Aardrijkskunde
Zuid-Amerika H.1 - H.3
Hoofdstuk 1. Zuid-Amerika: continent van extremen
1.1 Ligging
Latijns-Amerika is de regio waar Spaans en Portugees gesproken wordt en omvat behalve Zuid-
Amerika ook Midden-Amerika
® De grens tussen Colombia en Panama vormt de begrenzing tussen Zuid- en Midden-Amerika
Behalve in het zuiden bij Patagonia zijn er nauwelijks eilanden die deel uitmaken van Zuid-Amerika.
Zuid-Amerika is qua hoogtezones in een aantal gebieden in te delen
Het Andesgebergte (westzijde)
® Verspreid in deze bergketen ligt een groot aantal werkende vulkanen, waaronder de
hoogste actieve vulkaan ter wereld: de Cotopaxi
® 8500 km lange bergketen en gemiddelde hoogte van het gebergte ligt boven de 4000
m
Tropische laagland (oosten van het Andesgebergte)
® Drie grote rivieren: de Orinoco, de Amazone en de Paraguay/Paraná
Hoogland van Guyana (noorden)
Hoogland van Brazilië (oosten)
De Altiplano (= Spaans voor hoogvlakte of hoogland)
® In het Andesgebergte op het grensgebied van Chili, Bolivia en Peru
Plateau van Patagonia (zuidoosten, Cono Sur)
® Het diepste punt van de Atacamatrog (ten westen, evenwijdig aan de kust in de oceaan) en de
op een na hoogste berg liggen hemelsbreed slechts 300 km van elkaar.
Het stereotiepe beeld van Zuid-Amerika wordt vaak bepaald door verschillende cultuurelementen
als muziek, dans, sport, kleding en religie.
® De perceptie (= het beeld dat iemand van de werkelijkheid heeft) bepaalt de besluitvorming
van die persoon
® Vanuit je perceptie vorm je een soort kaart die je van een bepaald gebied in je hoofd
hebt, een mental map
® Deze mental maps veranderen voortdurend
® Geografisch beeld vorm je op basis van een aantal geografische kenmerken
- Ligging
- Landschappelijke kenmerken (zowel fysische milieu als de ingerichte
ruimte)
- Bevolkingskenmerken
- Interne en externe relaties
1.2 Ongekende natuur
Het klimaat in Zuid-Amerika wordt bepaald door een groot aantal factoren, zoals breedteligging,
zeestromen, drukgebieden, windpatronen en de ligging van gebergten.
® Een groot deel van het continent ligt in de tropische luchtstreek. Met de ITCZ verschuiven ook
de regengebieden waardoor er, afhankelijk van de ligging, tropische klimaten voorkomen met
één of twee natte en droge perioden per jaar
Op de Grote Oceaan en op de Atlantische Oceaan liggen in de omgeving van de keerkringen
hogedrukgebieden. Vanaf deze hogedrukgebieden waaien de winden op het noordelijk halfrond
naar het zuiden op het zuidelijk halfrond naar het noorden, richting het lagedrukgebied. De
noordoostpassaat en de zuidoostpassaat ontmoeten elkaar bij de ITCZ.
Aan de oostkant is een vochtige zuidoostpassaat (aanlandige wind). Aan de loefzijde van het
Andesgebergte erg veel stuwingsregens, aan de lijzijde erg droog. Zuidelijker is er geen
gebergte, de vochtige lucht kan ver landinwaarts neerslag brengen.
De Zuid-Equatoriale Stroom (warme zeestroom) wordt in het oostelijke punt van Brazilië in twee
delen gesplitst. De Brazilië Stroom stroomt naar het zuiden en het restant van de Zuid-
Equatoriale Stroom verplaatst zich naar de evenaar. Doordat de Brazilië stroom ter hoogte van
Rio de Janeiro wordt afgebogen naar het zuidoosten, kan de relatief koude Falklandstroom
vanuit het zuiden tot aan de Kaap Frio doordringen.
