Rechtssociologie Samenvatting
Bevat:
Week 1:
1. Taekema, H. S. (2013). Sleutelen aan de rechtsstaatgedachte: Het nut van samenwerking tussen
rechtsfilosofie, rechtssociologie en rechtswetenschap. Tijdschrift voor Constitutioneel Recht, 286 -
305.
2. Blocq, D.S. & Woude, M.A.H. van der (2018), Making Sense of the Law and Society Movement,
Erasmus Law Review 11(2), pp. 134-141. https://repub.eur.nl/pub/112697/
3. Weyers, H. (2018). Verdergaan met de sociale-werkingsbenadering. Recht der Werkelijkheid,
39(2), 85-97.
4. Hertogh, M. & Weyers, H. (2011) Hoofdstuk 1: Recht van onderop: het perspectief van de
rechtssociologie. In: M. Hertogh & H. Weyers (eds) Recht van onderop. Antwoorden uit de
rechtssociologie, pp. 11-16.
Week 2:
1. Stoter, S. & Huls, N. (2011) Hoofdstuk 2: Welke rol spelen ambtenaren achter de schermen van het
wetgevingsproces? In: M. Hertogh & H. Weyers (eds) Recht van onderop. Antwoorden uit de
rechtssociologie, pp. 19-39.
2. Woude, M.A.H. van der (2010), Voorzorgsstrafrecht: zorgen voor inzichtelijke keuzes. Een eerste
aanzet tot een ex post- en ex ante-evaluatiemodel voor de wetgever. In: Hildebrant M., Pieterman R.
(red.) Zorg om Voorzorg. OMV / Onderzoekschool Maatschappelijke Veiligheid nr. 25 Den Haag:
Boom Juridische Uitgevers, pp. 77-116.
3. Engbersen, G., & Veen, R. V. D. (1992). De onbedoelde effecten van sociaal beleid. Beleid en
Maatschappij, 19(5), pp. 214-226.
4. Report of the Special Rapporteur on contemporary forms of racism, racial discrimination,
xenophobia and related intolerance on her visit to the Netherlands, Human Rights Council, July 2,
2020.
Week 3:
1. Smits, J. (2015) 'De Nederlandse wetgever en andere normenstelsels. Op zoek naar het recht der
werkelijkheid.' Recht der werkelijkheid, pp. 20-33.
2. Oomen, B. (2009). Universele rechten, lokale gevechten: over de werking van het rechtspluralisme
(Vol. 346). Amsterdam University Press.
3. Moore, S. F. (1973). Law and social change: the semi-autonomous social field as an appropriate
subject of study. Law & Society Review, 7(4), pp. 719-746.
4. Rossum, W. van (2011). Hoofdstuk 12: Wat is de betekenis van rechtspraak in de multiculturele
samenleving? In: M. Hertogh & H. Weyers (eds) Recht van onderop. Antwoorden uit de
rechtssociologie, pp. 203-224.
,5. Havinga, T. (2020) De overheid en religieuze voedselvoorschriften. Tijdschrift voor Recht en Religie,
2020, 1, (2020), pp. 93-109.
Week 4:
1. Finlayson, J. G. (2005). Habermas: A very short introduction. OUP Oxford, pp. 51-61.
2. Doornbos, N. (2011). Hoofdstuk 6: Wat doen ambtenaren als ze regels toepassen? In: M. Hertogh
& H. Weyers (eds) Recht van onderop. Antwoorden uit de rechtssociologie, pp. 99-114.
3. de Winter, P. (2019). Tussen de regels: een rechtssociologische studie naar handhaving in de
sociale zekerheid. Boom Juridische uitgevers. Hoofdstuk 2: Theoretisch kader, pp. 19-40.
Week 5:
1. Ewick, P. and Silbey, S. (1998). The Common Place of Law. University of Chicago Press, Chapter 3:
The Social Construction of Legality, pp. 33-52.
2. Bantema, W. (2016). Cafés in opstand: een rechtssociologische studie naar de naleving van het
rookverbod door caféhouders. Boom juridisch. Hoofdstuk 3: Theoretisch kader, pp 27-37.
