1-11-2021 Beroepsproduct
Nederlands
PABO Inholland Haarlem
Lori-Lisa van Gelder – Van Berkel
STUDENTNUMMER: 00401131 | KLAS VDTF1A
, 1
November 2021
INLEIDING
Voor u ligt het Beroepsproduct Nederlands van Lori-Lisa van Gelder – Van Berkel. Het is opgesteld in
periode B, C en D van mijn eerste studiejaar, die ik ben begonnen in februari 2021.
In dit beroepsproduct laat ik zien hoe ik in de onder- en bovenbouw mijn lessen heb ontworpen,
gegeven en geavalueerd op basis van taaldidactische theorieën, waaronder de viertakt en de
taalgroeimiddelen. De volgende indicatoren zijn in dit beroepsproduct als uitgangspunt gebruikt:
1. Je baseert je eigen lessen op de pijlers van interactief taalonderwijs en/of je kunt
methodelessen vanuit deze didactiek verrijken. Je zorgt voor een pakkende introductie en zet
hierbij activerende werkvormen in die passen bij de lesdoelen en de doelgroep en evalueert
de uitgevoerde les/activiteiten op basis van feedback van leerlingen en/of de
praktijkbegeleider.
2. Je leert woorden aan, gebaseerd op woordenschatdidactiek, bijvoorbeeld de Viertakt van
Verhallen (2010) en evalueert de uitgevoerde les/activiteiten op basis van feedback van
leerlingen en/of de praktijkbegeleider.
3. Je bevordert de taalontwikkeling van jonge kinderen via mondelinge interactie en houdt
hierbij rekening met de gestelde leerlijnen en de taalontwikkeling van de leerling(en). Je
onderbouwt je handelen op basis van literatuur en je bent je bewust van jouw invloed op de
taalontwikkeling van de leerlingen.
4. Je reflecteert op je handelen als leerkracht binnen de gegeven les in een protocol, waarin je
goede voorbeelden geeft van taalgroeimiddelen:
a. taalaanbod, zoals begrijpelijk taalaanbod, benadrukken van woorden, gebruikmaken
van een context en woorden aanbieden;
b. taalruimte, zoals beurtruimte en onderwerpsruimte;
c. feedback, zoals verbeteren, helpen verhelderen, hertalen en positief bevestigen.
5. Je draagt bij aan een rijke leesomgeving, waarbij je het belang van leesbevordering laat zien
en jeugdliteratuur interactief inzet.
Het beroepsproduct is tot stand gekomen door het bestuderen van de verplichte aanbevolen
literatuur, de verschillende lessen Nederlands die aan de PABO Inholland Haarlem zijn gegeven door
Bart de Haan en de door mij ontworpen, aangepaste en gegeven lessen op mijn stageschool De
Lunetten in Heemskerk (onderbouw) en De Sleutelbloem in Beverwijk (bovenbouw).
Ik wens u veel leesplezier toe tijdens het lezen van dit beroepsproduct.
BEROEPSPRODUCT NEDERLANDS LORI-LISA VAN GELDER – VAN BERKEL
, 2
November 2021
VERKLARING VORMEISEN
Criteria Omschrijving Aanwezig
Volledigheid Het bewijsdossier bevat bewijzen die de reflectie (claim) V
ondersteunen ten aanzien van de leeruitkomst(en). In het
bewijsdossier wordt op passende plekken naar
bewijsmaterialen verwezen en het bewijsmateriaal is
geordend.
Omvang De omvang van de kerntekst (onderbouwing en 2270
verantwoording) bestaat uit maximaal 2500 woorden.
Vermeld hiernaast het aantal woorden.
Transparantie Bewijzen zijn als bijlagen opgenomen en via de navigatiebalk V
te bereiken (koppenstructuur).
APA Naar gebruikte bronnen is volgens APA-richtlijnen verwezen V
(in tekst en in bronnenlijst).
