Verbintenissenrecht
LESVOORBEREIDINGEN
Inhoud
Week 1 ..................................................................................................................... 3
Werkcollege 1a ........................................................................................................ 3
Basisboek Recht ..................................................................................................... 3
Hoofdstuk 5 Inleiding privaatrecht .................................................................................... 3
Hoofdstuk 6 Rechtshandeling .......................................................................................... 4
Hoofdstuk 7 Overeenkomsten .......................................................................................... 8
Hoofdstuk 8 Nakoming, tekortkoming in de nakoming en de gevolgen daarvan ............................. 13
Hoofdstuk 9 Verbintenissen uit de wet ............................................................................. 22
Hoofdstuk 10 Goederenrecht ......................................................................................... 28
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 35
Hoofdstuk 1 Inleiding .................................................................................................. 35
Hoofdstuk 13 Verbintenis en verbintenissenrecht ................................................................ 35
Hoofdstuk 14 De bronnen van een verbintenis .................................................................... 36
Hoofdstuk 22 Verbintenissen uit de wet II: zaakwaarneming, onverschuldigde betaling en
ongerechtvaardigde verrijking ....................................................................................... 37
Werkcollege 1b ....................................................................................................... 38
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 38
Hoofdstuk 21 Verbintenissen uit de wet I: onrechtmatige daad, kwalitatieve aansprakelijkheid ........ 38
Week 2 .................................................................................................................... 40
Werkcollege 2a ....................................................................................................... 40
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 40
Hoofdstuk 15 Totstandkoming van overeenkomsten ............................................................. 40
Hoofdstuk 16 Nietige en vernietigbare overeenkomsten ........................................................ 41
Week 3 .................................................................................................................... 42
Werkcollege 3a ....................................................................................................... 42
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 42
Hoofdstuk 16 Nietige en vernietigbare overeenkomsten ........................................................ 42
Werkcollege 3b ....................................................................................................... 45
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 45
Hoofdstuk 17 Uitleg en uitvoering van overeenkomsten ......................................................... 45
Hoofdstuk 18 Nakoming en andere wijzen van tenietgaan van verbintenissen .............................. 46
Week 4 .................................................................................................................... 47
1
, Werkcollege 4a ....................................................................................................... 47
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 47
Hoofdstuk 19 Rechten van de schuldeiser bij niet-nakoming I: nakoming en schadevergoeding.......... 47
Hoofdstuk 20 Rechten van de schuldeiser bij niet-nakoming II: opschorting en ontbinding,
schuldeisersverzuim ................................................................................................... 50
Week 5 .................................................................................................................... 52
Werkcollege 5a ....................................................................................................... 52
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 52
Hoofdstuk 1 Inleiding .................................................................................................. 52
Hoofdstuk 2 Absolute rechten op goederen ........................................................................ 53
Werkcollege 5b ....................................................................................................... 55
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 55
Hoofdstuk 3 Verkrijging en verlies van goederen ................................................................. 55
Hoofdstuk 4 Werking tegen derden en publicatie................................................................. 55
Week 6 .................................................................................................................... 56
Werkcollege 6a en 6b ................................................................................................ 56
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 56
Hoofdstuk 5 Bezit ...................................................................................................... 56
Hoofdstuk 6 Overdracht ............................................................................................... 57
Week 7 .................................................................................................................... 60
Werkcollege 7a ....................................................................................................... 60
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 60
Hoofdstuk 7 Derdenbescherming tegen beschikkingsonbevoegdheid .......................................... 60
Hoofdstuk 8 ............................................................................................................. 62
Werkcollege 7b ....................................................................................................... 63
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 63
Hoofdstuk 10 Eigendomsverkrijging uit Boek 5 .................................................................... 63
Hoofdstuk 11 Beperkte rechten op goederen ...................................................................... 64
Week 8 .................................................................................................................... 68
Werkcollege 8a ....................................................................................................... 68
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 68
Hoofdstuk 12 Voorrang verschaffende rechten .................................................................... 68
2
,Week 1
Werkcollege 1a
Basisboek Recht
Hoofdstuk 5 Inleiding privaatrecht
5.1 Materieel en formeel privaatrecht
Materieel privaatrecht: Geeft aan welke rechten en plichten (rechtspersonen) onderling kunnen hebben, en
wat de gevolgen zijn indien iemand de rechten van een ander schendt.
