COLLEGE 4
Auditors’ Professional Skepticism: Neutrality versus Presumptive Doubt
Luc Quadackers, Tom Groot & Arnold Wright
1. HET (MANAGEMENT) PROBLEEM
1.1 HET PROBLEEM
Materiele fouten en onzekerheden worden mogelijk niet ontdekt door het door de accountant wegens zijn
professional skepticism (professionele kritische instelling = PKI). PKI ken twee perspectieven: neutraal en een
vooringenomenheid.
Door een aantal misslagen van accountants lijkt het vertrouwen af te nemen van het maatschappelijk verkeer.
Er is een vermoeden dat deze fouten een mogelijk verband hebben met professional skepticism (professionele
kritische instelling = PKI).
1.2 RELEVANTIE VAN HET ONDERZOEK
Er wordt verondersteld dat de mate van PKI ertoe zou kunnen leiden dat materiele fouten niet aan het daglicht
komen. Met als gevolg dat fraude onontdekt blijft. Met als gevolg dat de jaarrekening wellicht niet getrouw is en
gebruikers onjuiste beslissingen nemen.
Dit onderzoek is het eerste empirische onderzoek (voor zover de auteurs weten) waarbij wordt gekeken naar de
twee perspectieven van PKI en wat dit doet met de kritische beoordeling en besluitvorming van de accountant.
2. HET PERSPECTIEF
Het onderzoek is geschreven vanuit het perspectief van de accountant. In het onderzoek wordt de professionele
kritische houding (professional skepticism) van de accountant bekeken. Vanuit deze professioneel krtische
instelling wordt bekeken hoe de accountant komt tot een oordeelsvorming komt en beslissingen neemt rondom
de risico inschatting van de klant.
Daarnaast kan ook nog worden gedacht aan het perspectief van het toezichthoudend orgaan (de SEC). Diverse
fraude analyses van de SEC concludeerden een accountants met een gebrek aan een professioneel kritische
instelling vaak falen bij het detecteren van materiele fouten. Toezichthoudende functies hebben als functie om
het vertrouwen van het acccountantsberoep te bewaken.
Daarnaast kan het accountantskantoor ook van belang zijn.
3. DE ONDERZOEKSVRAAG
3.1 HET ONDERZOEKSDOEL (LEES: PAGINA 639)
Het verkrijgen van kennis en inzicht in de mate waarin de relatie tussen de professioneel kritische instelling van
de accountant *, de skeptische oordeelsvorming en de beslissing over de risico inschatting van de klant **.
* In het artikel: auditors’ skeptical perspective. Dit bestaat uit:
1. Neutrality (zonder vooringenomenheid)
2. Presumptive doubt (vooringenomenheid)
** Middels de control environment van de klant.
1|P a g i n a
, 3.2 HYPOTHESE (LEES: PAGINA 664)
Een vooringenomenheid (presumptive doubt) zal sterker een sterker verband houden met de sceptische
oordelen en beslissingen van accountant dan met neutraliteit, met name wanneer het risico van de
controleomgeving groter is.
3.3 DEELVRAGEN
Om de hypothese en het onderzoeksdoel te ondersteunen zijn de volgende deelvragen opgesteld:
1. Waarom bestaat er een theoretische relatie tussen het PKI-perspectief en de sceptische
oordeelsvorming tot het nemen van een beslissing door de accountant?
2. In welke mate is er een relatie tussen het PKI-perspectief en de sceptische oordeelsvorming tot het
nemen van een beslissing door de accountant?
4. HET CONCEPTUELE MODEL
4.1 HET CONCEPTUELE MODEL
Onafhankelijke variabele Afhankelijke variabele
Professioneel kritische instelling
(PS) *
Risico interne beheersing (CER) ** Hypothese 2b (+) Sceptische oordeelsvorming en
besluitvorming
Interactie
(PS * CER)
* Professional skepticism.
** Control environment risk.
Verband hypothese 1a (+)
Dit verband is positief, want naarmate het PKI-gehalte van de accountant toeneemt, des te sceptischer de
accountant zal zijn bij de oordeelsvorming en besluitvorming.
Verband hypothese 1b (+)
Dit verband is positief, want naarmate het risico op de interne beheersing groot is, des te sceptischer de
accountant zal zijn bij de oordeelsvorming en besluitvorming.
5. STERKTE CAUSALE VERBAND
5.1 HET ONDERZOEK
Het onderzoek wordt gedaan middels een experiment onder 96 accountants. Hierbij wordt gekeken hoe de
accountants reageren op onverwachte fluctuaties in de jaarrekening (in termen als risk assessments en het
controleprogramma).
