Onderzoeksmethoden 1
Hoorcollege 1
Wat is het doel van sociaalwetenschappelijk onderzoek; en welke rol spelen
onderzoeksmethoden hierin?
Koningsveld: “Het doel van de wetenschap is het formuleren van verklarende theorieën over
de empirische realiteit”
Theorie/ empirie
Theorie = beschrijft een mogelijke verklaring voor een sociaal fenomeen (beschrijft een
relatie tussen concepten)
Middle range theorieën
-Nodig om specifiekere verklaringen te geven
-Gaan over specifieke domeinen
Grand theorieën
-Algemene, abstracte theorieën
-Structureel functionalisme
Concept = naam dat we geven aan een grotere entiteit
Empirie = kennis over sociale fenomenen die we opdoen door waarneming/ observatie
Rol van onderzoeksmethoden
Staat tussen theorie en empirie
(1) Voorlopige verklaringen voor sociale fenomenen (theorieën) te toetsen door middel
van empirie (observaties)
(2) Op basis van empirie nieuwe theorie vormen
Doel: bieden van mogelijke/ voorlopige verklaringen voor de sociale fenomenen die we
observeren
Wat wordt er bedoeld met deductieve en inductieve benadering van onderzoek, en hoe
verhouden die zich tot het doel van sociaalwetenschappelijk onderzoek?
Deductieve benadering
= op basis van een algemene theorie formuleren we een specifieke, en empirisch toetsbare
hypothese, die we toetsen aan de hand van empirie
Logische manier van redeneren waarbij je op basis van een algemene theorie een specifieke,
en empirisch toetsbare, hypothese formuleert
Algemene theorie moet specifiek gemaakt worden voordat we hem kunnen toetsen
aan de hand van observaties
, Onderzoeksmethoden 1
Explanans = elementen op basis waarvan je een voorspelling doet
[T] algemene stelling (theorie)
[V] veronderstelling
Explenandum = dat wat je voorspelt/ probeert te verklaren
[E] Specifieke veronderstelling (hypothese)
>Logische manier van redeneren, want als T en V kloppen, moet E kloppen
>Als we de hypothese ontkrachten kan of T, of V of de onderzoeksmethode niet kloppen
Zwakke punt: als je gaat toetsen of je hypothese klopt, kun je pas een conclusie trekken als je
gebruik maakt van inductie
Inductieve benadering
= Op basis van een specifieke observaties maken we generalisaties die leiden tot nieuwe/
aanpassingen in de theorie
Manier van redeneren waarbij je op basis van specifieke observaties een generalisaties
Redenatie is net per se logisch > hoeft namelijk niet zo te zijn
Alle Nederlanders zijn sterfelijk
1. Nederlander 1 is sterfelijk
2. Nederlander 2 is sterfelijk
3. Nederlander n is sterfelijk etc.
POPPER; we moeten ontkrachting voor onze theorie vinden, onze theorie falsificeren
Verbinding inductieve en deductieve benadering
, Onderzoeksmethoden 1
Wat betekenen de begrippen ontologie en epistemologie, en welke brede ontologische en
epistemologische posities onderscheiden we?
Illustratie; verhaal David & Kitty
Wat is de waarheid? Heeft Kitty gelijk/ heeft David gelijk/ hebben ze allebei ongelijk
Hoe kunnen we tot de waarheid komen? Goede verklaring/ empirisch bewijs/ beide/
relateren aan Kitty en David om tot dieper begrip van gedachtegang te komen
Ontologie
= zijnsleer/ werkelijkheidsleer; wat bestaat er?
(Wat is de waarheid)
- Binnen de filosofie
Twee vragen;
(1) Bestaat er één sociale werkelijkheid?
(2) Staat deze los van onze perceptie/ ons handelen als individuen?
Continuüm;
JA
Objectivisten/ naïef realisme
-Sociale fenomenen bestaan als externe feiten
-Wilt niet zeggen dat ze geen invloed op ons hebben
- Een waarheid over de sociale fenomenen
>actoren hebben geen invloed op deze waarheid
- Er bestaan wetmatigheden in menselijk gedrag
> hoe meer A, hoe hoger de kans op B
->Epistemologie
NEE
Constructivisme
-meerdere waarheden/ werkelijkheden
-we geven zelf vorm aan waarheden
-verschillende interpretaties
Veel wetenschappers zitten hiertussen in
; sommige elementen bestaan gewoon, en sommige elementen worden sociaal
geconstrueerd
; bijv. klassen hebben wij zelf bedacht, maar mensen die in posities zitten ervaren wel
degelijk consequenties
Voorbeeld:
Arbeidsmarkt ongelijk verdeeld
Objectivist: vrouwen zijn zorgzamer > taakverdeling verklaard
Constructivisme: vrouwen en mannen verschillen zijn compleet sociaal
geconstrueerd
Middenpositie: vrouwen moeten kinderen baren, maar ….