3. Chevalier, D.A.M. (2015). Playing It by the Rules: Local Bans on the Public Use of Soft Drugs and the
Production of Shared Spaces of Everyday Life. Chapter 7: The Working of the Bans, pp. 165-194.
Week 6:
1. Bumiller, Kristin. (1987). “Victims in the Shadow of the Law: A Critique of the Model of Legal
Protection.” Signs 12.3, pp. 421-439. https://www.jstor.org/stable/3174330?
seq=1#metadata_info_tab_contents
2. Jettinghoff, A. (2011). Wanneer en hoe procederen bedrijven?
3. Haarhuis, K. (2008). Geschilgedrag: verklaringen bijeengebracht. Cahiers. pp. 5-13, 17-56.
4. Nationale Ombudsman (2021) Gekleurde Beelden? Hoe moet de overheid omgaan met klachten
over etnisch profileren?
+ Aantekeningen van alle hoorcolleges
, Week 1, Artikel 1: Taekema, H. S. (2013). Sleutelen aan de rechtsstaatgedachte: Het nut van
samenwerking tussen rechtsfilosofie, rechtssociologie en rechtswetenschap.:
De drie disciplines moeten gecombineerd worden om tot een goed onderbouwde heroverweging van
de rechtsstaatgedachte te komen.
Enerzijds wordt het rechtsstatelijke gehalte van een systeem bepaalt door de opgestelde
rechtsregels, anderzijds moet een rechtsstaat de rechten van de burgers beschermen en een moreel
gehalte hebben.
Formeel rechtsstaatsbegrip: alleen vereisten voor de gelding van regels is opgenomen (verbod op
terugwerkende kracht, algemeenheid, begijpelijkheid).
Inhoudelijk rechtstaatsbegrip: inhoudelijke benadering, ook respect voor vrijheid en gelijkheid. Dik
wordt ie als hij met specifieke grondrechten wordt ingevuld.
Dun en formeel: rule by law
Dik en inhoudelijk: ons rechtsstaatbegrip in NL (trias politica, onafh. rechter, grondrechten,
legaliteitsbeginsel)
Waldron: we zijn bij de discussie over de rechtsstaat te veel gefocust op de formele aspecten. Maar
als je kijkt naar wat men belangrijk vindt gaat het om onpartijdige toepassing van rechtsnormen
waarbij de burger gehoord wordt.
Gehoord worden betekent dat er inhoudelijk gereageerd moet worden op de bezwaren van de
burger.
Beperkingen van de rechtsfilosofische benadering:
- Erkent maar zeer weinig dat nationaal en internationaal recht verweven zijn. Dit is omdat
rechtsfilosofie een discipline is die er op zichzelf gericht is.
- Het verschil tussen de nadruk van rechtsfilosofen en de verwachtingen van de gewone mens. Dit is
een empirisch argument
4 typen van houdingen ten opzichte van het recht: juridisch actief, gezagsgetrouw, cynisch en een
buitenstaander.
Triangulatie is erg belangrijk, dus het combineren van verschillende onderzoeksmethoden. Op deze
manier ondersteun je de resultaten en complementeer je je onderzoek met behulp van een andere
methode.
Week 1, Artikel 2: Blocq, D.S. & Woude, M.A.H. van der (2018), Making Sense of the Law and
Society Movement, Erasmus Law Review:
Much of the empirical study of law was segmented across varying disciplines with no centre.
Four factors appear to have contributed to the renewed interest in law and society and the
establishment of the Law and Society Association: (a) heightened respect for social sciences; (b) the
civil rights movement and the war on poverty; (c) funding opportunities; and (d) an awareness that
law-on-the-books was not the same as law-in-action.
Increasing respect for the social sciences surfaces after WWII.
Abel argued that the assumption that social behaviour is in line with legal rules is problematic. There
could be another reason people’s behaviour abided the rules, besides the fact that there are rules.
Legal institutions: courts, lawyers, juries and police.
