4: Nicolaas Beets, Camera Obscura
Het fragment: De val van Pieter Stastok is belerend realisme. Ze richten zich op de werkelijkheid. Er zit een moraal
in. Er wordt onderscheid gemaakt tussen goed en kwaad. Ze hielden de burgerij een spiegel voor. Dit houdt in dat
het nieuwe geld (de burgerij) belachelijk werd gemaakt.
Fragment 5: Multatuli (schuilnaam); Max Havelaar of de koffieveilingen der Nederlandse Handelsmaatschappij
Max Havelaar/ De koffieveilingen der Nederlandse Handelsmaatschappij
Zijn echte naam was Eduard Douwes Dekker. De naam Multatuli is een pseudoniem en is Latijn voor 'Ik heb veel leed gedragen'.
Eduard Douwes Dekker gebruikt deze naam om zich achter te verschuilen. De stroming van het boek is romantiek (vanwege de
onvrede en het verbeteren van het wereldbeeld) en een beetje realisme. Hij houdt zijn lezers een spiegel voor. Hij hoopt zijn lezers
wakker te schudden! Hij kiest daarvoor een ongewone literaire vorm: een raamvertelling met meerdere verhaallijnen en
verschillende vertellers
1