Motiverende gespreksvoering voor
sociaalagogisch werk
Michaela van der Veen en Frank Goijarts
Coachen bij gedragsverandering
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Motiverende gespreksvoering: een introductie...............................................................4
1.1 Wat is motiverende gespreksvoering?.....................................................................................4
1.2 Kenmerken van motivatie.......................................................................................................4
1.3 Waarom werkt motiverende gespreksvoering?.......................................................................4
1.4 Motiverende gespreksvoering in het sociaalagogische werkveld............................................4
Hoofdstuk 3 Grondhouding en werkingsprocessen.........................................................................7
3.1 Grondhouding.........................................................................................................................7
3.2 Processen in de begeleiding van gedragsverandering.............................................................7
3.3 Stadia van verandering: Prochaska en DiClemente.................................................................8
Hoofdstuk 4 Verschillende contexten en communicatiestijlen...........................................................10
4.1 Drie stijlen............................................................................................................................10
4.2 Combineren van stijlen.........................................................................................................10
Hoofdstuk 5 De relatie aangaan.........................................................................................................11
5.1 Het belang van de relatie.......................................................................................................11
5.2 Contact leggen en relatieopbouw..........................................................................................11
5.3 Doelgerichtheid in cliëntgerichte gesprekstechnieken..........................................................11
5.4 Open vragen stellen..............................................................................................................11
5.5 Reflecteren............................................................................................................................12
5.6 Bevestigen............................................................................................................................12
5.7 Samenvatten.........................................................................................................................13
Hoofdstuk 6 Focus aanbrengen.........................................................................................................14
6.1 Focussen...............................................................................................................................14
6.2 Agenda en gespreksopening.................................................................................................14
6.3 Richting bepalen...................................................................................................................14
6.4 Je eigen zorg (en doel) bespreekbaar maken.........................................................................14
6.5 Informatie verstrekken, advies geven...................................................................................14
Hoofdstuk 7 Verandertaal: uitlokken van wensen en mogelijkheden.................................................16
7.1 Waarom veranderen mensen niet?........................................................................................16
7.2 Ambivalentie als aangrijpingspunt voor verandering............................................................17
7.3 Ambivalentie verkennen.......................................................................................................17
7.4 Van ambivalentie naar verandertaal......................................................................................17
7.5 Verandertaal uitspreken........................................................................................................18
7.6 Verandertaal uitlokken..........................................................................................................18
7.7 Vertrouwen uitlokken............................................................................................................18
7.8 Verandertaal versterken........................................................................................................18
7.9 Andere manieren om verandertaal op te roepen....................................................................19
Hoofdstuk 8 Bezwaartaal..................................................................................................................20
2
, 8.1 Vormen van bezwaartaal.......................................................................................................20
8.2 Omgaan met bezwaartaal......................................................................................................20
8.3 Gesprekstechnieken voor het verkennen van bezwaartaal....................................................20
Hoofdstuk 9 Weerstand.....................................................................................................................21
9.1 Wat is weerstand?.................................................................................................................21
9.2 Situaties met verhoogde kans op weerstand..........................................................................21
9.3 Omgaan met weerstand.........................................................................................................21
9.4 Opgedrongen of afgedwongen doelen..................................................................................22
9.5 Omgaan met afspraken, regels, procedures en sancties.........................................................22
9.6 Overige gesprekstechnieken om weerstand te voorkomen en te verminderen......................22
9.7 Omgaan met agressie............................................................................................................22
3
sociaalagogisch werk
Michaela van der Veen en Frank Goijarts
Coachen bij gedragsverandering
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Motiverende gespreksvoering: een introductie...............................................................4
1.1 Wat is motiverende gespreksvoering?.....................................................................................4
1.2 Kenmerken van motivatie.......................................................................................................4
1.3 Waarom werkt motiverende gespreksvoering?.......................................................................4
1.4 Motiverende gespreksvoering in het sociaalagogische werkveld............................................4
Hoofdstuk 3 Grondhouding en werkingsprocessen.........................................................................7
3.1 Grondhouding.........................................................................................................................7
3.2 Processen in de begeleiding van gedragsverandering.............................................................7
3.3 Stadia van verandering: Prochaska en DiClemente.................................................................8
Hoofdstuk 4 Verschillende contexten en communicatiestijlen...........................................................10
4.1 Drie stijlen............................................................................................................................10
4.2 Combineren van stijlen.........................................................................................................10
Hoofdstuk 5 De relatie aangaan.........................................................................................................11
5.1 Het belang van de relatie.......................................................................................................11
5.2 Contact leggen en relatieopbouw..........................................................................................11
5.3 Doelgerichtheid in cliëntgerichte gesprekstechnieken..........................................................11
5.4 Open vragen stellen..............................................................................................................11
5.5 Reflecteren............................................................................................................................12
5.6 Bevestigen............................................................................................................................12
5.7 Samenvatten.........................................................................................................................13
Hoofdstuk 6 Focus aanbrengen.........................................................................................................14
6.1 Focussen...............................................................................................................................14
6.2 Agenda en gespreksopening.................................................................................................14
6.3 Richting bepalen...................................................................................................................14
6.4 Je eigen zorg (en doel) bespreekbaar maken.........................................................................14
6.5 Informatie verstrekken, advies geven...................................................................................14
Hoofdstuk 7 Verandertaal: uitlokken van wensen en mogelijkheden.................................................16
7.1 Waarom veranderen mensen niet?........................................................................................16
7.2 Ambivalentie als aangrijpingspunt voor verandering............................................................17
7.3 Ambivalentie verkennen.......................................................................................................17
7.4 Van ambivalentie naar verandertaal......................................................................................17
7.5 Verandertaal uitspreken........................................................................................................18
7.6 Verandertaal uitlokken..........................................................................................................18
7.7 Vertrouwen uitlokken............................................................................................................18
7.8 Verandertaal versterken........................................................................................................18
7.9 Andere manieren om verandertaal op te roepen....................................................................19
Hoofdstuk 8 Bezwaartaal..................................................................................................................20
2
, 8.1 Vormen van bezwaartaal.......................................................................................................20
8.2 Omgaan met bezwaartaal......................................................................................................20
8.3 Gesprekstechnieken voor het verkennen van bezwaartaal....................................................20
Hoofdstuk 9 Weerstand.....................................................................................................................21
9.1 Wat is weerstand?.................................................................................................................21
9.2 Situaties met verhoogde kans op weerstand..........................................................................21
9.3 Omgaan met weerstand.........................................................................................................21
9.4 Opgedrongen of afgedwongen doelen..................................................................................22
9.5 Omgaan met afspraken, regels, procedures en sancties.........................................................22
9.6 Overige gesprekstechnieken om weerstand te voorkomen en te verminderen......................22
9.7 Omgaan met agressie............................................................................................................22
3
