Hoofdstuk 1 tijd van jagers en boeren (tot 3000 v.Chr.)
1.1 Van jager- verzamelaars naar boeren
De eerste mensen
- vijf miljoen jaar eerste mensapen in afrika. Ze leerde rechtop lopen en jagen. Ze
maakten gereedschappen en werktuigen van steen om zichzelf bijvoorbeeld te
verdedigen (evolutie). Deze vroege mensen heeten de homo habilis of homo erectus.
- Eerste moderne mens: homo sapiens verspreide naar europa waar al een andere
mensensoort leefde: de Neanderthaler kleiner dan homo sapiens - stierven uit
- homo sapiens ontwikkelde gesproken taal. Hiermee konden ze collectief leren dus
bijvoorbeeld kennis opslaan en doorgeven.
- symbolische wijze denken. Ze begroeven hun doden met nuttige
gebruiksvoorwerpen die ze nodig zouden kunne hebben in het hiernaarmaals.
Levenswijze van jager- verzamelaars
jager- verzamelaars: de eerste moderne mens en de neanderthalers
- leefden als nomaden dus kleine groepen en waren altijd op zoek naar voedsel.
Hadden geen vast onderkomen omdat ze altijd onderweg waren. Hoe meer
natuurlijke voedselbronnen hoe grotere groepen. Splitsen zich op als groep te groot
was. Klimaat had grote invloed op levenswijze: steentijd.
Neolithische revolutie
landbouw werd belangrijker dan jagen en verzamelen: oorzaken
- meer kennis ontwikkeld over wilde granen
- bevolkingsgroei in Midden-Oosten
- klimaat werd gunstiger voor landbouw/akkerbouw
20.000 v.Chr. Midden-Oosten warmer en natter: daardoor
- Voedsel werd in overvloed gevonden
- rondtrekken was niet meer nodig, en ipv van kampen met tenten. Dorpen met stevige
boerderijen
12.000 v.Chr kouder en droger: daardoor
- aantal mensen sterk toegenomen, door slechte klimaat minder dieren en granen
daardoor gedwongen - ontdekken hoe je zelf granen kunt verbouwen
- ontstaan van veeteelt. Mensen gingen dieren selecteren, temmen en fokken
De landbouwsamenleving
overal waar landbouw werd geïntroduceerd veranderde de levenswijze
- ze gingen sedentair leven. Ontstaan dorpen met stevige boerderijen. Andere
gebruiksvoorwerpen voor landbouw. Ook werd aardewerk gemaakt: potten om
granen in te bewaren
Landbouw werd geïntroduceerd in het westen oorzaak:
- mensen in oosten nam toe er ontstond bevolkingsdruk waardoor sommige boeren
naar het westen gingen, ze namen kennis over landbouw mee.
Bezit betekende aanzien en macht maar er waren geen grote sociale verschillen in de
landbouwsamenleving
1.1 Van jager- verzamelaars naar boeren
De eerste mensen
- vijf miljoen jaar eerste mensapen in afrika. Ze leerde rechtop lopen en jagen. Ze
maakten gereedschappen en werktuigen van steen om zichzelf bijvoorbeeld te
verdedigen (evolutie). Deze vroege mensen heeten de homo habilis of homo erectus.
- Eerste moderne mens: homo sapiens verspreide naar europa waar al een andere
mensensoort leefde: de Neanderthaler kleiner dan homo sapiens - stierven uit
- homo sapiens ontwikkelde gesproken taal. Hiermee konden ze collectief leren dus
bijvoorbeeld kennis opslaan en doorgeven.
- symbolische wijze denken. Ze begroeven hun doden met nuttige
gebruiksvoorwerpen die ze nodig zouden kunne hebben in het hiernaarmaals.
Levenswijze van jager- verzamelaars
jager- verzamelaars: de eerste moderne mens en de neanderthalers
- leefden als nomaden dus kleine groepen en waren altijd op zoek naar voedsel.
Hadden geen vast onderkomen omdat ze altijd onderweg waren. Hoe meer
natuurlijke voedselbronnen hoe grotere groepen. Splitsen zich op als groep te groot
was. Klimaat had grote invloed op levenswijze: steentijd.
Neolithische revolutie
landbouw werd belangrijker dan jagen en verzamelen: oorzaken
- meer kennis ontwikkeld over wilde granen
- bevolkingsgroei in Midden-Oosten
- klimaat werd gunstiger voor landbouw/akkerbouw
20.000 v.Chr. Midden-Oosten warmer en natter: daardoor
- Voedsel werd in overvloed gevonden
- rondtrekken was niet meer nodig, en ipv van kampen met tenten. Dorpen met stevige
boerderijen
12.000 v.Chr kouder en droger: daardoor
- aantal mensen sterk toegenomen, door slechte klimaat minder dieren en granen
daardoor gedwongen - ontdekken hoe je zelf granen kunt verbouwen
- ontstaan van veeteelt. Mensen gingen dieren selecteren, temmen en fokken
De landbouwsamenleving
overal waar landbouw werd geïntroduceerd veranderde de levenswijze
- ze gingen sedentair leven. Ontstaan dorpen met stevige boerderijen. Andere
gebruiksvoorwerpen voor landbouw. Ook werd aardewerk gemaakt: potten om
granen in te bewaren
Landbouw werd geïntroduceerd in het westen oorzaak:
- mensen in oosten nam toe er ontstond bevolkingsdruk waardoor sommige boeren
naar het westen gingen, ze namen kennis over landbouw mee.
Bezit betekende aanzien en macht maar er waren geen grote sociale verschillen in de
landbouwsamenleving
