Deel 3 Uitvoering - Hoofdstuk 7
Steekproeftrekking
7.1 Wat is een steekproef?
Populatie = De doelgroep van een onderzoek.
Census-onderzoek = Iedereen uit de populatie wordt
bevraagd.
Representatief = Vertegenwoordigen/
Voorbeeldexemplaar.
Steekproef = Selectie uit een totale groep of
populatie.
à De steekproef moet representatief zijn voor de populatie.
Steekproefkader = Een lijst met alle elementen van de populatie.
Kaderfouten = Als de steekproef geen perfecte weergave is, het is
bijvoorbeeld niet actueel/compleet of overcompleet.
Dekkingsfout = Als de populatie niet goed wordt afgedekt door de
steekproef of het steekproefkader.
à Het kan overdekking zijn of een onderdekking.
Onderdekking = Komt voor wanneer je mensen uit de populatie niet in de steekproef kunt
selecteren/ Eenheden behoren wel tot de populatie, maar komen niet voor in het
steekproefkader.
Overdekking = Als er toch personen in de vergelijkingsgroep terecht komen die wel
betrokken zijn.
Filtervragen = Vragen om vooraf aan het onderzoek na te gaan of een benaderende persoon
tot de bedoelde groep respondenten van het onderzoek behoort.
Internetaccespanel/internetaccespool/internetpanel = Online omgeving waarvan mensen
lid kunnen worden om vervolgens te worden uitgenodigd voor een online-onderzoek.
Access-pools = Respondenten die hebben aangegeven aan het onderzoek mee te willen
werken. Het marktonderzoek kan hen dan voor uiteenlopende onderzoeken benaderen.
Niet-aselecte steekproef = Een steekproef waarbij je kiest voor de waarnemingseenheden
die de populatie het best vertegenwoordigen.
7.2 Validiteit, betrouwbaarheid en nauwkeurigheid
Elk onderzoek moet voldoen aan de eisen van validiteit, betrouwbaarheid en
nauwkeurigheid.
1
, 7.2.1 Validiteit
Validiteit = Geldigheid.
à Je moet het gene meten waarnaar gezocht wordt.
Interne validiteit = Gaat het om de vraag: Wordt er gemeten wat er gemeten moet worden?
à Belangrijke aandachtspunten:
- Heldere definities van concepten en indicatoren;
- Goed werkende vragenlijst;
- Correct geformuleerde vragen;
- Respondenten behoren tot de onderzoekspopulatie (filtervragen).
Externe validiteit = Gaat om de vraag: Zijn de uitkomsten van het onderzoek
generaliseerbaar?
à Belangrijke aandachtspunten:
- Steekproefkader met goede dekking;
- Voorkomen van fouten in de steekproeftrekking;
- Voldoende steekproefomvang.
7.2.2 Betrouwbaarheid
Betrouwbaarheid = Hoe hard zijn de cijfers/ Bij herhaling van het onderzoek, onder dezelfde
omstandigheden, komen dan dezelfde uitkomsten.
7.2.3 Nauwkeurigheid
Het nauwkeurigste resultaat krijg je bij de census.
Bij een steekproef kunnen er toevalsfouten ontstaan, hoe groter de steekproef hoe kleiner
de toevalfouten zullen zijn.
7.3 Aselecte steekproeftrekking, toevalssteekproef
Toevalssteekproef = Je maakt geen eigen keuze uit de elementen van de populatie (a-
select), maar laat dit over aan het toeval.
Aselecte steekproeftrekking = Elk element van de onderzoekspopulatie heeft dezelfde kans
om in de steekproef te worden opgenomen.
Systematische fout = Een niet-steekproeffout die een vertekening oplevert.
7.3.1 Aselect versus select: Wat is dat?
Bij een niet-toevalssteekproef speelt de keuze van de onderzoeker een andere rol.
à Als de opdrachtgever vermoedt dat de laatste 3 maanden belangrijker waren dan de
oudere klanten en die extra in de toevalssteekproef opneemt, dan is de steekproef als totaal
niet meer representatief voor de gehele klantengroep.
7.3.2 Aselecte steekproeftrekking op basis van een bestand
De meest gemakkelijke manier voor het trekken van een toevalssteekproef is op basis van
een lijst.