Bevat:
Week 1:
1. Taekema, H. S. (2013). Sleutelen aan de rechtsstaatgedachte: Het nut van samenwerking tussen
rechtsfilosofie, rechtssociologie en rechtswetenschap. Tijdschrift voor Constitutioneel Recht, 286 -
305.
2. Blocq, D.S. & Woude, M.A.H. van der (2018), Making Sense of the Law and Society Movement,
Erasmus Law Review 11(2), pp. 134-141. https://repub.eur.nl/pub/112697/
3. Weyers, H. (2018). Verdergaan met de sociale-werkingsbenadering. Recht der Werkelijkheid,
39(2), 85-97.
4. Hertogh, M. & Weyers, H. (2011) Hoofdstuk 1: Recht van onderop: het perspectief van de
rechtssociologie. In: M. Hertogh & H. Weyers (eds) Recht van onderop. Antwoorden uit de
rechtssociologie, pp. 11-16.
Week 2:
1. Stoter, S. & Huls, N. (2011) Hoofdstuk 2: Welke rol spelen ambtenaren achter de schermen van het
wetgevingsproces? In: M. Hertogh & H. Weyers (eds) Recht van onderop. Antwoorden uit de
rechtssociologie, pp. 19-39.
2. Woude, M.A.H. van der (2010), Voorzorgsstrafrecht: zorgen voor inzichtelijke keuzes. Een eerste
aanzet tot een ex post- en ex ante-evaluatiemodel voor de wetgever. In: Hildebrant M., Pieterman R.
(red.) Zorg om Voorzorg. OMV / Onderzoekschool Maatschappelijke Veiligheid nr. 25 Den Haag:
Boom Juridische Uitgevers, pp. 77-116.
3. Engbersen, G., & Veen, R. V. D. (1992). De onbedoelde effecten van sociaal beleid. Beleid en
Maatschappij, 19(5), pp. 214-226.
4. Report of the Special Rapporteur on contemporary forms of racism, racial discrimination,
xenophobia and related intolerance on her visit to the Netherlands, Human Rights Council, July 2,
2020.
Week 3:
1. Smits, J. (2015) 'De Nederlandse wetgever en andere normenstelsels. Op zoek naar het recht der
werkelijkheid.' Recht der werkelijkheid, pp. 20-33.
2. Oomen, B. (2009). Universele rechten, lokale gevechten: over de werking van het rechtspluralisme
(Vol. 346). Amsterdam University Press.
3. Moore, S. F. (1973). Law and social change: the semi-autonomous social field as an appropriate
subject of study. Law & Society Review, 7(4), pp. 719-746.
4. Rossum, W. van (2011). Hoofdstuk 12: Wat is de betekenis van rechtspraak in de multiculturele
samenleving? In: M. Hertogh & H. Weyers (eds) Recht van onderop. Antwoorden uit de
rechtssociologie, pp. 203-224.
,5. Havinga, T. (2020) De overheid en religieuze voedselvoorschriften. Tijdschrift voor Recht en Religie,
2020, 1, (2020), pp. 93-109.
Week 4:
1. Finlayson, J. G. (2005). Habermas: A very short introduction. OUP Oxford, pp. 51-61.
2. Doornbos, N. (2011). Hoofdstuk 6: Wat doen ambtenaren als ze regels toepassen? In: M. Hertogh
& H. Weyers (eds) Recht van onderop. Antwoorden uit de rechtssociologie, pp. 99-114.
3. de Winter, P. (2019). Tussen de regels: een rechtssociologische studie naar handhaving in de
sociale zekerheid. Boom Juridische uitgevers. Hoofdstuk 2: Theoretisch kader, pp. 19-40.
Week 5:
1. Ewick, P. and Silbey, S. (1998). The Common Place of Law. University of Chicago Press, Chapter 3:
The Social Construction of Legality, pp. 33-52.
2. Bantema, W. (2016). Cafés in opstand: een rechtssociologische studie naar de naleving van het
rookverbod door caféhouders. Boom juridisch. Hoofdstuk 3: Theoretisch kader, pp 27-37.