Structuur Het bewijsdossier is toegankelijk (opbouw en indeling). V
BEROEPSPRODUCT NEDERLANDS LORI-LISA VAN GELDER – VAN BERKEL
, 3
November 2021
INHOUDSOPGAVE
INLEIDING ...................................................................................................................................................... 1
VERKLARING VORMEISEN............................................................................................................................... 2
INDICATOR 1: EIGEN LESSEN DMV PIJLERS VAN INTERACTIEF TAALONDERWIJS.............................................. 5
THEORIE INTERACTIEF TAALONDERWIJS ........................................................................................................................ 5
Pijler 1: Betekenisvol leren ............................................................................................................................. 5
Pijler 2: Sociaal leren ...................................................................................................................................... 5
Pijler 3: Strategisch leren ................................................................................................................................ 5
PRAKTIJK INTERACTIEF TAALONDERWIJS ....................................................................................................................... 5
Gegeven taallessen in onderbouw en bovenbouw ......................................................................................... 6
Pijler 1: Betekenisvol leren ............................................................................................................................. 6
Pijler 2: Sociaal leren ...................................................................................................................................... 6
Pijler 3: Strategisch leren ................................................................................................................................ 7
INDICATOR 2: WOORDEN AANLEREN VIA WOORDENSCHATDIDACTIEK .......................................................... 8
THEORIE VIERTAKT VAN VERHALLEN ............................................................................................................................ 8
PRAKTIJK VIERTAKT VAN VERHALLEN ........................................................................................................................... 8
INDICATOR 3 EN 4: BEVORDERING TAALONTWIKKELING, INZET TAALGROEIMIDDELEN .................................. 9
DRIE TAALONTWIKKELINGSTHEORIEËN ......................................................................................................................... 9
Taalgroeipakket: taalaanbod, taalruimte en feedback .................................................................................. 9
PRAKTIJK.............................................................................................................................................................. 10
Taalaanbod .................................................................................................................................................. 10
Taalruimte .................................................................................................................................................... 10
Feedback ...................................................................................................................................................... 10
PERSOONLIJKE GROEI IN TAALGEBRUIK OP NIVEAU ........................................................................................................ 10
INDICATOR 5: RIJKE LEESOMGEVING ............................................................................................................ 11
THEORIE RIJKE LEESOMGEVING ................................................................................................................................. 11
PRAKTIJK RIJKE LEESOMGEVING................................................................................................................................. 11
Materiële leesomgeving ............................................................................................................................... 11
Immateriële leesomgeving ........................................................................................................................... 11
BIBLIOGRAFIE ............................................................................................................................................... 12
BIJLAGE I – WOORDENSCHATLES RONDOM THEMA VOEDING | KLEUTERS ................................................... 13
Lesvoorbereidingsformulier inclusief reflectie en feedback van PB’er ......................................................... 13
BIJLAGE II – TECHNISCH LEZEN | GROEP 5/6 ................................................................................................. 16
Lesvoorbereidingsformulier inclusief reflectie en feedback van PB’er ......................................................... 16
Gynzyles........................................................................................................................................................ 18
BIJLAGE III – WOORDENSCHATLES | GROEP 5/6 ........................................................................................... 19
Gynzylink ...................................................................................................................................................... 19
Gedicht Toon Tellegen (motiverende start) .................................................................................................. 19
Lesvoorbereidingsformulier inclusief reflectie en feedback van PB’er ......................................................... 20
Werkblad woordenschatles .......................................................................................................................... 24
Leerlingenwerk ............................................................................................................................................. 26
BEROEPSPRODUCT NEDERLANDS LORI-LISA VAN GELDER – VAN BERKEL
, 4
November 2021
BIJLAGE III – SPELLING | GROEP 5/6.............................................................................................................. 27
Foto’s van digibord na afloop van de les ...................................................................................................... 27
Leerlingenwerk ............................................................................................................................................. 29
BIJLAGE IV – RIJKE LEESOMGEVING OP TWEE VERSCHILLENDE PRAKTIJKSCHOLEN........................................ 31
Rijke leesomgeving van De Sleutelbloem ..................................................................................................... 31
Rijke leesomgeving van De Lunetten ............................................................................................................ 33
BEROEPSPRODUCT NEDERLANDS LORI-LISA VAN GELDER – VAN BERKEL
, 5
November 2021
INDICATOR 1: EIGEN LESSEN DMV PIJLERS VAN INTERACTIEF TAALONDERWIJS
Je baseert je eigen lessen op de pijlers van interactief taalonderwijs en/of je kunt methodelessen
vanuit deze didactiek verrijken. Je zorgt voor een pakkende introductie en zet hierbij activerende
werkvormen in die passen bij de lesdoelen en de doelgroep en evalueert de uitgevoerde
les/activiteiten op basis van feedback van leerlingen en/of de praktijkbegeleider. (Inholland, 2020-
2021)
THEORIE INTERACTIEF TAALONDERWIJS
Interactief taalonderwijs kent drie pijlers: betekenisvol leren, sociaal leren en strategisch leren. Dit
houdt in dat kinderen het best leren als de context voor hen relevant is en betekenis heeft, ze leren
in samenspraak en samenwerking met anderen en ze hebben concrete strategieën nodig om
vraagstukken op te kunnen lossen (Paus, et al., 2019).
