Week 1
Inleiding criminologie
Hoofdstuk 1: Criminologie, een terreinverkenning
Het vak criminologie zelf
Paragraaf 1: De opdracht van de criminologie
Studieonderwerp van criminologie: misdaad en straf
Neerwaartse vergelijking: de aantrekkelijkheid van criminele horrorverhalen berust op het
aangename gevoel dat men er zelf beter aan toe is dan het slachtoffer. Dit verklaart de grote
populariteit van berichten over sensationele misdrijven en rechtszaken in ochtendbladen en
websites.
Ernstige misdrijven roepen angst, afschuw en woede op. Vooral wanneer het slachtoffer weerloos
en onschuldig was, zoals een kind.
Criminaliteit roept negatieve emoties op, waardoor een positieve sociale functie vervuld wordt.
Doordat mensen morele verontwaardiging met elkaar delen, bevestigen de leden van een
gemeenschap zichzelf met elkaar in hun normbesef.
Zondebokmechanisme: wanneer er binnen een bevolkingsgroep frustraties zijn. De levende agressie
wordt dan geprojecteerd op de pleger van het misdrijf, en hij krijgt vervolgens de schuld van alle
bestaande problemen.
1.1.1: Het koele oog
Misdrijven roepen een explosieve mengelmoes van tegengestelde gevoelens op: mededogen,
wraak, heimelijke bewondering, schuld en woede. Misdaadjournalisten proberen via programma's
en talkshows deze emoties zo effectief mogelijk te bespelen.
, Ook de criminologie levert een bijdrage aan een evenwichtige en humane reactie op criminaliteit. Zij
leveren een objectief beeld aan voor justitie. De criminologie probeert over dergelijke emotionele
kwesties zo veel mogelijke zakelijke informatie te verzamelen en deze systematisch te ordenen.
Beroepsrol criminoloog: iemand die zich beroepshalve toelegt op de bestudering van misdaad en
straf, maar daarbij, net als de rechter, juist wanneer de emoties hoog oplopen, het hoofd koel
probeert te houden. Hij streeft bij zijn oordeelsvorming naar een zo groot mogelijke mate van
objectiviteit. Pas als alle relevante feiten, inzichten en argumenten grondig in beschouwing zijn
genomen, komt de criminoloog toe aan zijn eigen, al dan niet emotioneel of politiek gekleurde,
oordeel.
Paragraaf 2: Wat is criminologie?
1.2.1: Criminologie als praktijkgerichte wetenschap
Definitie van het vak: de criminologie is de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van
de aard en achtergrond van menselijke gedragingen die door de wetgever strafbaar zijn gesteld en
van de wijze waarop de overheid en de overige maatschappij daarop reageert.
1.2.2: What's in a name?
Er wordt niet meer gesproken van een misdadiger, omdat deze term te hard en te veroordelend is.
Beter wordt nu gesproken van een delinquent of een crimineel. Bij een georganiseerde misdaad
wordt nog wel gebruik gemaakt van de term misdaad, maar de dader heten topcriminelen of
onderwereldfiguren.
Delinquentie: iemand die in de fout is gegaan
1.2.3: De relativiteit van het begrip criminaliteit
De aard van het strafbaar gestelde gedrag wordt bepaald door de wetgever, en dit zal dus van tijd
tot tijd en van land tot land enigszins verschillen.
Nieuwe strafbepalingen zijn tegenwoordig vaak gebaseerd op internationale verdragen.
Criminalisering: invoering van nieuwe wettelijke bepalingen waardoor op bepaalde
gedragingen strafsancties worden gesteld.
Decriminalisering: het schrappen van bestaande strafbepalingen.
Doordat criminaliteit aan plaats en tijd gebonden is, is het lastig om de studie criminologie
uit te oefenen.
Paragraaf 4: Aandachtsgebieden binnen de criminologie
Hoofdstuk Onderwerp Inhoud
2&3 Beschrijvende Omvang en trend van criminaliteit
criminologie Cijfermatige informatie over de praktijk van het
(criminografie) strafrechtelijk systeem
4&5 Etiologie De oorzaken van crimineel gedrag
Gelegen in respectievelijk de persoon van de dader en/of
zijn maatschappelijke achtergrond en situatie
6 Criminaliteitspreventie De praktijk en uitwerking van maatregelen ter voorkoming
van misdrijven buiten de strafrechtspleging
7 Penologie De effectiviteit van de opgelegde straffen en maatregelen
Inleiding criminologie
Hoofdstuk 1: Criminologie, een terreinverkenning
Het vak criminologie zelf
Paragraaf 1: De opdracht van de criminologie
Studieonderwerp van criminologie: misdaad en straf
Neerwaartse vergelijking: de aantrekkelijkheid van criminele horrorverhalen berust op het
aangename gevoel dat men er zelf beter aan toe is dan het slachtoffer. Dit verklaart de grote
populariteit van berichten over sensationele misdrijven en rechtszaken in ochtendbladen en
websites.
