Microbiologie samenvatting
college 1
Introducti e microbiologie en algemene bacteriologie
Inleiding Micro-organismen
Micro-organismen
o Onmisbaar op aarde en voor de mens(microbiota)
Waterzuivering, voedselindustrie(yoghurt), geneesmiddelen, biobrandstof,
“opruimen” biologische resten in natuur, etc.
o Meeste zijn onschadelijk
Prokaryoten en Eukaryoten
Prokaryoten
o Bacterien en archea
BacterienZeer uiteenlopend qua taxonomie, fysiologie en ecologische rol
ArcheaVaak te vinden bij zeer extreme omstandigheden(niet allemaal)
o Heeft geen celkern
o Geen membraan omgeven organellen
o Circulair DNA dat los in cel zit
Kan plasmiden bevatten(Extra chromosomaal DNA)
Eukaryoten
o Planten, schimmels en dieren
o Bevat een celkern en membraan omgeven organellen welke specifieke functies hebben
o Een- of meercellig
o Lineair DNA dat zich in de nucleus bevindt
Bacteriën
Morfologie
o KokkenStaphylococcus Aureus
o StavenBacillus Cereus
o Spirillen/spirochetenTreponema Pallidum
Cel onderdelen
o Celmembraan
o CelwandBelangrijk voor Gramkleuring
Gram positiefPaars,
Gram negatiefRoze,
o GlycocalyxSommige bacteriën hebben buiten celwand nog een beschermende
slijmlaag
o Flagellensommige bacteriën hebben lange proteïnedraden, maakt ze bewegelijk
o FimbriaeKorter en dunner dan flagel, zorgt voor hechting
Alleen Gram negatieve bacteriën
o PiliLanger dan fimbriae, slechts 1 of 2 per cel, conjugatie of adhesie(gen overdracht)
, o Endosporen
Alleen Gram positieve bacteriën
Sporulatie bij stressvolle situatie(Geen glucose/stikstof/extreme hitte of kou)
Wordt gedehydreerdMetabolisch inactief, worden weer actief bij betere
omstandigheden
BijvoorbeeldBacillus Anthracis, Bacillus Cereus en Clostridium Tetani
Gen overdracht
o Horizontaal
Met behulp van transformatieOverdracht genen naar andere bacterie zonder
celdeling
Bijvoorbeeld met behulp van pili
o Verticaal
Via celdeling
Groeiomstandigheden bacteriën
AeroobGroei met behulp van zuurstof
AnaeroobGroei zonder zuurstof
o FacultatiefOptioneel
o ObligaatStrikt
Aerotolerant anaeroobKan groeien in aanwezigheid van zuurstof maar gebruikt het niet
Groeimedium
o SelectiefOp het soort medium groeien maar een bepaald aantal soorten
Bijvoorbeeld de MacConkey plaatAlleen Gram negatieve staven
o ElectiefDe soorten die erop groeien krijgen een bepaald soort uiterlijk
Bijvoorbeeld roze of bleke kolonies bij MacConkey
o ComplexDe exacte samenstelling is onbekend, omdat er aminozuren worden gebruikt
waarvan de verbindingen niet altijd precies bekend zijn
o GedefinieerdDe samenstelling is bekend, er worden geen gisten of
plantaardige/dierlijke weefsels gebruikt
Bacteriële groeicurve
Lag fase
o Bacteriën moeten wennen aan omstandighedenMinimale groei
Log fase
o Bacteriën delen exponentieel
Stationaire fase
o Balans in levende en dode cellen
Death fase
o Meer dode cellen dan delingen(en dus nieuwe, levende cellen)
Gramkleuring
Gramkleuring is een methode om een bacterie zichtbaar te maken onder microscoop, en wordt
ook gebruikt als hulpmiddel bij het bepalen van de bacteriesoort
Gram positief
o Paarse kleur
, o Door dikke peptidoglycaan laag in celwand hecht het lugol-kristalviolet complex
goedPaarse kleur
college 1
Introducti e microbiologie en algemene bacteriologie
Inleiding Micro-organismen
Micro-organismen
o Onmisbaar op aarde en voor de mens(microbiota)
Waterzuivering, voedselindustrie(yoghurt), geneesmiddelen, biobrandstof,
“opruimen” biologische resten in natuur, etc.
