Nederlands H.2 + H.5
Leesvaardigheid + §6.6/7 +
§10.1/5
Hoofdstuk 2. Tekstdoelen en tekstsoorten
2.1 TEKSTDOELEN
Tekstdoel Uitleg Eigenschappen Tekstsoort
Informeren Lezer of luisteraar iets - Blijft objectief Informatieve tekst
nieuws vertellen of wil je - Houdt je aan de feiten - Nieuwsberichten
verslag doen van een - Verslagen
gebeurtenis of onderzoek
Uiteenzett Vorm van informeren, maar - Objectieve informatie Uiteenzetting
en specifiek gericht op iets - Schoolboek
uitleggen. Kan bijvoorbeeld: - Encyclopedie
- Overzicht verschillende - Tijdschriftartikelen met
mogelijkheden geven achtergrondinformatie
- Ontwikkeling in tijd
schetsen
Beschouwe Belicht een probleem van - Schrijver analyseert een Beschouwing
n verschillende kanten en zet probleem - Redactionele
je aan het denken lezer of luisteraar commentaren
vormt zelf een mening - Recensies
- Overwegend objectief
Overtuigen De lezer of luisteraar over te - Betoog waarin iedere Betoog
/ betogen halen om het eens te zijn stap onderbouwd is met - Ingezonden brief
met jouw standpunt met aansprekende - Column
behulp van argumenten argumenten
- Tegenargumenten
benoemd en weerlegd
- Subjectief
mening schrijver staat
centraal
Activeren Niet alleen overtuigen, maar - Subjectief Activerende tekst
ook tot actie aanzetten. De - Overtuigen dat wat jij - Advertenties
lezer of luisteraar moet iets zegt de moeite waard is - Sollicitatiebrieven
gaan doen
Amuseren Lezers en luisteraars - Kan fictief zijn Amuserende tekst
vermaken - Lezer laten genieten - Anekdotes
- Ironie, hyperbool en - Stripverhalen
andere stijlmiddelen - Romans
- Columns
In een tekst met verschillende doelen is één van de doelen het hoofddoel
hoofddoel vindt je als je je afvraagt wat de schrijver of spreker vooral wil bereiken
2.2 TEKSTSOORT: DE UITEENZETTING
Uiteenzetting = een informatieve tekst waarin je iets uitlegt, beschrijft, verklaart of meedeelt (je
blijft objectief)
® Stijl: zakelijk
® Onpartijdig en neutraal
® Voldoende voorbeelden
® Korte zinnen afgewisseld met langere
® Opbouw: indelingsstructuur, verklaringsstructuur en tijdsstructuur
® Inleiding: aantrekkelijk (voorbeeld of anekdote)
® Kern: verdeeld in alinea’s (kernzin per alinea vooraan of achteraan)
® Slot : samenvatting belangrijkste zaken of conclusie
® Tips: gebruik tussenkopjes, plaats beeldmateriaal, meningen van anderen correct weergeven
2.3 TEKSTSOORT: HET BETOOG
Betoog = een overtuigende tekst waarin je je standpunt uit legt met argumenten (subjectief)
® Stijl: persoonlijk
1
Leesvaardigheid + §6.6/7 +
§10.1/5
Hoofdstuk 2. Tekstdoelen en tekstsoorten
2.1 TEKSTDOELEN
Tekstdoel Uitleg Eigenschappen Tekstsoort
Informeren Lezer of luisteraar iets - Blijft objectief Informatieve tekst
nieuws vertellen of wil je - Houdt je aan de feiten - Nieuwsberichten
verslag doen van een - Verslagen
gebeurtenis of onderzoek
Uiteenzett Vorm van informeren, maar - Objectieve informatie Uiteenzetting
en specifiek gericht op iets - Schoolboek
uitleggen. Kan bijvoorbeeld: - Encyclopedie
- Overzicht verschillende - Tijdschriftartikelen met
mogelijkheden geven achtergrondinformatie
- Ontwikkeling in tijd
schetsen
Beschouwe Belicht een probleem van - Schrijver analyseert een Beschouwing
n verschillende kanten en zet probleem - Redactionele
je aan het denken lezer of luisteraar commentaren
vormt zelf een mening - Recensies
- Overwegend objectief
Overtuigen De lezer of luisteraar over te - Betoog waarin iedere Betoog
/ betogen halen om het eens te zijn stap onderbouwd is met - Ingezonden brief
met jouw standpunt met aansprekende - Column
behulp van argumenten argumenten
- Tegenargumenten
benoemd en weerlegd
- Subjectief
mening schrijver staat
centraal
Activeren Niet alleen overtuigen, maar - Subjectief Activerende tekst
ook tot actie aanzetten. De - Overtuigen dat wat jij - Advertenties
lezer of luisteraar moet iets zegt de moeite waard is - Sollicitatiebrieven
gaan doen
Amuseren Lezers en luisteraars - Kan fictief zijn Amuserende tekst
vermaken - Lezer laten genieten - Anekdotes
- Ironie, hyperbool en - Stripverhalen
andere stijlmiddelen - Romans
- Columns
In een tekst met verschillende doelen is één van de doelen het hoofddoel
hoofddoel vindt je als je je afvraagt wat de schrijver of spreker vooral wil bereiken
2.2 TEKSTSOORT: DE UITEENZETTING
Uiteenzetting = een informatieve tekst waarin je iets uitlegt, beschrijft, verklaart of meedeelt (je
blijft objectief)
® Stijl: zakelijk
® Onpartijdig en neutraal
® Voldoende voorbeelden
® Korte zinnen afgewisseld met langere
® Opbouw: indelingsstructuur, verklaringsstructuur en tijdsstructuur
® Inleiding: aantrekkelijk (voorbeeld of anekdote)
® Kern: verdeeld in alinea’s (kernzin per alinea vooraan of achteraan)
® Slot : samenvatting belangrijkste zaken of conclusie
® Tips: gebruik tussenkopjes, plaats beeldmateriaal, meningen van anderen correct weergeven
2.3 TEKSTSOORT: HET BETOOG
Betoog = een overtuigende tekst waarin je je standpunt uit legt met argumenten (subjectief)
® Stijl: persoonlijk
1