Zuid-Amerika H.1 - H.3
Hoofdstuk 1. Zuid-Amerika: continent van extremen
1.1 Ligging
Latijns-Amerika is de regio waar Spaans en Portugees gesproken wordt en omvat behalve Zuid-
Amerika ook Midden-Amerika
® De grens tussen Colombia en Panama vormt de begrenzing tussen Zuid- en Midden-Amerika
Behalve in het zuiden bij Patagonia zijn er nauwelijks eilanden die deel uitmaken van Zuid-Amerika.
Zuid-Amerika is qua hoogtezones in een aantal gebieden in te delen
Het Andesgebergte (westzijde)
® Verspreid in deze bergketen ligt een groot aantal werkende vulkanen, waaronder de
hoogste actieve vulkaan ter wereld: de Cotopaxi
® 8500 km lange bergketen en gemiddelde hoogte van het gebergte ligt boven de 4000
m
Tropische laagland (oosten van het Andesgebergte)
® Drie grote rivieren: de Orinoco, de Amazone en de Paraguay/Paraná
Hoogland van Guyana (noorden)
Hoogland van Brazilië (oosten)
De Altiplano (= Spaans voor hoogvlakte of hoogland)
® In het Andesgebergte op het grensgebied van Chili, Bolivia en Peru
Plateau van Patagonia (zuidoosten, Cono Sur)
® Het diepste punt van de Atacamatrog (ten westen, evenwijdig aan de kust in de oceaan) en de
op een na hoogste berg liggen hemelsbreed slechts 300 km van elkaar.
Het stereotiepe beeld van Zuid-Amerika wordt vaak bepaald door verschillende cultuurelementen
als muziek, dans, sport, kleding en religie.
® De perceptie (= het beeld dat iemand van de werkelijkheid heeft) bepaalt de besluitvorming
van die persoon
® Vanuit je perceptie vorm je een soort kaart die je van een bepaald gebied in je hoofd
hebt, een mental map
® Deze mental maps veranderen voortdurend
® Geografisch beeld vorm je op basis van een aantal geografische kenmerken
- Ligging
- Landschappelijke kenmerken (zowel fysische milieu als de ingerichte
ruimte)
- Bevolkingskenmerken
- Interne en externe relaties
1.2 Ongekende natuur
Het klimaat in Zuid-Amerika wordt bepaald door een groot aantal factoren, zoals breedteligging,
zeestromen, drukgebieden, windpatronen en de ligging van gebergten.
® Een groot deel van het continent ligt in de tropische luchtstreek. Met de ITCZ verschuiven ook
de regengebieden waardoor er, afhankelijk van de ligging, tropische klimaten voorkomen met
één of twee natte en droge perioden per jaar
Op de Grote Oceaan en op de Atlantische Oceaan liggen in de omgeving van de keerkringen
hogedrukgebieden. Vanaf deze hogedrukgebieden waaien de winden op het noordelijk halfrond
naar het zuiden op het zuidelijk halfrond naar het noorden, richting het lagedrukgebied. De
noordoostpassaat en de zuidoostpassaat ontmoeten elkaar bij de ITCZ.
Aan de oostkant is een vochtige zuidoostpassaat (aanlandige wind). Aan de loefzijde van het
Andesgebergte erg veel stuwingsregens, aan de lijzijde erg droog. Zuidelijker is er geen
gebergte, de vochtige lucht kan ver landinwaarts neerslag brengen.
De Zuid-Equatoriale Stroom (warme zeestroom) wordt in het oostelijke punt van Brazilië in twee
delen gesplitst. De Brazilië Stroom stroomt naar het zuiden en het restant van de Zuid-
Equatoriale Stroom verplaatst zich naar de evenaar. Doordat de Brazilië stroom ter hoogte van
Rio de Janeiro wordt afgebogen naar het zuidoosten, kan de relatief koude Falklandstroom
vanuit het zuiden tot aan de Kaap Frio doordringen.