2
Steekproeftrekking
7.1 Wat is een steekproef?
Populatie = De doelgroep van een onderzoek.
Census-onderzoek = Iedereen uit de populatie wordt
bevraagd.
Representatief = Vertegenwoordigen/
Voorbeeldexemplaar.
Steekproef = Selectie uit een totale groep of
populatie.
à De steekproef moet representatief zijn voor de populatie.
Steekproefkader = Een lijst met alle elementen van de populatie.
Kaderfouten = Als de steekproef geen perfecte weergave is, het is
bijvoorbeeld niet actueel/compleet of overcompleet.
Dekkingsfout = Als de populatie niet goed wordt afgedekt door de
steekproef of het steekproefkader.
à Het kan overdekking zijn of een onderdekking.
Onderdekking = Komt voor wanneer je mensen uit de populatie niet in de steekproef kunt
selecteren/ Eenheden behoren wel tot de populatie, maar komen niet voor in het
steekproefkader.
Overdekking = Als er toch personen in de vergelijkingsgroep terecht komen die wel
betrokken zijn.
Filtervragen = Vragen om vooraf aan het onderzoek na te gaan of een benaderende persoon
tot de bedoelde groep respondenten van het onderzoek behoort.
Internetaccespanel/internetaccespool/internetpanel = Online omgeving waarvan mensen
lid kunnen worden om vervolgens te worden uitgenodigd voor een online-onderzoek.
Access-pools = Respondenten die hebben aangegeven aan het onderzoek mee te willen
werken. Het marktonderzoek kan hen dan voor uiteenlopende onderzoeken benaderen.
Niet-aselecte steekproef = Een steekproef waarbij je kiest voor de waarnemingseenheden
die de populatie het best vertegenwoordigen.
7.2 Validiteit, betrouwbaarheid en nauwkeurigheid
Elk onderzoek moet voldoen aan de eisen van validiteit, betrouwbaarheid en
nauwkeurigheid.
1
, 7.2.1 Validiteit
Validiteit = Geldigheid.
à Je moet het gene meten waarnaar gezocht wordt.
Interne validiteit = Gaat het om de vraag: Wordt er gemeten wat er gemeten moet worden?
à Belangrijke aandachtspunten:
- Heldere definities van concepten en indicatoren;
- Goed werkende vragenlijst;
- Correct geformuleerde vragen;
- Respondenten behoren tot de onderzoekspopulatie (filtervragen).
Externe validiteit = Gaat om de vraag: Zijn de uitkomsten van het onderzoek
generaliseerbaar?
à Belangrijke aandachtspunten:
- Steekproefkader met goede dekking;
- Voorkomen van fouten in de steekproeftrekking;
- Voldoende steekproefomvang.
7.2.2 Betrouwbaarheid
Betrouwbaarheid = Hoe hard zijn de cijfers/ Bij herhaling van het onderzoek, onder dezelfde
omstandigheden, komen dan dezelfde uitkomsten.
7.2.3 Nauwkeurigheid
Het nauwkeurigste resultaat krijg je bij de census.
Bij een steekproef kunnen er toevalsfouten ontstaan, hoe groter de steekproef hoe kleiner
de toevalfouten zullen zijn.
7.3 Aselecte steekproeftrekking, toevalssteekproef
Toevalssteekproef = Je maakt geen eigen keuze uit de elementen van de populatie (a-
select), maar laat dit over aan het toeval.
Aselecte steekproeftrekking = Elk element van de onderzoekspopulatie heeft dezelfde kans
om in de steekproef te worden opgenomen.
Systematische fout = Een niet-steekproeffout die een vertekening oplevert.
7.3.1 Aselect versus select: Wat is dat?
Bij een niet-toevalssteekproef speelt de keuze van de onderzoeker een andere rol.
à Als de opdrachtgever vermoedt dat de laatste 3 maanden belangrijker waren dan de
oudere klanten en die extra in de toevalssteekproef opneemt, dan is de steekproef als totaal
niet meer representatief voor de gehele klantengroep.
7.3.2 Aselecte steekproeftrekking op basis van een bestand
De meest gemakkelijke manier voor het trekken van een toevalssteekproef is op basis van
een lijst.
2
