Scheikunde hoofdstuk 1 scheiden en reageren
Zuivere stoffen: stof die uit 1 soort deeltje bestaat. Het kan een element of een verbinding zijn,
als het maar dezelfde deeltjes zijn.
-dezelfde moleculen
-heeft een smelt en kookpunt
-kun je niet scheiden
-kan een element(bouwstenen bestaan uit 1atoomsoort) of verbinding zijn
Mengsels: stoffen die bestaan uit 2 of meer verschillende soorten deeltjes(bouwstenen).
-heeft een smelttraject en kooktraject
-kun je scheiden
Element: een stof die uit 1 atoomsoort bestaat
Verbinding: een stof die uit 2 of meer verschillende atoomsoorten bestaat.
Moleculaire stoffen: zijn stoffen die bestaan uit moleculen, die weer bestaan uit 2 of meer
atomen.
Soorten mengsels.
Hydrofiele stoffen zijn stoffen die goed mengen met water.
Hydrofobe stoffen zijn stoffen die niet goed mengen met water.
-hydrofiele stoffen mengen onderling goed
-hydrofobe stoffen mengen onderling goed
-hydrofiele stoffen mengen slecht met hydrofobe stoffen
Oplossing:
-mengsel van vloeistof + vaste stof of gas of vloeistof
-altijd helder
-doorzichtig
-kleurloos of gekleurd
Suspensie:
-mengsel van vloeistof + vaste stof.
-altijd troebel
-ondoorzichtig
-vaste stof is niet opgelost, zweeft in vloeistof
-wit of gekleurd
Emulsie:
-mengsel van 2 vloeistoffen, die eigenlijk niet goed mengbaar zijn
-troebel
-ondoorzichtig
-druppels van een vloeistof zweeft in de andere vloeistof
-wit of gekleurd
,-ontmengt vrij snel, dan 2 vloeistoffen boven elkaar
2 lagensysteem: 2 vloeistoffen boven elkaar. De vloeistof met de grootste dichtheid vormt altijd
de onderste laag.
Om het niet te laten ontmengen, heb je een hulpstof nodig: een emulgator.
Scheiden:
-zuivere stoffen uit een mengsel halen
-de stoffen veranderen niet
-de stoffen uit een mengsel verschillen in stofeigenschappen
Voor de scheidingsmethoden, ander blad.
Kenmerken chemische reactie:
- Bepaalde stofeigenschappen verdwijnen, en er komen nieuwe stofeigenschappen voor in de
plaats. De beginstoffen veranderen in reactieproducten.
- De totale massa van de beginstoffen zijn gelijk aan de totale massa van de
reactieproducten.(voor en na de pijl hetzelfde) De wet van Lavoisier.
- Stoffen reageren en ontstaan in een vaste massaverhouding.
- Er is altijd een minimumtemperatuur nodig om de reactie te laten verlopen: de
reactietemperatuur. De reactie verloopt pas als de reactietemperatuur bereikt is.
- Bij elke chemische reactie treedt een energie-effect op. Soms komt er energie vrij, en soms is er
energie nodig.
Exotherme reactie: er komt energie vrij, in de vorm van warmte, licht of elektrische
energie.(alle verbrandingsreacties zijn exotherm)
Tijdens een exotherme reactie staan de beginstoffen een deel van de energie af aan de omgeving.
De energie wordt omgezet in een andere vorm van energie, die terecht komt in de omgeving.
Endotherme reactie: energie moet worden toegevoegd, in de vorm van warmte, licht of
elektrische energie.
Tijdens een endotherme reactie nemen de beginstoffen energie op uit de omgeving. Die
opgenomen energie wordt omgezet in chemische energie van de reactieproducten. De
reactieproducten bezitten dus meer chemische energie dan de beginstoffen.
Activeringsenergie: de energie die nodig is om de reactie op gang te brengen.
Reactiewarmte: het verschil tussen de hoeveelheid energie van de beginstoffen en die van de
reactieproducten.
Reactietijd: De tijd die verstrijkt tussen het begin en het einde van een reactie.
Als de reactietijd korter is, dan verloopt de reactie sneller.
, Een maat voor de reactiesnelheid is bijvoorbeeld de hoeveelheid stof die per seconde en per liter
reactiemengsel ontstaat of verdwijnt.
Factoren die invloed hebben op de reactiesnelheid:
-de verdelingsgraad van de beginstoffen
hoe groter de verdelingsgraad, des te sneller verloopt de reactie
-de aard van de beginstof
-de concentratie van de stoffen
hoe groter de concentratie, des te groter de reactiesnelheid
-temperatuur
de reactiesnelheid wordt groter als de temperatuur hoger wordt.