2|P a g i n a
Auditors’ Professional Skepticism: Neutrality versus Presumptive Doubt
Luc Quadackers, Tom Groot & Arnold Wright
1. HET (MANAGEMENT) PROBLEEM
1.1 HET PROBLEEM
Materiele fouten en onzekerheden worden mogelijk niet ontdekt door het door de accountant wegens zijn
professional skepticism (professionele kritische instelling = PKI). PKI ken twee perspectieven: neutraal en een
vooringenomenheid.
Door een aantal misslagen van accountants lijkt het vertrouwen af te nemen van het maatschappelijk verkeer.
Er is een vermoeden dat deze fouten een mogelijk verband hebben met professional skepticism (professionele
kritische instelling = PKI).
1.2 RELEVANTIE VAN HET ONDERZOEK
Er wordt verondersteld dat de mate van PKI ertoe zou kunnen leiden dat materiele fouten niet aan het daglicht
komen. Met als gevolg dat fraude onontdekt blijft. Met als gevolg dat de jaarrekening wellicht niet getrouw is en
gebruikers onjuiste beslissingen nemen.
Dit onderzoek is het eerste empirische onderzoek (voor zover de auteurs weten) waarbij wordt gekeken naar de
twee perspectieven van PKI en wat dit doet met de kritische beoordeling en besluitvorming van de accountant.
2. HET PERSPECTIEF
Het onderzoek is geschreven vanuit het perspectief van de accountant. In het onderzoek wordt de professionele
kritische houding (professional skepticism) van de accountant bekeken. Vanuit deze professioneel krtische
instelling wordt bekeken hoe de accountant komt tot een oordeelsvorming komt en beslissingen neemt rondom
de risico inschatting van de klant.
Daarnaast kan ook nog worden gedacht aan het perspectief van het toezichthoudend orgaan (de SEC). Diverse
fraude analyses van de SEC concludeerden een accountants met een gebrek aan een professioneel kritische
instelling vaak falen bij het detecteren van materiele fouten. Toezichthoudende functies hebben als functie om
het vertrouwen van het acccountantsberoep te bewaken.
Daarnaast kan het accountantskantoor ook van belang zijn.
3. DE ONDERZOEKSVRAAG
3.1 HET ONDERZOEKSDOEL (LEES: PAGINA 639)
Het verkrijgen van kennis en inzicht in de mate waarin de relatie tussen de professioneel kritische instelling van
de accountant *, de skeptische oordeelsvorming en de beslissing over de risico inschatting van de klant **.
* In het artikel: auditors’ skeptical perspective. Dit bestaat uit:
1. Neutrality (zonder vooringenomenheid)
2. Presumptive doubt (vooringenomenheid)
** Middels de control environment van de klant.
1|P a g i n a
, 3.2 HYPOTHESE (LEES: PAGINA 664)
Een vooringenomenheid (presumptive doubt) zal sterker een sterker verband houden met de sceptische
oordelen en beslissingen van accountant dan met neutraliteit, met name wanneer het risico van de
controleomgeving groter is.
3.3 DEELVRAGEN
Om de hypothese en het onderzoeksdoel te ondersteunen zijn de volgende deelvragen opgesteld:
1. Waarom bestaat er een theoretische relatie tussen het PKI-perspectief en de sceptische
oordeelsvorming tot het nemen van een beslissing door de accountant?
2. In welke mate is er een relatie tussen het PKI-perspectief en de sceptische oordeelsvorming tot het
nemen van een beslissing door de accountant?
4. HET CONCEPTUELE MODEL
4.1 HET CONCEPTUELE MODEL
Onafhankelijke variabele Afhankelijke variabele
Professioneel kritische instelling
(PS) *
Risico interne beheersing (CER) ** Hypothese 2b (+) Sceptische oordeelsvorming en
besluitvorming
Interactie
(PS * CER)
* Professional skepticism.
** Control environment risk.
Verband hypothese 1a (+)
Dit verband is positief, want naarmate het PKI-gehalte van de accountant toeneemt, des te sceptischer de
accountant zal zijn bij de oordeelsvorming en besluitvorming.
Verband hypothese 1b (+)
Dit verband is positief, want naarmate het risico op de interne beheersing groot is, des te sceptischer de
accountant zal zijn bij de oordeelsvorming en besluitvorming.
5. STERKTE CAUSALE VERBAND
5.1 HET ONDERZOEK
Het onderzoek wordt gedaan middels een experiment onder 96 accountants. Hierbij wordt gekeken hoe de
accountants reageren op onverwachte fluctuaties in de jaarrekening (in termen als risk assessments en het
controleprogramma).
2|P a g i n a
