Samenvatting – Kaders sociaal werk
Social Work - leerjaar 2 - 2021/2022
Inhoudsopgave
Week 11........................................................................................................................................................ 3
Begrippen.............................................................................................................................................................3
Drie vormen van ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen: (MVO)..........................................5
Maatschappelijk betrokken ondernemen: (MBO)..........................................................................................5
Sociaal ondernemen........................................................................................................................................6
Financieringsmogelijkheden.................................................................................................................................7
Rechtsvorm...........................................................................................................................................................8
Voordelen en kenmerken van rechtspersoonlijkheid.....................................................................................8
Voordelen en kenmerken van de vereniging (dualistisch)..............................................................................8
Voordelen en kenmerken van stichting (monistisch)......................................................................................8
Week 12........................................................................................................................................................ 9
Recht.....................................................................................................................................................................9
Rechtsgebieden..................................................................................................................................................10
Absolute competent......................................................................................................................................11
Relatieve competent......................................................................................................................................11
Week 13...................................................................................................................................................... 12
Arbeidsrecht.......................................................................................................................................................12
Bijzondere gevallen........................................................................................................................................13
Totstandkoming arbeidsovereenkomst.........................................................................................................14
Invloed wet op inhoud arbeidsovereenkomst..............................................................................................14
Verplichtingen werkgever..............................................................................................................................14
Verplichtingen werknemer............................................................................................................................14
Duur van de arbeidsovereenkomst...............................................................................................................14
Proeftijdbeding..............................................................................................................................................14
Einde arbeidsovereenkomst..........................................................................................................................15
Sociale zekerheid................................................................................................................................................18
............................................................................................................................................................................18
Participatiewet...............................................................................................................................................19
De Bijstand.....................................................................................................................................................19
Wajong...........................................................................................................................................................20
Week 14...................................................................................................................................................... 20
Zorgverzekeringswet (Zvw)................................................................................................................................20
Wet langdurige zorg (WLZ)................................................................................................................................21
Jeugdzorg...........................................................................................................................................................21
Kinderbeschermingsmaatregelen......................................................................................................................22
OTS – ondertoezichtstelling...........................................................................................................................22
UHP – Uithuisplaatsing in het gedwongen kader..........................................................................................23
Maatregel van gezag beëindiging..................................................................................................................23
Wat doet de Raad? (RvkB).............................................................................................................................24
Gezinsvoogd...................................................................................................................................................25
Gecertificeerde instellingen...........................................................................................................................25
1
, Kinderombudsman........................................................................................................................................25
Jeugdreclassering...........................................................................................................................................25
Week 15...................................................................................................................................................... 25
Materiële strafrecht...........................................................................................................................................25
Uitsluiten strafbaarheid.................................................................................................................................26
Uitbreiding strafbaarheid..............................................................................................................................26
Strafrechtelijke sancties.................................................................................................................................26
Adolescentenstrafrecht.................................................................................................................................27
Formele strafrecht (strafprocesrecht)................................................................................................................28
Partijen in strafrecht.....................................................................................................................................28
Strafproces.....................................................................................................................................................28
Vrijheidsbenemende dwangmiddelen..........................................................................................................29
Week 16...................................................................................................................................................... 30
De grondrechten (A klassiek en B sociaal).........................................................................................................30
Wet voor de Geestelijke Gezondheidszorg (WvGGz)....................................................................................32
Week 17...................................................................................................................................................... 34
Vreemdelingenrecht...........................................................................................................................................34
Hoe krijg je het Nederlanderschap?..............................................................................................................34
Toelating tot Nederland.................................................................................................................................34
Verblijfsvergunning........................................................................................................................................34
2
,Week 11
Begrippen
Markt: een plaats waar aanbieders en afnemers van producten elkaar
ontmoeten en onderhandelen
Marktwerking: Aanbieders stimuleren elkaar in het zoeken naar nieuwe en
betere producten, die steeds beter zijn afgestemd op de wensen en behoeften
van de afnemers (klanten)
Privatisering: het proces waarbij het eigendom van bedrijven en diensten
overgaan van overheid naar de particuliere sector.