o Meeste zijn onschadelijk
Prokaryoten en Eukaryoten
Prokaryoten
o Bacterien en archea
BacterienZeer uiteenlopend qua taxonomie, fysiologie en ecologische rol
ArcheaVaak te vinden bij zeer extreme omstandigheden(niet allemaal)
o Heeft geen celkern
o Geen membraan omgeven organellen
o Circulair DNA dat los in cel zit
Kan plasmiden bevatten(Extra chromosomaal DNA)
Eukaryoten
o Planten, schimmels en dieren
o Bevat een celkern en membraan omgeven organellen welke specifieke functies hebben
o Een- of meercellig
o Lineair DNA dat zich in de nucleus bevindt
Bacteriën
Morfologie
o KokkenStaphylococcus Aureus
o StavenBacillus Cereus
o Spirillen/spirochetenTreponema Pallidum
Cel onderdelen
o Celmembraan
o CelwandBelangrijk voor Gramkleuring
Gram positiefPaars,
Gram negatiefRoze,
o GlycocalyxSommige bacteriën hebben buiten celwand nog een beschermende
slijmlaag
o Flagellensommige bacteriën hebben lange proteïnedraden, maakt ze bewegelijk
o FimbriaeKorter en dunner dan flagel, zorgt voor hechting
Alleen Gram negatieve bacteriën
o PiliLanger dan fimbriae, slechts 1 of 2 per cel, conjugatie of adhesie(gen overdracht)
, o Endosporen
Alleen Gram positieve bacteriën
Sporulatie bij stressvolle situatie(Geen glucose/stikstof/extreme hitte of kou)
Wordt gedehydreerdMetabolisch inactief, worden weer actief bij betere
omstandigheden
BijvoorbeeldBacillus Anthracis, Bacillus Cereus en Clostridium Tetani
Gen overdracht
o Horizontaal
Met behulp van transformatieOverdracht genen naar andere bacterie zonder
celdeling
Bijvoorbeeld met behulp van pili
o Verticaal
Via celdeling
Groeiomstandigheden bacteriën
AeroobGroei met behulp van zuurstof
AnaeroobGroei zonder zuurstof
o FacultatiefOptioneel
o ObligaatStrikt
Aerotolerant anaeroobKan groeien in aanwezigheid van zuurstof maar gebruikt het niet
Groeimedium
o SelectiefOp het soort medium groeien maar een bepaald aantal soorten
Bijvoorbeeld de MacConkey plaatAlleen Gram negatieve staven
o ElectiefDe soorten die erop groeien krijgen een bepaald soort uiterlijk
Bijvoorbeeld roze of bleke kolonies bij MacConkey
o ComplexDe exacte samenstelling is onbekend, omdat er aminozuren worden gebruikt
waarvan de verbindingen niet altijd precies bekend zijn
o GedefinieerdDe samenstelling is bekend, er worden geen gisten of
plantaardige/dierlijke weefsels gebruikt
Bacteriële groeicurve
Lag fase
o Bacteriën moeten wennen aan omstandighedenMinimale groei
Log fase
o Bacteriën delen exponentieel
Stationaire fase
o Balans in levende en dode cellen
Death fase
o Meer dode cellen dan delingen(en dus nieuwe, levende cellen)
Gramkleuring
Gramkleuring is een methode om een bacterie zichtbaar te maken onder microscoop, en wordt
ook gebruikt als hulpmiddel bij het bepalen van de bacteriesoort
Gram positief
o Paarse kleur
, o Door dikke peptidoglycaan laag in celwand hecht het lugol-kristalviolet complex
goedPaarse kleur