Hoorcollege 1
Wat is het doel van sociaalwetenschappelijk onderzoek; en welke rol spelen
onderzoeksmethoden hierin?
Koningsveld: “Het doel van de wetenschap is het formuleren van verklarende theorieën over
de empirische realiteit”
Theorie/ empirie
Theorie = beschrijft een mogelijke verklaring voor een sociaal fenomeen (beschrijft een
relatie tussen concepten)
Middle range theorieën
-Nodig om specifiekere verklaringen te geven
-Gaan over specifieke domeinen
Grand theorieën
-Algemene, abstracte theorieën
-Structureel functionalisme
Concept = naam dat we geven aan een grotere entiteit
Empirie = kennis over sociale fenomenen die we opdoen door waarneming/ observatie
Rol van onderzoeksmethoden
Staat tussen theorie en empirie
(1) Voorlopige verklaringen voor sociale fenomenen (theorieën) te toetsen door middel
van empirie (observaties)
(2) Op basis van empirie nieuwe theorie vormen
Doel: bieden van mogelijke/ voorlopige verklaringen voor de sociale fenomenen die we
observeren
Wat wordt er bedoeld met deductieve en inductieve benadering van onderzoek, en hoe
verhouden die zich tot het doel van sociaalwetenschappelijk onderzoek?
Deductieve benadering
= op basis van een algemene theorie formuleren we een specifieke, en empirisch toetsbare
hypothese, die we toetsen aan de hand van empirie
Logische manier van redeneren waarbij je op basis van een algemene theorie een specifieke,
en empirisch toetsbare, hypothese formuleert
Algemene theorie moet specifiek gemaakt worden voordat we hem kunnen toetsen
aan de hand van observaties
, Onderzoeksmethoden 1
Explanans = elementen op basis waarvan je een voorspelling doet
[T] algemene stelling (theorie)
[V] veronderstelling
Explenandum = dat wat je voorspelt/ probeert te verklaren
[E] Specifieke veronderstelling (hypothese)
>Logische manier van redeneren, want als T en V kloppen, moet E kloppen
>Als we de hypothese ontkrachten kan of T, of V of de onderzoeksmethode niet kloppen
Zwakke punt: als je gaat toetsen of je hypothese klopt, kun je pas een conclusie trekken als je
gebruik maakt van inductie
Inductieve benadering
= Op basis van een specifieke observaties maken we generalisaties die leiden tot nieuwe/
aanpassingen in de theorie
Manier van redeneren waarbij je op basis van specifieke observaties een generalisaties
Redenatie is net per se logisch > hoeft namelijk niet zo te zijn
Alle Nederlanders zijn sterfelijk
1. Nederlander 1 is sterfelijk
2. Nederlander 2 is sterfelijk
3. Nederlander n is sterfelijk etc.
POPPER; we moeten ontkrachting voor onze theorie vinden, onze theorie falsificeren
Verbinding inductieve en deductieve benadering
, Onderzoeksmethoden 1
Wat betekenen de begrippen ontologie en epistemologie, en welke brede ontologische en
epistemologische posities onderscheiden we?
Illustratie; verhaal David & Kitty
Wat is de waarheid? Heeft Kitty gelijk/ heeft David gelijk/ hebben ze allebei ongelijk
Hoe kunnen we tot de waarheid komen? Goede verklaring/ empirisch bewijs/ beide/
relateren aan Kitty en David om tot dieper begrip van gedachtegang te komen
Ontologie
= zijnsleer/ werkelijkheidsleer; wat bestaat er?
(Wat is de waarheid)
- Binnen de filosofie
Twee vragen;
(1) Bestaat er één sociale werkelijkheid?
(2) Staat deze los van onze perceptie/ ons handelen als individuen?
Continuüm;
JA
Objectivisten/ naïef realisme
-Sociale fenomenen bestaan als externe feiten
-Wilt niet zeggen dat ze geen invloed op ons hebben
- Een waarheid over de sociale fenomenen
>actoren hebben geen invloed op deze waarheid
- Er bestaan wetmatigheden in menselijk gedrag
> hoe meer A, hoe hoger de kans op B
->Epistemologie
NEE
Constructivisme
-meerdere waarheden/ werkelijkheden
-we geven zelf vorm aan waarheden
-verschillende interpretaties
Veel wetenschappers zitten hiertussen in
; sommige elementen bestaan gewoon, en sommige elementen worden sociaal
geconstrueerd
; bijv. klassen hebben wij zelf bedacht, maar mensen die in posities zitten ervaren wel
degelijk consequenties
Voorbeeld:
Arbeidsmarkt ongelijk verdeeld
Objectivist: vrouwen zijn zorgzamer > taakverdeling verklaard
Constructivisme: vrouwen en mannen verschillen zijn compleet sociaal
geconstrueerd
Middenpositie: vrouwen moeten kinderen baren, maar ….