-de aanwezigheid van een hulpstof(katalysator)
de katalysator zorgt ervoor dat de reactie sneller verloopt
de katalysator wordt tijdens de reactie wel gebruikt, maar wordt niet
verbruikt. Een katalysator raakt nooit op. Een katalysator van natuurlijke oorsprong
noemen we een enzym.
Effectieve botsingen
= Een botsing tussen 2 deeltjes, die hard genoeg is, en dus tot een reactie leidt.
Hoe meer effectieve botsingen per seconde per L reactiemengsel, hoe groter de reactiesnelheid.
Met het botsende deeltjesmodel kun je verklaren waardoor er veranderingen in de
reactiesnelheid ontstaat.
Je kunt het met 3 factoren de snelheid van een reactie bepalen.
Namelijk met de concentratie, de temperatuur, en de verdelingsgraad.
Invloed van concentraties
- Hogere concentratie van de reagerende deeltjes --> aantal botsingen per seconden vergroot
- Invloed van de temperatuur
Hogere temperatuur van reactiemengsel --> deeltjes gaan sneller bewegen --> aantal botsingen
neemt toe. (als je de temperatuur hoger maakt, gaan de reagerende deeltjes sneller bewegen, het
aantal botsingen neemt toe, en wordt heftiger)
- Invloed van de verdelingsgraad
hoe fijner de vaste stof is verdeeld, des te groter het contactoppervlak --> meer botsingen per
seconde aan het contactoppervlak
(als je een vaste stof fijner verdeelt, wordt het oppervlak groter, het aantal effectieve botsingen
neemt toe, reactiesnelheid wordt groter)
De reactiesnelheid neemt af tijdens de reactie. De beginstoffen raken op. Hun concentraties
worden kleiner, er treden ook minder botsingen op. →
de reactiesnelheid wordt kleiner.
De soort stof, en de aanwezigheid van een katalysator beïnvloeden ook de reactiesnelheid. De
invloed hiervan kun je zien aan de activeringsenergie.
Een katalysator zorgt ervoor dat een reactie sneller verloopt, en/of bij een lagere temperatuur.
Een katalysator zorgt dat de geactiveerde toestand sneller wordt bereikt. Hij verlaagt dus de
activeringsenergie.
- dus de reactie verloopt sneller en/of bij een lagere temperatuur.
- het verschil tussen de energieniveaus van beginstoffen en reactieproducten veranderen niet
door de aanwezigheid van een katalysator. De reactiewarmte blijft hetzelfde.
Zuivere stoffen: stof die uit 1 soort deeltje bestaat. Het kan een element of een verbinding zijn,
als het maar dezelfde deeltjes zijn.
-dezelfde moleculen
-heeft een smelt en kookpunt
-kun je niet scheiden
-kan een element(bouwstenen bestaan uit 1atoomsoort) of verbinding zijn
Mengsels: stoffen die bestaan uit 2 of meer verschillende soorten deeltjes(bouwstenen).
-heeft een smelttraject en kooktraject
-kun je scheiden
Element: een stof die uit 1 atoomsoort bestaat
Verbinding: een stof die uit 2 of meer verschillende atoomsoorten bestaat.
Moleculaire stoffen: zijn stoffen die bestaan uit moleculen, die weer bestaan uit 2 of meer
atomen.
Soorten mengsels.
Hydrofiele stoffen zijn stoffen die goed mengen met water.
Hydrofobe stoffen zijn stoffen die niet goed mengen met water.
-hydrofiele stoffen mengen onderling goed
-hydrofobe stoffen mengen onderling goed
-hydrofiele stoffen mengen slecht met hydrofobe stoffen
Oplossing:
-mengsel van vloeistof + vaste stof of gas of vloeistof
-altijd helder
-doorzichtig
-kleurloos of gekleurd
Suspensie:
-mengsel van vloeistof + vaste stof.
-altijd troebel
-ondoorzichtig
-vaste stof is niet opgelost, zweeft in vloeistof
-wit of gekleurd
Emulsie:
-mengsel van 2 vloeistoffen, die eigenlijk niet goed mengbaar zijn
-troebel
-ondoorzichtig
-druppels van een vloeistof zweeft in de andere vloeistof
-wit of gekleurd
,-ontmengt vrij snel, dan 2 vloeistoffen boven elkaar
2 lagensysteem: 2 vloeistoffen boven elkaar. De vloeistof met de grootste dichtheid vormt altijd
de onderste laag.
Om het niet te laten ontmengen, heb je een hulpstof nodig: een emulgator.
Scheiden:
-zuivere stoffen uit een mengsel halen
-de stoffen veranderen niet
-de stoffen uit een mengsel verschillen in stofeigenschappen
Voor de scheidingsmethoden, ander blad.
