Vitale functies
Temperatuur
De normale temp. ligt tussen de 36 en 37,5 graden. Tussen
de 37,6 en de 38 noemen we verhoging, daarboven koorts.
Er is sprake van hypothermie als de temperatuur onder de
35 graden is. De lichaamstemperatuur is aan het einde van
de nacht het laagst en aan het begin van de avond het
hoogst.
De meest betrouwbare manier van temperatuur meten is
rectaal. Andere manieren zijn in het oor (ongeveer 0,5
graden bijtellen), in de mond (0,3 - 0,6 graden bijtellen), in
de oksel (ongeveer 0,5 graden bijtellen), in de lies en via
het voorhoofd.
Koorts kan bij verschillende lichamelijke aandoeningen optreden, zoals: infectieziekten – uitdroging –
hersenaandoening – wonden – trombus (bloedprop/trombose) - verhoogde schilklierwerking.
Koorts is nuttig soms, omdat door de verhoogde lichaamstemp. is het overlevingsklimaat voor micro
organismen ongunstiger en is hogere productie van witte bloedcellen mogelijk, die micro organismen
onschadelijk maken.
Verschijnselen die kunnen optreden bij koorts:
Kou – rillingen – bleke gelaatskleur
Warm – blozen – onrust – transpiratie
Algehele malaise – hoofdpijn – spierpijn
Rusteloosheid en soms slapeloosheid
Geen eetlust – misselijkheid en braakneigingen
Soms erge dorst en soms juist niet
Toename polsfrequentie en ademfrequentie
Minder urine productie
Branderige ogen – koortsblaasjes op de lippen
Bij een snelle acute temp. stijging kan er een koude rilling optreden. Wordt veroorzaakt door micro
organismen in het bloed. Het regulatiecentrum wordt geprikkeld en de temp. stijgt acuut. Spieren
trekken zich samen waardoor er warmte ontstaat. Koude rilling kan 10 tot 30 minuten aanhouden.
Een koude rilling verloopt als volgt:
Fase 1 = koud stadium. Rillen – klappertanden – schudden van de kou
Fase 2 = warmtefase. Acute temp. stijging – persoon is onrustig en angstig
Fase 3 = transpiratiestadium. Persoon transpireert waarbij de lichaamstemp. daalt –
bleke gelaatskleur – snelle pols – klam zweet.
Verzorging bij koorts:
Bedrust is aan te raden. De verhoogde stofwisseling vraagt extra energie.
Juiste omgevingstemp. De therapeutische temp. ligt tussen de 16 en 18 graden. Bij kou liever dekens en
warmtekruik pakken.
Geen fel licht. Mensen met koorts zijn vaak overgevoelig voor licht.
Voeding die rijk is aan koolhydraten en eiwitten.
Vocht! Er kan vochttekort ontstaan door het transpireren en door eventueel braken. Door uitdroging kan de
koorts weer toenemen. Liefst 2 tot 3 liter vocht in laten nemen. Boillon en vruchtensappen zijn goed en koude
dranken en ijspilletjes kunnen gegeven worden. Meerdere wasbeurten per dag nodig en verschonen van kleding
en beddengoed. Ook mondverzorging is belangrijk omdat de slijmvliezen kunnen uitdrogen.
Op voorschrift arts, koortsverlagende medicijnen.
Observatie van temp. – polsslag – voedingsstand – vochtgehalte en urine.
Extra aandacht en steun. Kans op verwardheid.
Temperatuur
De normale temp. ligt tussen de 36 en 37,5 graden. Tussen
de 37,6 en de 38 noemen we verhoging, daarboven koorts.
Er is sprake van hypothermie als de temperatuur onder de
35 graden is. De lichaamstemperatuur is aan het einde van
de nacht het laagst en aan het begin van de avond het
hoogst.
De meest betrouwbare manier van temperatuur meten is
rectaal. Andere manieren zijn in het oor (ongeveer 0,5
graden bijtellen), in de mond (0,3 - 0,6 graden bijtellen), in
de oksel (ongeveer 0,5 graden bijtellen), in de lies en via
het voorhoofd.
Koorts kan bij verschillende lichamelijke aandoeningen optreden, zoals: infectieziekten – uitdroging –
hersenaandoening – wonden – trombus (bloedprop/trombose) - verhoogde schilklierwerking.
Koorts is nuttig soms, omdat door de verhoogde lichaamstemp. is het overlevingsklimaat voor micro
organismen ongunstiger en is hogere productie van witte bloedcellen mogelijk, die micro organismen
onschadelijk maken.
Verschijnselen die kunnen optreden bij koorts:
Kou – rillingen – bleke gelaatskleur
Warm – blozen – onrust – transpiratie
Algehele malaise – hoofdpijn – spierpijn
Rusteloosheid en soms slapeloosheid
Geen eetlust – misselijkheid en braakneigingen
Soms erge dorst en soms juist niet
Toename polsfrequentie en ademfrequentie
Minder urine productie
Branderige ogen – koortsblaasjes op de lippen
Bij een snelle acute temp. stijging kan er een koude rilling optreden. Wordt veroorzaakt door micro
organismen in het bloed. Het regulatiecentrum wordt geprikkeld en de temp. stijgt acuut. Spieren
trekken zich samen waardoor er warmte ontstaat. Koude rilling kan 10 tot 30 minuten aanhouden.
Een koude rilling verloopt als volgt:
Fase 1 = koud stadium. Rillen – klappertanden – schudden van de kou
Fase 2 = warmtefase. Acute temp. stijging – persoon is onrustig en angstig
Fase 3 = transpiratiestadium. Persoon transpireert waarbij de lichaamstemp. daalt –
bleke gelaatskleur – snelle pols – klam zweet.
Verzorging bij koorts:
Bedrust is aan te raden. De verhoogde stofwisseling vraagt extra energie.
Juiste omgevingstemp. De therapeutische temp. ligt tussen de 16 en 18 graden. Bij kou liever dekens en
warmtekruik pakken.
Geen fel licht. Mensen met koorts zijn vaak overgevoelig voor licht.
Voeding die rijk is aan koolhydraten en eiwitten.
Vocht! Er kan vochttekort ontstaan door het transpireren en door eventueel braken. Door uitdroging kan de
koorts weer toenemen. Liefst 2 tot 3 liter vocht in laten nemen. Boillon en vruchtensappen zijn goed en koude
dranken en ijspilletjes kunnen gegeven worden. Meerdere wasbeurten per dag nodig en verschonen van kleding
en beddengoed. Ook mondverzorging is belangrijk omdat de slijmvliezen kunnen uitdrogen.
Op voorschrift arts, koortsverlagende medicijnen.
Observatie van temp. – polsslag – voedingsstand – vochtgehalte en urine.
Extra aandacht en steun. Kans op verwardheid.