Gereguleerde marktwerking: de overheid stelt financiële en juridische kaders
vast waarbinnen de aanbieders op de markt onderhandelen.
Er zijn grofweg drie soorten zorgaanbieders of zorgondernemingen te
onderscheiden:
1. Individuele zelfstandige professionals
2. Kleine organisaties die onderdak, verzorging en/of werk aanbieden aan
mensen met een beperking of kwetsbare groepen
3. Grote instellingen in de gehandicaptenzorg, ouderenzorg en de geestelijke
gezondheidzorg
Effectief/doeltreffend: verhouding tussen de doelstelling en het bereikte
resultaat
Efficiënt/doelmatig: de verhouding tussen de geleverde diensten en producten
en de ingezette middelen of gemaakte kosten
Klein-binnen-groot-organisaties: managementlagen weggesneden.
Zelfsturende teams van professionals die de regie over het werk in handen
hebben.
Aanbestedingen: aanbieders leggen hun productplannen in de vorm van
offertes voor aan de gemeente. Deze beslist vervolgens op basis van de prijs-
kwaliteitverhouding welke organisatie een product mag leveren.
Ketensamenwerking: organisaties in horizontale netwerken werken samen.
Voorbeelden ketenaanpak:
- welzijn en sport werken samen met onderwijs om schooluitval te voorkomen;
- jongerenwerk en politie werken samen om criminele carrières om te buigen;
- woningcorporaties en opbouwwerk trekken gezamenlijk op om de buurt veilig te
maken;
- gemeenten werken samen met de reclassering om bij een voorwaardelijke straf
de ex-gedetineerde op te vangen en naar werk te begeleiden.
Recombinatie: nieuwe, vaak onverwachte samenwerking tussen uiteenlopende
organisaties.
3
, Decentralisatie: de taken van een ‘hogere’ bestuurslaag gaan naar een ‘lagere’
bestuurslaag.
(1 jan. 2015 nemen gemeentes de taken over van provincies)
Gemeenten namen de uitvoering van drie sociale wetten over van provincie en
het Rijk:
1. De Jeugdwet
2. De nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)
3. Participatiewet
Flink bezuinigd Gemeenten krijgen minder geld voor de taken dan provincie en
Rijk er tot dan toe aan uitgaven.
Er zijn keuzes gemaakt over wat gemeenten wel en niet kunnen. In sommige
gevallen wijzen zij zorg toe, in andere gevallen wijzen zij die af en zij maken
afspraken met de uitvoerders.
Verschillen ontstaan tussen gemeenten in kwaliteit en niveau van de
aangeboden voorzieningen. Er is nu zelfs sprake van concurrentie tussen
gemeenten
Deze decentralisaties horen bij het veranderingsproces dat gaande is: klassieke
verzorgingsstaat participatiesamenleving
Participatiesamenleving: iedere burger neemt/krijgt meer
verantwoordelijkheid om zelf vorm te geven aan zijn of haar eigen leven en
omgeving.
Ondernemen: proces van het (extern) signaleren en (intern) realiseren van
kansen.
Onderscheid tussen persoonlijk ondernemen en maatschappelijk ondernemen
Intrapreneurs: ondernemende professionals in dienst van een organisatie
Entrepreneurs: zelfstandige ondernemers
Professionals in zorg- en welzijnsorganisaties blinken veelal uit in inhoudelijke en
methodische kennis, vakmanschap en gedrevenheid.
Veel professionals in zorg en welzijn geven aan dat het zakelijk, marktgericht
optreden niet hun sterkste kant is.
Stakeholders: belanghebbenden. Zijn in positieve of negatieve zin betrokken bij
de organisatie.
Die betrokkenheid hoeft niet materieel te zijn, maar kan ook een meer
immateriële kant hebben, zoals een gevoel van onveiligheid bij omwonenden ten
opzichte van een opvanghuis voor drugsverslaafde.
