Samenvatting kennistoets OWE 2 oriëntatie op het vak
Inhoudsopgave
1 Anatomie en fysiologie..................................................................................................................... 2
1.1 Decompensatio cordis, hartfalen...................................................................................................................2
1.1.1 Hart en geleiding.....................................................................................................................................2
1.1.2 Coronaire (kransslagaders) hartziekten..................................................................................................3
1.1.3 Hartfalen.................................................................................................................................................5
1.2 Shock..............................................................................................................................................................7
1.2.1 Bloeddruk in het lichaam........................................................................................................................7
1.2.2 Shock algemeen......................................................................................................................................8
1.2.3 Vier typen shock.....................................................................................................................................9
1.3 Algemene oncologie.......................................................................................................................................9
1.3.1 Normale celcyclus en genetisch materiaal.............................................................................................9
1.3.2 Risicofactoren en etiologie.....................................................................................................................9
1.3.3 Symptomen en onderzoek....................................................................................................................10
1.3.4 Behandeling en prognose.....................................................................................................................10
1.4 Mammacarcinoom.......................................................................................................................................11
1.4.1 Risicofactoren en alarmsignalen...........................................................................................................11
1.4.2 Diagnose en TNM-classificatie..............................................................................................................12
1.4.3 Metastaseringspatroon en schildwachtprocedure..............................................................................12
1.4.4 Behandelmogelijkheden, complicaties en prognose............................................................................12
1.5 Depressie......................................................................................................................................................13
1.5.1 Neuronen en impulsoverdracht...........................................................................................................13
1.5.2 Inleiding stemmingsstoornissen...........................................................................................................13
1.5.3 DSM-5 classificatie................................................................................................................................13
1.5.4 Risicofactoren en oorzakelijke factoren...............................................................................................14
1.5.5 Interventies bij depressieve stoornis....................................................................................................15
2 Verpleegtechnische vaardigheden................................................................................................. 16
2.1 Bedverpleging en uitscheiding.....................................................................................................................16
2.2 Injecteren......................................................................................................................................................18
2.3 Reanimatie...................................................................................................................................................20
3 Communicatieve vaardigheden...................................................................................................... 21
3.1 Reflecteren...................................................................................................................................................21
3.2 Pijnbehandeling............................................................................................................................................22
3.3 Health field concept van Lalonde.................................................................................................................22
4 WGthema.......................................................................................................................................... 23
4.1 EBP................................................................................................................................................................23
4.2 Praktijkgericht onderzoek............................................................................................................................24
4.3 Recht.............................................................................................................................................................26
1
,1 Anatomie en fysiologie
1.1 Decompensatio cordis, hartfalen
1.1.1 Hart en geleiding
Het hart ligt in de borstholte, direct achter het sternum
(borstbeen) in het mediastinum. De apex wijst naar links. Het
hart bestaat uit 4 holtes: linkeratrium, linkerventrikel,
rechteratrium en rechterventrikel. Het bloed circuleert in twee
gescheiden systemen die in het hart bij elkaar komen:
- Lichaamscirculatie, grote bloedsomloop.
Linkerventrikel aorta slagaders organen en weefsels aders
holle aders rechter atrium (rechterventrikel)
- Longcirculatie, kleine bloedsomloop.
Rechterventrikel longslagaders longen longaders
linkeratrium (linkerventrikel)
* samen dubbele bloedsomloop
De hartwand bestaat uit 3 lagen: endocard, myocard en pericard.
De dikste laag is de middelste laag (de spierlaag), ook wel myocardium genoemd.
De spierlaag van het linkerventrikel is 3 keer zo dik als die van het rechterventrikel, omdat de
linkerventrikel het bloed met veel kracht de aorta in moet pompen die vervolgens alle delen
van het lichaam kan bereiken.
Het hart bevat 4 kleppen die zich bevinden aan de binnenranden van de anuli fibrosi
(bindweefselringen).
- Twee AV-kleppen wie ervoor zorgen dat het bloed niet terugstroomt in de boezems
wanneer het hart zich samentrekt.
Tricuspidalisklep, rechts
Mitralisklep, links
- Twee arteriële kleppen wie ervoor zorgen dat het bloed niet terug kan stromen richting de
kamers wanneer het hart zich ontspant. De kleppen hebben slippen en een
vorm van een halve maan.
