Basisideeën Inductie en deductie Basiskennis
Reductionisme Basiskennis
Unificatie Basiskennis
Logisch positivisme Basiskennis
Tot stand komen wetenschap Wetenschapsfilosofie Basiskennis
Aristoteles Filosoof
Ontstaan wetenschap Extra kennis
Francis Bacon Filosoof
Inductieprobleem Basiskennis
Karl Popper Filosoof
Moderne wetenschap Extra kennis
Hoe werkt de wetenschap? Theorie en hypothese Basiskennis
Kernwaarden van de wetenschap Extra kennis
Demarcatieprobleem Basiskennis
Pseudowetenschap Extra kennis
Extra filosofen Thomas Kuhn Filosoof
Duhem en Quine Filosoof
Imre Lakatos Filosoof
Bruno Latour Filosoof
Wilhelm Dilthey Filosoof
Willem van Ockham Filosoof
Filosofen overzicht Filosoof
Basiskennis – deze theorie is ook belangrijk voor het begrijpen van andere stukken theorie.
Extra kennis – dit is een los staand stuk theorie.
Filosoof – hier wordt een filosoof en zijn ideeën behandelt.
, Basisideeën
Inductie en deductie
Inductie Deductie
Bacon
Aristoteles
Op basis van waarnemingen conclusies trekken.
Op basis van gegevens conclusies trekken.
Van het individu/enkele geval naar het
Van het algemene naar het individu/het
algemene.
enkele geval.
Bijvoorbeeld Bijvoorbeeld
Ik heb nu al twintig witte zwanen gezien. Premisse 1: Alle zwanen zijn wit.
Premisse 2: Ik zie daar een zwaan.
Alle zwanen zijn wit. Conclusie: Die zwaan is wit.
De wetenschap vandaag de dag is gebaseerd op zowel inductie als deductie. Bij inductie wordt er aan
waarnemingen een conclusie verbonden. Om dit zo goed mogelijk te doen, doen we vaak
steekproeven waarbij we een zo goed mogelijke afspiegeling van de bevolking nemen.
Daarna wordt er deductie gebruikt om bepaalde verschijnselen te verklaren met de kennis verkregen
bij inductie. Zo komen we er met inductie bijvoorbeeld achter dat mensen die roken zwarte longen
krijgen. Als een dokter dan iemand tegenkomt met zwarte longen trekt hij de conclusie dat hij
rookt/heeft gerookt.
Reductionisme
Een zeer belangrijke opvatting binnen de
wetenschapsfilosofie. Al het complexe kan steeds worden
herleid tot simpelere componenten.
Zo is een varken bijvoorbeeld te herleiden tot verschillende
stukken vlees. Maar ook die stukken zijn weer verder te
herleiden tot uiteindelijk atomair niveau.
Je maakt dus iets ingewikkelds simpeler door maar naar een
klein stukje te kijken. Ook bij wiskunde is vaak een enkel
stapje van een berekening goed te begrijpen terwijl alle
stapjes samen in een keer wel heel veel zijn. Door het op te
splitsen blijft het te begrijpen.
Unificatie
Het tegengestelde van reductionisme. Hier worden juist verschillende stukken samengenomen. Zo
kan er makkelijker een resultaat worden bereikt. Ook vele grote doorbraken zeggen iets over heel
veel verschillende gebieden. Denk aan de evolutietheorie van Darwin.
Logisch positivisme