Interne stakeholders: alle partijen binnen de organisatie
Externe stakeholders: belanghebbenden buiten de organisatie
4
Social Work - leerjaar 2 - 2021/2022
Inhoudsopgave
Week 11........................................................................................................................................................ 3
Begrippen.............................................................................................................................................................3
Drie vormen van ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen: (MVO)..........................................5
Maatschappelijk betrokken ondernemen: (MBO)..........................................................................................5
Sociaal ondernemen........................................................................................................................................6
Financieringsmogelijkheden.................................................................................................................................7
Rechtsvorm...........................................................................................................................................................8
Voordelen en kenmerken van rechtspersoonlijkheid.....................................................................................8
Voordelen en kenmerken van de vereniging (dualistisch)..............................................................................8
Voordelen en kenmerken van stichting (monistisch)......................................................................................8
Week 12........................................................................................................................................................ 9
Recht.....................................................................................................................................................................9
Rechtsgebieden..................................................................................................................................................10
Absolute competent......................................................................................................................................11
Relatieve competent......................................................................................................................................11
Week 13...................................................................................................................................................... 12
Arbeidsrecht.......................................................................................................................................................12
Bijzondere gevallen........................................................................................................................................13
Totstandkoming arbeidsovereenkomst.........................................................................................................14
Invloed wet op inhoud arbeidsovereenkomst..............................................................................................14
Verplichtingen werkgever..............................................................................................................................14
Verplichtingen werknemer............................................................................................................................14
Duur van de arbeidsovereenkomst...............................................................................................................14
Proeftijdbeding..............................................................................................................................................14
Einde arbeidsovereenkomst..........................................................................................................................15
Sociale zekerheid................................................................................................................................................18
............................................................................................................................................................................18
Participatiewet...............................................................................................................................................19
De Bijstand.....................................................................................................................................................19
Wajong...........................................................................................................................................................20
Week 14...................................................................................................................................................... 20
Zorgverzekeringswet (Zvw)................................................................................................................................20
Wet langdurige zorg (WLZ)................................................................................................................................21
Jeugdzorg...........................................................................................................................................................21
Kinderbeschermingsmaatregelen......................................................................................................................22
OTS – ondertoezichtstelling...........................................................................................................................22
UHP – Uithuisplaatsing in het gedwongen kader..........................................................................................23
Maatregel van gezag beëindiging..................................................................................................................23
Wat doet de Raad? (RvkB).............................................................................................................................24
Gezinsvoogd...................................................................................................................................................25
Gecertificeerde instellingen...........................................................................................................................25
1
, Kinderombudsman........................................................................................................................................25
Jeugdreclassering...........................................................................................................................................25
Week 15...................................................................................................................................................... 25
Materiële strafrecht...........................................................................................................................................25
Uitsluiten strafbaarheid.................................................................................................................................26
Uitbreiding strafbaarheid..............................................................................................................................26
Strafrechtelijke sancties.................................................................................................................................26
Adolescentenstrafrecht.................................................................................................................................27
Formele strafrecht (strafprocesrecht)................................................................................................................28
Partijen in strafrecht.....................................................................................................................................28
Strafproces.....................................................................................................................................................28
Vrijheidsbenemende dwangmiddelen..........................................................................................................29
Week 16...................................................................................................................................................... 30
De grondrechten (A klassiek en B sociaal).........................................................................................................30
Wet voor de Geestelijke Gezondheidszorg (WvGGz)....................................................................................32
Week 17...................................................................................................................................................... 34
Vreemdelingenrecht...........................................................................................................................................34
Hoe krijg je het Nederlanderschap?..............................................................................................................34
Toelating tot Nederland.................................................................................................................................34
Verblijfsvergunning........................................................................................................................................34
2
,Week 11
Begrippen
Markt: een plaats waar aanbieders en afnemers van producten elkaar
ontmoeten en onderhandelen
Marktwerking: Aanbieders stimuleren elkaar in het zoeken naar nieuwe en
betere producten, die steeds beter zijn afgestemd op de wensen en behoeften
van de afnemers (klanten)
Privatisering: het proces waarbij het eigendom van bedrijven en diensten
overgaan van overheid naar de particuliere sector.