3. Chevalier, D.A.M. (2015). Playing It by the Rules: Local Bans on the Public Use of Soft Drugs and the
Production of Shared Spaces of Everyday Life. Chapter 7: The Working of the Bans, pp. 165-194.
Week 6:
1. Bumiller, Kristin. (1987). “Victims in the Shadow of the Law: A Critique of the Model of Legal
Protection.” Signs 12.3, pp. 421-439. https://www.jstor.org/stable/3174330?
seq=1#metadata_info_tab_contents
2. Jettinghoff, A. (2011). Wanneer en hoe procederen bedrijven?
3. Haarhuis, K. (2008). Geschilgedrag: verklaringen bijeengebracht. Cahiers. pp. 5-13, 17-56.
4. Nationale Ombudsman (2021) Gekleurde Beelden? Hoe moet de overheid omgaan met klachten
over etnisch profileren?
+ Aantekeningen van alle hoorcolleges
, Week 1, Artikel 1: Taekema, H. S. (2013). Sleutelen aan de rechtsstaatgedachte: Het nut van
samenwerking tussen rechtsfilosofie, rechtssociologie en rechtswetenschap.:
De drie disciplines moeten gecombineerd worden om tot een goed onderbouwde heroverweging van
de rechtsstaatgedachte te komen.
Enerzijds wordt het rechtsstatelijke gehalte van een systeem bepaalt door de opgestelde
rechtsregels, anderzijds moet een rechtsstaat de rechten van de burgers beschermen en een moreel
gehalte hebben.
Formeel rechtsstaatsbegrip: alleen vereisten voor de gelding van regels is opgenomen (verbod op
terugwerkende kracht, algemeenheid, begijpelijkheid).
Inhoudelijk rechtstaatsbegrip: inhoudelijke benadering, ook respect voor vrijheid en gelijkheid. Dik
wordt ie als hij met specifieke grondrechten wordt ingevuld.
Dun en formeel: rule by law
Dik en inhoudelijk: ons rechtsstaatbegrip in NL (trias politica, onafh. rechter, grondrechten,
legaliteitsbeginsel)
Waldron: we zijn bij de discussie over de rechtsstaat te veel gefocust op de formele aspecten. Maar
als je kijkt naar wat men belangrijk vindt gaat het om onpartijdige toepassing van rechtsnormen
waarbij de burger gehoord wordt.
Gehoord worden betekent dat er inhoudelijk gereageerd moet worden op de bezwaren van de
burger.
Beperkingen van de rechtsfilosofische benadering:
- Erkent maar zeer weinig dat nationaal en internationaal recht verweven zijn. Dit is omdat
rechtsfilosofie een discipline is die er op zichzelf gericht is.
- Het verschil tussen de nadruk van rechtsfilosofen en de verwachtingen van de gewone mens. Dit is
een empirisch argument
4 typen van houdingen ten opzichte van het recht: juridisch actief, gezagsgetrouw, cynisch en een
buitenstaander.
Triangulatie is erg belangrijk, dus het combineren van verschillende onderzoeksmethoden. Op deze
manier ondersteun je de resultaten en complementeer je je onderzoek met behulp van een andere
methode.
Week 1, Artikel 2: Blocq, D.S. & Woude, M.A.H. van der (2018), Making Sense of the Law and
Society Movement, Erasmus Law Review:
Much of the empirical study of law was segmented across varying disciplines with no centre.
Four factors appear to have contributed to the renewed interest in law and society and the
establishment of the Law and Society Association: (a) heightened respect for social sciences; (b) the
civil rights movement and the war on poverty; (c) funding opportunities; and (d) an awareness that
law-on-the-books was not the same as law-in-action.
Increasing respect for the social sciences surfaces after WWII.
Abel argued that the assumption that social behaviour is in line with legal rules is problematic. There
could be another reason people’s behaviour abided the rules, besides the fact that there are rules.
Legal institutions: courts, lawyers, juries and police.