Formeel privaatrecht: Heet ook wel burgerlijk procesrecht. Geeft aan op welke wijze het materiële recht
gehandhaafd kan worden.
5.2 Structuur en systematiek van het Burgerlijk Wetboek
Boek 1 Personen- en familierecht
Boek 2 Rechtspersonen
Boek 3 Vermogensrecht in het algemeen
Boek 4 Erfrecht
Boek 5 Zakelijke rechten
Boek 6 Algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht
Boek 7 Bijzondere overeenkomsten
Boek 7A Bijzondere overeenkomsten; vervolg
Boek 8 Verkeersmiddelen en vervoer
Boek 10 Internationaal privaatrecht
5.2.1 Vermogensrecht
Het objectieve vermogensrecht wordt behandeld in Boek 3, 5 en 6. Hierin staan regels die betrekking hebben
op (subjectieve) vermogensrechten: rechten die tot het vermogen van rechtssubjecten (natuurlijke personen
of rechtspersonen) behoren, omdat zij een bepaalde geldswaarde vertegenwoordigen.
Vermogensrecht kan worden onderverdeeld in verbintenissenrecht en goederenrecht.
Verbintenissenrecht
Het verbintenissenrecht heeft te maken met vermogensrechtelijke relaties tussen twee of meer
(rechts)personen.
De overeenkomst vormt een van de belangrijkste bronnen waaruit verbintenissen kunnen ontstaan.
Verbintenissen worden gekenmerkt door een open stelsel: partijen zijn, voor zover zij niet handelen in strijd
met het dwingend recht, nagenoeg vrij om te bepalen welke verbintenissen zij in het leven willen roepen.
Goederenrecht
Het goederenrecht heeft betrekking op de relatie tussen (rechts)personen en een goed. Het goederenrecht
wordt, in tegenstelling tot het verbintenissenrecht, gekenmerkt door vrij veel dwingend recht; partijen
mogen hiervan niet bij overeenkomst afwijken. Het goederenrecht kent een gesloten stelsel.
3
, Hoofdstuk 6 Rechtshandeling
6.1 Begrip rechtshandeling
6.1.1 Rechtsfeiten en andere feiten
Rechtsfeiten: Alleen die feiten die voor het recht van belang zijn.
Rechtsgevolg: Het gevolg wat aan een rechtsfeit verbonden is.
Niet aan elk feit zijn rechtsgevolgen verbonden, deze feiten noemen we ‘andere feiten’.
Bloot rechtsfeit: Een rechtsfeit waarbij het rechtsgevolg intreedt zonder dat daarvoor menselijk handelen
nodig is.
6.1.2 Rechtshandelingen en feitelijke handelingen
Rechtshandeling: Er is sprake van menselijk handelen gericht op het intreden van een rechtsgevolg.
➔ Art. 3:33 BW
Feitelijke handeling: Er is sprake van een rechtsgevolg zonder dat er menselijk handelen gericht is op het
intreden van een rechtsgevolg.
6.2 Eenzijdige en meerzijdige rechtshandelingen
6.2.1 Eenzijdige rechtshandeling
Eenzijdige rechtshandeling: De wilsverklaring van één persoon is voldoende voor het ontstaan van het
rechtsgevolg.
6.2.2 Meerzijdige rechtshandeling
Meerzijdige rechtshandeling: Voor het ontstaan van het rechtsgevolg is de wilsverklaring van twee of meer
personen nodig. Deze is per definitie tot een ander gericht.
Feiten
Rechtsfeiten Andere feiten
Menselijk handelen Blote rechtsfeiten
Rechtshandelingen Feitelijke handelingen
Eenzijdig Meerzijdig
Onrechtmatige daad Rechtmatige daad
Ongericht Gericht
6.3 Moment waarop de rechtshandeling werking heeft
Betreft het een gerichte rechtshandeling dan moet de rechtshandeling, om werking te hebben, de andere
persoon hebben bereikt (art. 3:37 lid 3 BW).