Pulmonalis klep, rechts
Aortaklep, links
De hartcyclus bestaat uit een actieve fase, systole en een rustfase, diastole
en heeft drie fases:
1. Passieve vullingsfase zowel atria als ventrikels zijn hier in rust
2. Actieve vullingsfase de atria trekken samen en de ventrikels zijn in
rust
3. Ventrikel systolische fase de atria zijn in rust en de ventrikels
trekken samen
Eerste harttoon, de av-kleppen slaan dicht.
Tweede harttoon, arteriële kleppen slaan dicht.
Hartruis: een geluid dat ontstaat als de bloedstroom weerstand ondervindt. Meestal is
een hartruis onschuldig. Maar het kan ook wijzen op een hartafwijking.
in rust pompt het hart bij een gemiddeld persoon 7000 liter bloed rond. Dit noemen we het
hartminuutvolume (HMV). HMV = hartfrequentie x slagvolume per ventrikel.
Hartcirculatie = Een hart wat continue bezig is, moet natuurlijk zelf ook van zuurstof worden
voorzien. De spierlaag van het hart wordt van bloed voorzien door middel van de
hartcirculatie, ook wel de coronaire circulatie genoemd.
- De hartcirculatie begint met de twee arteriae coronaria (kransslagaders) die
ontspringen vanuit de aorta Deze vertakken zich tot een uitgebreid haarvatennetwerk.
2
, Vanuit hier stroom het bloed naar de venae coronaria (kransaders) die weer
samenkomen in een vrij wijd bloedvat, de sinus coronarius. Deze mondt tenslotte uit
in het rechter atrium.
In het hartprikkelgeleidingssysteem wordt een elektrische prikkel aangemaakt en
doorgegeven die de hartspier in de juiste volgorde activeert en zorgt voor een
gecoördineerde samentrekking van het hart. Dit systeem bestaat uit 5 onderdelen:
- sinusknoop
- av-knoop
- bundel van his
- bundeltakken
- purkinjevezels
De elektrische activiteit in het hart kun je zichtbaar maken
door middel van een ElektroCardioGram
P = sinusknoop, atria trekken samen
Q = verspreiding impulsen ventrikelseptum, bundeltakken
R = purkinjevezels
S = gehele ventrikelmyocard
T = rusttoestand van ventrikelmyocard
Verschillende bloedvaten hebben verschillende functies:
Grote arteriën hebben een transportfunctie
Kleine arteriën en arteriolen hebben een distributie, verdeelfunctie
Capillairen bestaan maar uit één laag endotheelcellen en zijn daarom uitermate geschikt
voor uitwisseling van stoffen
Venulen en venen zorgen voor de terugstroom van bloed naar het hart. De bloeddruk in
het veneuze systeem is erg laag. Terugstroom van bloed naar het hart gebeurt met
behulp van 6 “hulpmiddelen”
1. zwaartekracht
Wand van een bloedvat:
2. kleppen 1. tunica intima
3. adempomp 2. tunica media
4. arteriële pomp 3. tunica adventitia
5. spierpomp
6. hartpomp
Frequentie, aantal dat iets voorkomt.
Regulariteit, regelmaat
Aequiliteit, steeds hetzelfde zonder uitschieters.
1.1.2 Coronaire (kransslagaders) hartziekten
Er is hierbij sprake van myocardischemie als gevolg van een vernauwing van de
coronairarterien. De bloedstroom door de kransslagaders verminderd, met zuurstoftekort van
het myocard tot gevolg.
Je begint met lichamelijk onderzoek en kijkt naar: huid, halsvenen, onderzoek van hart en
longen etc. Bij verdenking op hart- en vaatziekten kun je deze onderzoeken uitvoeren:
- ECG, hiermee registreer je elektrisch activiteit van het hart
- Ergometrie, hartfilmpje gemaakt tijdens fietsen
- Looptest met vooraf en achteraf een enkel-arm-index-meting
Naast beeldvorming met een foto of een scan kan het hart en de bloevaten ook in beeld worden gebracht met
ultrageluidsgolven, we noemen dat echocardiografie. Om functie van het hart en/of de bloedvaten te beoordelen
wordt dit onderzoek vaak gecombineerd met doppler we spreken dan over een duplexonderzoek
Een meer invasief onderzoek waarmee de coronairarteriën in beeld gebracht worden met behulp van
contrastvloeistof is de hartkatherisatie of coronaire angiografie isotopenonderzoek/ scintigrafie maakt gebruik van
radio-actieve deeltjes om de doorbloeding en/of de functie van het hart in beeld te brengen.