PIJLER 1: BETEKENISVOL LEREN
Betekenisvol leren gaat uit van het idee dat leren een actief proces is waarin kinderen hun kennis van
de taal en de wereld voortdurend opnieuw organiseren op basis van het taalaanbod dat ze krijgen,
de (taal)ruimte die ze nemen om met hun eigen taal te experimenteren en de feedback van hun
omgeving te ontvangen (Paus, et al., 2019).
PIJLER 2: SOCIAAL LEREN
Sociaal leren zorgt ervoor dat leerlingen onder invloed van het voorbeeldgedrag van volwassenen en
door hun gesprekken met volwassenen en hun peers, de betekenis en functie van gesproken en
geschreven taal ontdekken (Paus, et al., 2019).
PIJLER 3: STRATEGISCH LEREN
Leerlingen hebben concrete strategieën nodig om bepaalde taalproblemen op een efficiënte wijze op
te lossen. Sommige strategieën worden zelf verworven of overgenomen van modelgedrag van
volwassenen, andere dienen te worden aangeleerd voor instructie (Paus, et al., 2019).
PRAKTIJK INTERACTIEF TAALONDERWIJS
Als ik de theorie doorvertaal naar de klas, dan kan betekenisvol leren worden bereikt door gebruik te
maken van een pakkende introductie. Het sociaal leren gebeurt bijvoorbeeld door activerende
werkvormen en via feedback en reflectie zorg je als leerkracht voor controle van de ingezette
strategieën.
BEROEPSPRODUCT NEDERLANDS LORI-LISA VAN GELDER – VAN BERKEL
Nederlands
PABO Inholland Haarlem
Lori-Lisa van Gelder – Van Berkel
STUDENTNUMMER: 00401131 | KLAS VDTF1A
, 1
November 2021
INLEIDING
Voor u ligt het Beroepsproduct Nederlands van Lori-Lisa van Gelder – Van Berkel. Het is opgesteld in
periode B, C en D van mijn eerste studiejaar, die ik ben begonnen in februari 2021.
In dit beroepsproduct laat ik zien hoe ik in de onder- en bovenbouw mijn lessen heb ontworpen,
gegeven en geavalueerd op basis van taaldidactische theorieën, waaronder de viertakt en de
taalgroeimiddelen. De volgende indicatoren zijn in dit beroepsproduct als uitgangspunt gebruikt:
1. Je baseert je eigen lessen op de pijlers van interactief taalonderwijs en/of je kunt
methodelessen vanuit deze didactiek verrijken. Je zorgt voor een pakkende introductie en zet
hierbij activerende werkvormen in die passen bij de lesdoelen en de doelgroep en evalueert
de uitgevoerde les/activiteiten op basis van feedback van leerlingen en/of de
praktijkbegeleider.
2. Je leert woorden aan, gebaseerd op woordenschatdidactiek, bijvoorbeeld de Viertakt van
Verhallen (2010) en evalueert de uitgevoerde les/activiteiten op basis van feedback van
leerlingen en/of de praktijkbegeleider.
3. Je bevordert de taalontwikkeling van jonge kinderen via mondelinge interactie en houdt
hierbij rekening met de gestelde leerlijnen en de taalontwikkeling van de leerling(en). Je
onderbouwt je handelen op basis van literatuur en je bent je bewust van jouw invloed op de
taalontwikkeling van de leerlingen.
4. Je reflecteert op je handelen als leerkracht binnen de gegeven les in een protocol, waarin je
goede voorbeelden geeft van taalgroeimiddelen:
a. taalaanbod, zoals begrijpelijk taalaanbod, benadrukken van woorden, gebruikmaken
van een context en woorden aanbieden;
b. taalruimte, zoals beurtruimte en onderwerpsruimte;
c. feedback, zoals verbeteren, helpen verhelderen, hertalen en positief bevestigen.