➔ Genuanceerde ontvangsttheorie
4
LESVOORBEREIDINGEN
Inhoud
Week 1 ..................................................................................................................... 3
Werkcollege 1a ........................................................................................................ 3
Basisboek Recht ..................................................................................................... 3
Hoofdstuk 5 Inleiding privaatrecht .................................................................................... 3
Hoofdstuk 6 Rechtshandeling .......................................................................................... 4
Hoofdstuk 7 Overeenkomsten .......................................................................................... 8
Hoofdstuk 8 Nakoming, tekortkoming in de nakoming en de gevolgen daarvan ............................. 13
Hoofdstuk 9 Verbintenissen uit de wet ............................................................................. 22
Hoofdstuk 10 Goederenrecht ......................................................................................... 28
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 35
Hoofdstuk 1 Inleiding .................................................................................................. 35
Hoofdstuk 13 Verbintenis en verbintenissenrecht ................................................................ 35
Hoofdstuk 14 De bronnen van een verbintenis .................................................................... 36
Hoofdstuk 22 Verbintenissen uit de wet II: zaakwaarneming, onverschuldigde betaling en
ongerechtvaardigde verrijking ....................................................................................... 37
Werkcollege 1b ....................................................................................................... 38
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 38
Hoofdstuk 21 Verbintenissen uit de wet I: onrechtmatige daad, kwalitatieve aansprakelijkheid ........ 38
Week 2 .................................................................................................................... 40
Werkcollege 2a ....................................................................................................... 40
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 40
Hoofdstuk 15 Totstandkoming van overeenkomsten ............................................................. 40
Hoofdstuk 16 Nietige en vernietigbare overeenkomsten ........................................................ 41
Week 3 .................................................................................................................... 42
Werkcollege 3a ....................................................................................................... 42
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 42
Hoofdstuk 16 Nietige en vernietigbare overeenkomsten ........................................................ 42
Werkcollege 3b ....................................................................................................... 45
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 45
Hoofdstuk 17 Uitleg en uitvoering van overeenkomsten ......................................................... 45
Hoofdstuk 18 Nakoming en andere wijzen van tenietgaan van verbintenissen .............................. 46
Week 4 .................................................................................................................... 47
1
, Werkcollege 4a ....................................................................................................... 47
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 47
Hoofdstuk 19 Rechten van de schuldeiser bij niet-nakoming I: nakoming en schadevergoeding.......... 47
Hoofdstuk 20 Rechten van de schuldeiser bij niet-nakoming II: opschorting en ontbinding,
schuldeisersverzuim ................................................................................................... 50
Week 5 .................................................................................................................... 52
Werkcollege 5a ....................................................................................................... 52
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 52
Hoofdstuk 1 Inleiding .................................................................................................. 52
Hoofdstuk 2 Absolute rechten op goederen ........................................................................ 53
Werkcollege 5b ....................................................................................................... 55
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 55
Hoofdstuk 3 Verkrijging en verlies van goederen ................................................................. 55
Hoofdstuk 4 Werking tegen derden en publicatie................................................................. 55
Week 6 .................................................................................................................... 56
Werkcollege 6a en 6b ................................................................................................ 56
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 56
Hoofdstuk 5 Bezit ...................................................................................................... 56
Hoofdstuk 6 Overdracht ............................................................................................... 57
Week 7 .................................................................................................................... 60
Werkcollege 7a ....................................................................................................... 60
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 60
Hoofdstuk 7 Derdenbescherming tegen beschikkingsonbevoegdheid .......................................... 60
Hoofdstuk 8 ............................................................................................................. 62
Werkcollege 7b ....................................................................................................... 63
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 63
Hoofdstuk 10 Eigendomsverkrijging uit Boek 5 .................................................................... 63
Hoofdstuk 11 Beperkte rechten op goederen ...................................................................... 64
Week 8 .................................................................................................................... 68
Werkcollege 8a ....................................................................................................... 68
Zwaartepunten van het vermogensrecht ....................................................................... 68
Hoofdstuk 12 Voorrang verschaffende rechten .................................................................... 68
2
,Week 1
Werkcollege 1a
Basisboek Recht
Hoofdstuk 5 Inleiding privaatrecht
5.1 Materieel en formeel privaatrecht
Materieel privaatrecht: Geeft aan welke rechten en plichten (rechtspersonen) onderling kunnen hebben, en
wat de gevolgen zijn indien iemand de rechten van een ander schendt.