3
Inhoudsopgave
1 Anatomie en fysiologie..................................................................................................................... 2
1.1 Decompensatio cordis, hartfalen...................................................................................................................2
1.1.1 Hart en geleiding.....................................................................................................................................2
1.1.2 Coronaire (kransslagaders) hartziekten..................................................................................................3
1.1.3 Hartfalen.................................................................................................................................................5
1.2 Shock..............................................................................................................................................................7
1.2.1 Bloeddruk in het lichaam........................................................................................................................7
1.2.2 Shock algemeen......................................................................................................................................8
1.2.3 Vier typen shock.....................................................................................................................................9
1.3 Algemene oncologie.......................................................................................................................................9
1.3.1 Normale celcyclus en genetisch materiaal.............................................................................................9
1.3.2 Risicofactoren en etiologie.....................................................................................................................9
1.3.3 Symptomen en onderzoek....................................................................................................................10
1.3.4 Behandeling en prognose.....................................................................................................................10
1.4 Mammacarcinoom.......................................................................................................................................11
1.4.1 Risicofactoren en alarmsignalen...........................................................................................................11
1.4.2 Diagnose en TNM-classificatie..............................................................................................................12
1.4.3 Metastaseringspatroon en schildwachtprocedure..............................................................................12
1.4.4 Behandelmogelijkheden, complicaties en prognose............................................................................12
1.5 Depressie......................................................................................................................................................13
1.5.1 Neuronen en impulsoverdracht...........................................................................................................13
1.5.2 Inleiding stemmingsstoornissen...........................................................................................................13
1.5.3 DSM-5 classificatie................................................................................................................................13
1.5.4 Risicofactoren en oorzakelijke factoren...............................................................................................14
1.5.5 Interventies bij depressieve stoornis....................................................................................................15
2 Verpleegtechnische vaardigheden................................................................................................. 16
2.1 Bedverpleging en uitscheiding.....................................................................................................................16
2.2 Injecteren......................................................................................................................................................18
2.3 Reanimatie...................................................................................................................................................20
3 Communicatieve vaardigheden...................................................................................................... 21
3.1 Reflecteren...................................................................................................................................................21
3.2 Pijnbehandeling............................................................................................................................................22
3.3 Health field concept van Lalonde.................................................................................................................22
4 WGthema.......................................................................................................................................... 23
4.1 EBP................................................................................................................................................................23
4.2 Praktijkgericht onderzoek............................................................................................................................24
4.3 Recht.............................................................................................................................................................26
1
,1 Anatomie en fysiologie
1.1 Decompensatio cordis, hartfalen
1.1.1 Hart en geleiding
Het hart ligt in de borstholte, direct achter het sternum
(borstbeen) in het mediastinum. De apex wijst naar links. Het
hart bestaat uit 4 holtes: linkeratrium, linkerventrikel,
rechteratrium en rechterventrikel. Het bloed circuleert in twee
gescheiden systemen die in het hart bij elkaar komen:
- Lichaamscirculatie, grote bloedsomloop.
Linkerventrikel aorta slagaders organen en weefsels aders
holle aders rechter atrium (rechterventrikel)
- Longcirculatie, kleine bloedsomloop.
Rechterventrikel longslagaders longen longaders
linkeratrium (linkerventrikel)
* samen dubbele bloedsomloop
De hartwand bestaat uit 3 lagen: endocard, myocard en pericard.
De dikste laag is de middelste laag (de spierlaag), ook wel myocardium genoemd.
De spierlaag van het linkerventrikel is 3 keer zo dik als die van het rechterventrikel, omdat de
linkerventrikel het bloed met veel kracht de aorta in moet pompen die vervolgens alle delen
van het lichaam kan bereiken.
Het hart bevat 4 kleppen die zich bevinden aan de binnenranden van de anuli fibrosi
(bindweefselringen).
- Twee AV-kleppen wie ervoor zorgen dat het bloed niet terugstroomt in de boezems
wanneer het hart zich samentrekt.
Tricuspidalisklep, rechts
Mitralisklep, links
- Twee arteriële kleppen wie ervoor zorgen dat het bloed niet terug kan stromen richting de
kamers wanneer het hart zich ontspant. De kleppen hebben slippen en een
vorm van een halve maan.