Ernstige misdrijven roepen angst, afschuw en woede op. Vooral wanneer het slachtoffer weerloos
en onschuldig was, zoals een kind.
Criminaliteit roept negatieve emoties op, waardoor een positieve sociale functie vervuld wordt.
Doordat mensen morele verontwaardiging met elkaar delen, bevestigen de leden van een
gemeenschap zichzelf met elkaar in hun normbesef.
Zondebokmechanisme: wanneer er binnen een bevolkingsgroep frustraties zijn. De levende agressie
wordt dan geprojecteerd op de pleger van het misdrijf, en hij krijgt vervolgens de schuld van alle
bestaande problemen.
1.1.1: Het koele oog
Misdrijven roepen een explosieve mengelmoes van tegengestelde gevoelens op: mededogen,
wraak, heimelijke bewondering, schuld en woede. Misdaadjournalisten proberen via programma's
en talkshows deze emoties zo effectief mogelijk te bespelen.
, Ook de criminologie levert een bijdrage aan een evenwichtige en humane reactie op criminaliteit. Zij
leveren een objectief beeld aan voor justitie. De criminologie probeert over dergelijke emotionele
kwesties zo veel mogelijke zakelijke informatie te verzamelen en deze systematisch te ordenen.
Beroepsrol criminoloog: iemand die zich beroepshalve toelegt op de bestudering van misdaad en
straf, maar daarbij, net als de rechter, juist wanneer de emoties hoog oplopen, het hoofd koel
probeert te houden. Hij streeft bij zijn oordeelsvorming naar een zo groot mogelijke mate van
objectiviteit. Pas als alle relevante feiten, inzichten en argumenten grondig in beschouwing zijn
genomen, komt de criminoloog toe aan zijn eigen, al dan niet emotioneel of politiek gekleurde,
oordeel.
Paragraaf 2: Wat is criminologie?
1.2.1: Criminologie als praktijkgerichte wetenschap
Definitie van het vak: de criminologie is de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van
de aard en achtergrond van menselijke gedragingen die door de wetgever strafbaar zijn gesteld en
van de wijze waarop de overheid en de overige maatschappij daarop reageert.
1.2.2: What's in a name?
Er wordt niet meer gesproken van een misdadiger, omdat deze term te hard en te veroordelend is.
Beter wordt nu gesproken van een delinquent of een crimineel. Bij een georganiseerde misdaad
wordt nog wel gebruik gemaakt van de term misdaad, maar de dader heten topcriminelen of
onderwereldfiguren.
Delinquentie: iemand die in de fout is gegaan
1.2.3: De relativiteit van het begrip criminaliteit
De aard van het strafbaar gestelde gedrag wordt bepaald door de wetgever, en dit zal dus van tijd
tot tijd en van land tot land enigszins verschillen.
Nieuwe strafbepalingen zijn tegenwoordig vaak gebaseerd op internationale verdragen.
Criminalisering: invoering van nieuwe wettelijke bepalingen waardoor op bepaalde
gedragingen strafsancties worden gesteld.
Decriminalisering: het schrappen van bestaande strafbepalingen.
Doordat criminaliteit aan plaats en tijd gebonden is, is het lastig om de studie criminologie
uit te oefenen.
Paragraaf 4: Aandachtsgebieden binnen de criminologie
Hoofdstuk Onderwerp Inhoud
2&3 Beschrijvende Omvang en trend van criminaliteit
criminologie Cijfermatige informatie over de praktijk van het
(criminografie) strafrechtelijk systeem
4&5 Etiologie De oorzaken van crimineel gedrag
Gelegen in respectievelijk de persoon van de dader en/of
zijn maatschappelijke achtergrond en situatie
6 Criminaliteitspreventie De praktijk en uitwerking van maatregelen ter voorkoming
van misdrijven buiten de strafrechtspleging
7 Penologie De effectiviteit van de opgelegde straffen en maatregelen