Formeel privaatrecht: Heet ook wel burgerlijk procesrecht. Geeft aan op welke wijze het materiële recht
gehandhaafd kan worden.
5.2 Structuur en systematiek van het Burgerlijk Wetboek
Boek 1 Personen- en familierecht
Boek 2 Rechtspersonen
Boek 3 Vermogensrecht in het algemeen
Boek 4 Erfrecht
Boek 5 Zakelijke rechten
Boek 6 Algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht
Boek 7 Bijzondere overeenkomsten
Boek 7A Bijzondere overeenkomsten; vervolg
Boek 8 Verkeersmiddelen en vervoer
Boek 10 Internationaal privaatrecht
5.2.1 Vermogensrecht
Het objectieve vermogensrecht wordt behandeld in Boek 3, 5 en 6. Hierin staan regels die betrekking hebben
op (subjectieve) vermogensrechten: rechten die tot het vermogen van rechtssubjecten (natuurlijke personen
of rechtspersonen) behoren, omdat zij een bepaalde geldswaarde vertegenwoordigen.
Vermogensrecht kan worden onderverdeeld in verbintenissenrecht en goederenrecht.
Verbintenissenrecht
Het verbintenissenrecht heeft te maken met vermogensrechtelijke relaties tussen twee of meer
(rechts)personen.
De overeenkomst vormt een van de belangrijkste bronnen waaruit verbintenissen kunnen ontstaan.
Verbintenissen worden gekenmerkt door een open stelsel: partijen zijn, voor zover zij niet handelen in strijd
met het dwingend recht, nagenoeg vrij om te bepalen welke verbintenissen zij in het leven willen roepen.
Goederenrecht
Het goederenrecht heeft betrekking op de relatie tussen (rechts)personen en een goed. Het goederenrecht
wordt, in tegenstelling tot het verbintenissenrecht, gekenmerkt door vrij veel dwingend recht; partijen
mogen hiervan niet bij overeenkomst afwijken. Het goederenrecht kent een gesloten stelsel.
3
, Hoofdstuk 6 Rechtshandeling
6.1 Begrip rechtshandeling
6.1.1 Rechtsfeiten en andere feiten
Rechtsfeiten: Alleen die feiten die voor het recht van belang zijn.
Rechtsgevolg: Het gevolg wat aan een rechtsfeit verbonden is.
Niet aan elk feit zijn rechtsgevolgen verbonden, deze feiten noemen we ‘andere feiten’.
Bloot rechtsfeit: Een rechtsfeit waarbij het rechtsgevolg intreedt zonder dat daarvoor menselijk handelen
nodig is.
6.1.2 Rechtshandelingen en feitelijke handelingen
Rechtshandeling: Er is sprake van menselijk handelen gericht op het intreden van een rechtsgevolg.
➔ Art. 3:33 BW
Feitelijke handeling: Er is sprake van een rechtsgevolg zonder dat er menselijk handelen gericht is op het
intreden van een rechtsgevolg.
6.2 Eenzijdige en meerzijdige rechtshandelingen
6.2.1 Eenzijdige rechtshandeling
Eenzijdige rechtshandeling: De wilsverklaring van één persoon is voldoende voor het ontstaan van het
rechtsgevolg.
6.2.2 Meerzijdige rechtshandeling
Meerzijdige rechtshandeling: Voor het ontstaan van het rechtsgevolg is de wilsverklaring van twee of meer
personen nodig. Deze is per definitie tot een ander gericht.
Feiten
Rechtsfeiten Andere feiten
Menselijk handelen Blote rechtsfeiten
Rechtshandelingen Feitelijke handelingen
Eenzijdig Meerzijdig
Onrechtmatige daad Rechtmatige daad
Ongericht Gericht
6.3 Moment waarop de rechtshandeling werking heeft
Betreft het een gerichte rechtshandeling dan moet de rechtshandeling, om werking te hebben, de andere
persoon hebben bereikt (art. 3:37 lid 3 BW).
➔ Genuanceerde ontvangsttheorie
4