Pulmonalis klep, rechts
Aortaklep, links
De hartcyclus bestaat uit een actieve fase, systole en een rustfase, diastole
en heeft drie fases:
1. Passieve vullingsfase zowel atria als ventrikels zijn hier in rust
2. Actieve vullingsfase de atria trekken samen en de ventrikels zijn in
rust
3. Ventrikel systolische fase de atria zijn in rust en de ventrikels
trekken samen
Eerste harttoon, de av-kleppen slaan dicht.
Tweede harttoon, arteriële kleppen slaan dicht.
Hartruis: een geluid dat ontstaat als de bloedstroom weerstand ondervindt. Meestal is
een hartruis onschuldig. Maar het kan ook wijzen op een hartafwijking.
in rust pompt het hart bij een gemiddeld persoon 7000 liter bloed rond. Dit noemen we het
hartminuutvolume (HMV). HMV = hartfrequentie x slagvolume per ventrikel.
Hartcirculatie = Een hart wat continue bezig is, moet natuurlijk zelf ook van zuurstof worden
voorzien. De spierlaag van het hart wordt van bloed voorzien door middel van de
hartcirculatie, ook wel de coronaire circulatie genoemd.
- De hartcirculatie begint met de twee arteriae coronaria (kransslagaders) die
ontspringen vanuit de aorta Deze vertakken zich tot een uitgebreid haarvatennetwerk.
2
, Vanuit hier stroom het bloed naar de venae coronaria (kransaders) die weer
samenkomen in een vrij wijd bloedvat, de sinus coronarius. Deze mondt tenslotte uit
in het rechter atrium.
In het hartprikkelgeleidingssysteem wordt een elektrische prikkel aangemaakt en
doorgegeven die de hartspier in de juiste volgorde activeert en zorgt voor een
gecoördineerde samentrekking van het hart. Dit systeem bestaat uit 5 onderdelen:
- sinusknoop
- av-knoop
- bundel van his
- bundeltakken
- purkinjevezels
De elektrische activiteit in het hart kun je zichtbaar maken
door middel van een ElektroCardioGram
P = sinusknoop, atria trekken samen
Q = verspreiding impulsen ventrikelseptum, bundeltakken
R = purkinjevezels
S = gehele ventrikelmyocard
T = rusttoestand van ventrikelmyocard
Verschillende bloedvaten hebben verschillende functies:
Grote arteriën hebben een transportfunctie
Kleine arteriën en arteriolen hebben een distributie, verdeelfunctie
Capillairen bestaan maar uit één laag endotheelcellen en zijn daarom uitermate geschikt
voor uitwisseling van stoffen
Venulen en venen zorgen voor de terugstroom van bloed naar het hart. De bloeddruk in
het veneuze systeem is erg laag. Terugstroom van bloed naar het hart gebeurt met
behulp van 6 “hulpmiddelen”
1. zwaartekracht
Wand van een bloedvat:
2. kleppen 1. tunica intima
3. adempomp 2. tunica media
4. arteriële pomp 3. tunica adventitia
5. spierpomp
6. hartpomp
Frequentie, aantal dat iets voorkomt.
Regulariteit, regelmaat
Aequiliteit, steeds hetzelfde zonder uitschieters.
1.1.2 Coronaire (kransslagaders) hartziekten
Er is hierbij sprake van myocardischemie als gevolg van een vernauwing van de
coronairarterien. De bloedstroom door de kransslagaders verminderd, met zuurstoftekort van
het myocard tot gevolg.
Je begint met lichamelijk onderzoek en kijkt naar: huid, halsvenen, onderzoek van hart en
longen etc. Bij verdenking op hart- en vaatziekten kun je deze onderzoeken uitvoeren:
- ECG, hiermee registreer je elektrisch activiteit van het hart
- Ergometrie, hartfilmpje gemaakt tijdens fietsen
- Looptest met vooraf en achteraf een enkel-arm-index-meting
Naast beeldvorming met een foto of een scan kan het hart en de bloevaten ook in beeld worden gebracht met
ultrageluidsgolven, we noemen dat echocardiografie. Om functie van het hart en/of de bloedvaten te beoordelen
wordt dit onderzoek vaak gecombineerd met doppler we spreken dan over een duplexonderzoek
Een meer invasief onderzoek waarmee de coronairarteriën in beeld gebracht worden met behulp van
contrastvloeistof is de hartkatherisatie of coronaire angiografie isotopenonderzoek/ scintigrafie maakt gebruik van
radio-actieve deeltjes om de doorbloeding en/of de functie van het hart in beeld te brengen.
3