5. Je draagt bij aan een rijke leesomgeving, waarbij je het belang van leesbevordering laat zien
en jeugdliteratuur interactief inzet.
Het beroepsproduct is tot stand gekomen door het bestuderen van de verplichte aanbevolen
literatuur, de verschillende lessen Nederlands die aan de PABO Inholland Haarlem zijn gegeven door
Bart de Haan en de door mij ontworpen, aangepaste en gegeven lessen op mijn stageschool De
Lunetten in Heemskerk (onderbouw) en De Sleutelbloem in Beverwijk (bovenbouw).
Ik wens u veel leesplezier toe tijdens het lezen van dit beroepsproduct.
BEROEPSPRODUCT NEDERLANDS LORI-LISA VAN GELDER – VAN BERKEL
, 2
November 2021
VERKLARING VORMEISEN
Criteria Omschrijving Aanwezig
Volledigheid Het bewijsdossier bevat bewijzen die de reflectie (claim) V
ondersteunen ten aanzien van de leeruitkomst(en). In het
bewijsdossier wordt op passende plekken naar
bewijsmaterialen verwezen en het bewijsmateriaal is
geordend.
Omvang De omvang van de kerntekst (onderbouwing en 2270
verantwoording) bestaat uit maximaal 2500 woorden.
Vermeld hiernaast het aantal woorden.
Transparantie Bewijzen zijn als bijlagen opgenomen en via de navigatiebalk V
te bereiken (koppenstructuur).
APA Naar gebruikte bronnen is volgens APA-richtlijnen verwezen V
(in tekst en in bronnenlijst).
Structuur Het bewijsdossier is toegankelijk (opbouw en indeling). V
BEROEPSPRODUCT NEDERLANDS LORI-LISA VAN GELDER – VAN BERKEL
, 3
November 2021
INHOUDSOPGAVE
INLEIDING ...................................................................................................................................................... 1
VERKLARING VORMEISEN............................................................................................................................... 2
INDICATOR 1: EIGEN LESSEN DMV PIJLERS VAN INTERACTIEF TAALONDERWIJS.............................................. 5
THEORIE INTERACTIEF TAALONDERWIJS ........................................................................................................................ 5
Pijler 1: Betekenisvol leren ............................................................................................................................. 5
Pijler 2: Sociaal leren ...................................................................................................................................... 5
Pijler 3: Strategisch leren ................................................................................................................................ 5
PRAKTIJK INTERACTIEF TAALONDERWIJS ....................................................................................................................... 5
Gegeven taallessen in onderbouw en bovenbouw ......................................................................................... 6
Pijler 1: Betekenisvol leren ............................................................................................................................. 6
Pijler 2: Sociaal leren ...................................................................................................................................... 6
Pijler 3: Strategisch leren ................................................................................................................................ 7
INDICATOR 2: WOORDEN AANLEREN VIA WOORDENSCHATDIDACTIEK .......................................................... 8
THEORIE VIERTAKT VAN VERHALLEN ............................................................................................................................ 8
PRAKTIJK VIERTAKT VAN VERHALLEN ........................................................................................................................... 8
INDICATOR 3 EN 4: BEVORDERING TAALONTWIKKELING, INZET TAALGROEIMIDDELEN .................................. 9
DRIE TAALONTWIKKELINGSTHEORIEËN ......................................................................................................................... 9
Taalgroeipakket: taalaanbod, taalruimte en feedback .................................................................................. 9
PRAKTIJK.............................................................................................................................................................. 10
Taalaanbod .................................................................................................................................................. 10
Taalruimte .................................................................................................................................................... 10
Feedback ...................................................................................................................................................... 10
PERSOONLIJKE GROEI IN TAALGEBRUIK OP NIVEAU ........................................................................................................ 10
INDICATOR 5: RIJKE LEESOMGEVING ............................................................................................................ 11
THEORIE RIJKE LEESOMGEVING ................................................................................................................................. 11