Gereguleerde marktwerking: de overheid stelt financiële en juridische kaders
vast waarbinnen de aanbieders op de markt onderhandelen.
Er zijn grofweg drie soorten zorgaanbieders of zorgondernemingen te
onderscheiden:
1. Individuele zelfstandige professionals
2. Kleine organisaties die onderdak, verzorging en/of werk aanbieden aan
mensen met een beperking of kwetsbare groepen
3. Grote instellingen in de gehandicaptenzorg, ouderenzorg en de geestelijke
gezondheidzorg
Effectief/doeltreffend: verhouding tussen de doelstelling en het bereikte
resultaat
Efficiënt/doelmatig: de verhouding tussen de geleverde diensten en producten
en de ingezette middelen of gemaakte kosten
Klein-binnen-groot-organisaties: managementlagen weggesneden.
Zelfsturende teams van professionals die de regie over het werk in handen
hebben.
Aanbestedingen: aanbieders leggen hun productplannen in de vorm van
offertes voor aan de gemeente. Deze beslist vervolgens op basis van de prijs-
kwaliteitverhouding welke organisatie een product mag leveren.
Ketensamenwerking: organisaties in horizontale netwerken werken samen.
Voorbeelden ketenaanpak:
- welzijn en sport werken samen met onderwijs om schooluitval te voorkomen;
- jongerenwerk en politie werken samen om criminele carrières om te buigen;
- woningcorporaties en opbouwwerk trekken gezamenlijk op om de buurt veilig te
maken;
- gemeenten werken samen met de reclassering om bij een voorwaardelijke straf
de ex-gedetineerde op te vangen en naar werk te begeleiden.
Recombinatie: nieuwe, vaak onverwachte samenwerking tussen uiteenlopende
organisaties.
3
, Decentralisatie: de taken van een ‘hogere’ bestuurslaag gaan naar een ‘lagere’
bestuurslaag.
(1 jan. 2015 nemen gemeentes de taken over van provincies)
Gemeenten namen de uitvoering van drie sociale wetten over van provincie en
het Rijk:
1. De Jeugdwet
2. De nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)
3. Participatiewet
Flink bezuinigd Gemeenten krijgen minder geld voor de taken dan provincie en
Rijk er tot dan toe aan uitgaven.
Er zijn keuzes gemaakt over wat gemeenten wel en niet kunnen. In sommige
gevallen wijzen zij zorg toe, in andere gevallen wijzen zij die af en zij maken
afspraken met de uitvoerders.
Verschillen ontstaan tussen gemeenten in kwaliteit en niveau van de
aangeboden voorzieningen. Er is nu zelfs sprake van concurrentie tussen
gemeenten
Deze decentralisaties horen bij het veranderingsproces dat gaande is: klassieke
verzorgingsstaat participatiesamenleving
Participatiesamenleving: iedere burger neemt/krijgt meer
verantwoordelijkheid om zelf vorm te geven aan zijn of haar eigen leven en
omgeving.
Ondernemen: proces van het (extern) signaleren en (intern) realiseren van
kansen.
Onderscheid tussen persoonlijk ondernemen en maatschappelijk ondernemen
Intrapreneurs: ondernemende professionals in dienst van een organisatie
Entrepreneurs: zelfstandige ondernemers
Professionals in zorg- en welzijnsorganisaties blinken veelal uit in inhoudelijke en
methodische kennis, vakmanschap en gedrevenheid.
Veel professionals in zorg en welzijn geven aan dat het zakelijk, marktgericht
optreden niet hun sterkste kant is.
Stakeholders: belanghebbenden. Zijn in positieve of negatieve zin betrokken bij
de organisatie.
Die betrokkenheid hoeft niet materieel te zijn, maar kan ook een meer
immateriële kant hebben, zoals een gevoel van onveiligheid bij omwonenden ten
opzichte van een opvanghuis voor drugsverslaafde.
Interne stakeholders: alle partijen binnen de organisatie
Externe stakeholders: belanghebbenden buiten de organisatie
4