Kenmerken chemische reactie:
- Bepaalde stofeigenschappen verdwijnen, en er komen nieuwe stofeigenschappen voor in de
plaats. De beginstoffen veranderen in reactieproducten.
- De totale massa van de beginstoffen zijn gelijk aan de totale massa van de
reactieproducten.(voor en na de pijl hetzelfde) De wet van Lavoisier.
- Stoffen reageren en ontstaan in een vaste massaverhouding.
- Er is altijd een minimumtemperatuur nodig om de reactie te laten verlopen: de
reactietemperatuur. De reactie verloopt pas als de reactietemperatuur bereikt is.
- Bij elke chemische reactie treedt een energie-effect op. Soms komt er energie vrij, en soms is er
energie nodig.
Exotherme reactie: er komt energie vrij, in de vorm van warmte, licht of elektrische
energie.(alle verbrandingsreacties zijn exotherm)
Tijdens een exotherme reactie staan de beginstoffen een deel van de energie af aan de omgeving.
De energie wordt omgezet in een andere vorm van energie, die terecht komt in de omgeving.
Endotherme reactie: energie moet worden toegevoegd, in de vorm van warmte, licht of
elektrische energie.
Tijdens een endotherme reactie nemen de beginstoffen energie op uit de omgeving. Die
opgenomen energie wordt omgezet in chemische energie van de reactieproducten. De
reactieproducten bezitten dus meer chemische energie dan de beginstoffen.
Activeringsenergie: de energie die nodig is om de reactie op gang te brengen.
Reactiewarmte: het verschil tussen de hoeveelheid energie van de beginstoffen en die van de
reactieproducten.
Reactietijd: De tijd die verstrijkt tussen het begin en het einde van een reactie.
Als de reactietijd korter is, dan verloopt de reactie sneller.
, Een maat voor de reactiesnelheid is bijvoorbeeld de hoeveelheid stof die per seconde en per liter
reactiemengsel ontstaat of verdwijnt.
Factoren die invloed hebben op de reactiesnelheid:
-de verdelingsgraad van de beginstoffen
hoe groter de verdelingsgraad, des te sneller verloopt de reactie
-de aard van de beginstof
-de concentratie van de stoffen
hoe groter de concentratie, des te groter de reactiesnelheid
-temperatuur
de reactiesnelheid wordt groter als de temperatuur hoger wordt.
-de aanwezigheid van een hulpstof(katalysator)
de katalysator zorgt ervoor dat de reactie sneller verloopt
de katalysator wordt tijdens de reactie wel gebruikt, maar wordt niet
verbruikt. Een katalysator raakt nooit op. Een katalysator van natuurlijke oorsprong
noemen we een enzym.
Effectieve botsingen
= Een botsing tussen 2 deeltjes, die hard genoeg is, en dus tot een reactie leidt.
Hoe meer effectieve botsingen per seconde per L reactiemengsel, hoe groter de reactiesnelheid.
Met het botsende deeltjesmodel kun je verklaren waardoor er veranderingen in de
reactiesnelheid ontstaat.
Je kunt het met 3 factoren de snelheid van een reactie bepalen.
Namelijk met de concentratie, de temperatuur, en de verdelingsgraad.
Invloed van concentraties
- Hogere concentratie van de reagerende deeltjes --> aantal botsingen per seconden vergroot
- Invloed van de temperatuur
Hogere temperatuur van reactiemengsel --> deeltjes gaan sneller bewegen --> aantal botsingen
neemt toe. (als je de temperatuur hoger maakt, gaan de reagerende deeltjes sneller bewegen, het
aantal botsingen neemt toe, en wordt heftiger)
- Invloed van de verdelingsgraad
hoe fijner de vaste stof is verdeeld, des te groter het contactoppervlak --> meer botsingen per
seconde aan het contactoppervlak
(als je een vaste stof fijner verdeelt, wordt het oppervlak groter, het aantal effectieve botsingen
neemt toe, reactiesnelheid wordt groter)
De reactiesnelheid neemt af tijdens de reactie. De beginstoffen raken op. Hun concentraties
worden kleiner, er treden ook minder botsingen op. →
de reactiesnelheid wordt kleiner.
De soort stof, en de aanwezigheid van een katalysator beïnvloeden ook de reactiesnelheid. De
invloed hiervan kun je zien aan de activeringsenergie.
Een katalysator zorgt ervoor dat een reactie sneller verloopt, en/of bij een lagere temperatuur.
Een katalysator zorgt dat de geactiveerde toestand sneller wordt bereikt. Hij verlaagt dus de
activeringsenergie.
- dus de reactie verloopt sneller en/of bij een lagere temperatuur.
- het verschil tussen de energieniveaus van beginstoffen en reactieproducten veranderen niet
door de aanwezigheid van een katalysator. De reactiewarmte blijft hetzelfde.