PRAKTIJK RIJKE LEESOMGEVING................................................................................................................................. 11
Materiële leesomgeving ............................................................................................................................... 11
Immateriële leesomgeving ........................................................................................................................... 11
BIBLIOGRAFIE ............................................................................................................................................... 12
BIJLAGE I – WOORDENSCHATLES RONDOM THEMA VOEDING | KLEUTERS ................................................... 13
Lesvoorbereidingsformulier inclusief reflectie en feedback van PB’er ......................................................... 13
BIJLAGE II – TECHNISCH LEZEN | GROEP 5/6 ................................................................................................. 16
Lesvoorbereidingsformulier inclusief reflectie en feedback van PB’er ......................................................... 16
Gynzyles........................................................................................................................................................ 18
BIJLAGE III – WOORDENSCHATLES | GROEP 5/6 ........................................................................................... 19
Gynzylink ...................................................................................................................................................... 19
Gedicht Toon Tellegen (motiverende start) .................................................................................................. 19
Lesvoorbereidingsformulier inclusief reflectie en feedback van PB’er ......................................................... 20
Werkblad woordenschatles .......................................................................................................................... 24
Leerlingenwerk ............................................................................................................................................. 26
BEROEPSPRODUCT NEDERLANDS LORI-LISA VAN GELDER – VAN BERKEL
, 4
November 2021
BIJLAGE III – SPELLING | GROEP 5/6.............................................................................................................. 27
Foto’s van digibord na afloop van de les ...................................................................................................... 27
Leerlingenwerk ............................................................................................................................................. 29
BIJLAGE IV – RIJKE LEESOMGEVING OP TWEE VERSCHILLENDE PRAKTIJKSCHOLEN........................................ 31
Rijke leesomgeving van De Sleutelbloem ..................................................................................................... 31
Rijke leesomgeving van De Lunetten ............................................................................................................ 33
BEROEPSPRODUCT NEDERLANDS LORI-LISA VAN GELDER – VAN BERKEL
, 5
November 2021
INDICATOR 1: EIGEN LESSEN DMV PIJLERS VAN INTERACTIEF TAALONDERWIJS
Je baseert je eigen lessen op de pijlers van interactief taalonderwijs en/of je kunt methodelessen
vanuit deze didactiek verrijken. Je zorgt voor een pakkende introductie en zet hierbij activerende
werkvormen in die passen bij de lesdoelen en de doelgroep en evalueert de uitgevoerde
les/activiteiten op basis van feedback van leerlingen en/of de praktijkbegeleider. (Inholland, 2020-
2021)
THEORIE INTERACTIEF TAALONDERWIJS
Interactief taalonderwijs kent drie pijlers: betekenisvol leren, sociaal leren en strategisch leren. Dit
houdt in dat kinderen het best leren als de context voor hen relevant is en betekenis heeft, ze leren
in samenspraak en samenwerking met anderen en ze hebben concrete strategieën nodig om
vraagstukken op te kunnen lossen (Paus, et al., 2019).
PIJLER 1: BETEKENISVOL LEREN
Betekenisvol leren gaat uit van het idee dat leren een actief proces is waarin kinderen hun kennis van
de taal en de wereld voortdurend opnieuw organiseren op basis van het taalaanbod dat ze krijgen,
de (taal)ruimte die ze nemen om met hun eigen taal te experimenteren en de feedback van hun
omgeving te ontvangen (Paus, et al., 2019).
PIJLER 2: SOCIAAL LEREN
Sociaal leren zorgt ervoor dat leerlingen onder invloed van het voorbeeldgedrag van volwassenen en
door hun gesprekken met volwassenen en hun peers, de betekenis en functie van gesproken en
geschreven taal ontdekken (Paus, et al., 2019).
PIJLER 3: STRATEGISCH LEREN
Leerlingen hebben concrete strategieën nodig om bepaalde taalproblemen op een efficiënte wijze op
te lossen. Sommige strategieën worden zelf verworven of overgenomen van modelgedrag van
volwassenen, andere dienen te worden aangeleerd voor instructie (Paus, et al., 2019).
PRAKTIJK INTERACTIEF TAALONDERWIJS
Als ik de theorie doorvertaal naar de klas, dan kan betekenisvol leren worden bereikt door gebruik te
maken van een pakkende introductie. Het sociaal leren gebeurt bijvoorbeeld door activerende
werkvormen en via feedback en reflectie zorg je als leerkracht voor controle van de ingezette
strategieën.
BEROEPSPRODUCT NEDERLANDS LORI-LISA VAN GELDER – VAN BERKEL
