Hoofdstuk 15 Conjunctuur
15.1 Conjunctuur en bestedingen
- De productiecapaciteit van een onderneming is de maximale hoeveelheid goederen
en diensten die de onderneming op korte termijn kan voortbrengen
● Wordt bepaald door de hoeveelheid en kwaliteit van productiemiddelen
waarover de onderneming beschikt - denk aan machines, gebouwen en
arbeid.
- Op korte termijn wordt de maximaal mogelijke productie beperkt doordat een van de
productiemiddelen de knelpuntsfactor is.
● De maximale hoeveelheid aardappelen die een boer kan produceren wordt
beperkt door de hoeveelheid grond waarover hij beschikt.
EV= C + I + O + E - M
- C ; Gezinsconsumptie
● Consumptieve vraag
● Besteedbaar inkomen
- I ; Investeringen
● Door ondernemingen
● Vraag naar kapitaalgoederen
Hangt af van:
- Het verwachte rendement op de investering
- De rentestand
- De verwachte economische groei
● Hoger bbp is een hogere afzet
- De bezettingsgraad
- O ; Overheidsbestedingen
● Ligt voor veel jaren vast
● Jaarlijks bepalen kabinet en parlement via overheidsbegroting voor het
komende jaar wijzigingen in de overheidsbestedingen.
- E - M ; Export - Import
● De prijs van Nederlandse export goederen ten opzichte van concurrerende
landen
● Hoogte van wisselkoers van de euro
● 70% van het bbp
Het zelfversterkende effect van de bestedingen wordt het multipliereffect genoemd.
De conjunctuur is de schommeling van de groei van het reëel bruto binnenlands product.
De jaarlijkse verandering van het reëel bbp vind je door de verandering van het nominaal
bbp te corrigeren voor de veranderingen van het algemeen prijspeil.
, Een periode waarin twee kwartalen achtereen de volumegroei van het bbp negatief is, wordt
recessie genoemd. Wanneer deze negatieve volumegroei langer aanhoudt spreek je van
depressie.
In een conjunctuurklok wordt de feitelijke toestand van de economie in een bepaalde maand
beschreven.
Conjunctuurindicatoren
- Consumentenvertrouwen
● Index die aangeeft in hoeverre huishoudens vinden dat het economisch
gezien beter of slechter gaat
- Producentenvertrouwen
● In een maandelijkse enquête onder ongeveer 1.700 ondernemingen in de
industrie wordt gevraagd naar het oordeel over de verwachte productie in de
komende drie maanden, de voorraden gereed product en de orderpositie.
- Vacatures
● Een toename van het aantal vacatures wijst op een grotere bedrijvigheid,
waardoor ook meer werknemers moeten worden aangetrokken.
- Uitzenduren
● Aan het begin van een economische opleving willen werkgevers liever nog
geen vaste krachten in dienst nemen
15.2 Een macro-economisch model
De macro-economische (geaggregeerde) vraagcurve geeft het verband weer tussen de
totale vraag naar goederen en diensten en het algemeen prijspeil.
Onderdelen van macro-economische vraag met verband prijspeil
- Consumptieve bestedingen
● Inflatie vermindert de koopkracht van de consument en dus ook de
consumptieve bestedingen.
- Investeringen
● Omdat inflatie de koopkrachtige vraag vermindert, worden ook de
investeringen door een stijging van het algemeen prijspeil afgeremd.
- Overheidsbestedingenm
● Uitgaven liggen voor jaren vast en daarom is er geen (rechtstreeks) verband
tussen het prijspeil en de overheidsbestedingen.
- Netto-export
● Als in de EU de prijzen sneller stijgen dan in de niet-EU-landen, worden
goederen voor niet-ingezetenen duurder. Hierdoor verslechtert de
concurrentiepositie van de EU op de wereldmarkt.
De macro-economische (geaggregeerde) aanbodcurve geeft het verband weer tussen de
aangeboden hoeveelheid goederen en diensten en het algemeen prijspeil.
- De totale productie wordt op korte termijn begrensd door de productiecapaciteit.
15.1 Conjunctuur en bestedingen
- De productiecapaciteit van een onderneming is de maximale hoeveelheid goederen
en diensten die de onderneming op korte termijn kan voortbrengen
● Wordt bepaald door de hoeveelheid en kwaliteit van productiemiddelen
waarover de onderneming beschikt - denk aan machines, gebouwen en
arbeid.
- Op korte termijn wordt de maximaal mogelijke productie beperkt doordat een van de
productiemiddelen de knelpuntsfactor is.
● De maximale hoeveelheid aardappelen die een boer kan produceren wordt
beperkt door de hoeveelheid grond waarover hij beschikt.
EV= C + I + O + E - M
- C ; Gezinsconsumptie
● Consumptieve vraag
● Besteedbaar inkomen
- I ; Investeringen
● Door ondernemingen
● Vraag naar kapitaalgoederen
Hangt af van:
- Het verwachte rendement op de investering
- De rentestand
- De verwachte economische groei
● Hoger bbp is een hogere afzet
- De bezettingsgraad
- O ; Overheidsbestedingen
● Ligt voor veel jaren vast
● Jaarlijks bepalen kabinet en parlement via overheidsbegroting voor het
komende jaar wijzigingen in de overheidsbestedingen.
- E - M ; Export - Import
● De prijs van Nederlandse export goederen ten opzichte van concurrerende
landen
● Hoogte van wisselkoers van de euro
● 70% van het bbp
Het zelfversterkende effect van de bestedingen wordt het multipliereffect genoemd.
De conjunctuur is de schommeling van de groei van het reëel bruto binnenlands product.
De jaarlijkse verandering van het reëel bbp vind je door de verandering van het nominaal
bbp te corrigeren voor de veranderingen van het algemeen prijspeil.
, Een periode waarin twee kwartalen achtereen de volumegroei van het bbp negatief is, wordt
recessie genoemd. Wanneer deze negatieve volumegroei langer aanhoudt spreek je van
depressie.
In een conjunctuurklok wordt de feitelijke toestand van de economie in een bepaalde maand
beschreven.
Conjunctuurindicatoren
- Consumentenvertrouwen
● Index die aangeeft in hoeverre huishoudens vinden dat het economisch
gezien beter of slechter gaat
- Producentenvertrouwen
● In een maandelijkse enquête onder ongeveer 1.700 ondernemingen in de
industrie wordt gevraagd naar het oordeel over de verwachte productie in de
komende drie maanden, de voorraden gereed product en de orderpositie.
- Vacatures
● Een toename van het aantal vacatures wijst op een grotere bedrijvigheid,
waardoor ook meer werknemers moeten worden aangetrokken.
- Uitzenduren
● Aan het begin van een economische opleving willen werkgevers liever nog
geen vaste krachten in dienst nemen
15.2 Een macro-economisch model
De macro-economische (geaggregeerde) vraagcurve geeft het verband weer tussen de
totale vraag naar goederen en diensten en het algemeen prijspeil.
Onderdelen van macro-economische vraag met verband prijspeil
- Consumptieve bestedingen
● Inflatie vermindert de koopkracht van de consument en dus ook de
consumptieve bestedingen.
- Investeringen
● Omdat inflatie de koopkrachtige vraag vermindert, worden ook de
investeringen door een stijging van het algemeen prijspeil afgeremd.
- Overheidsbestedingenm
● Uitgaven liggen voor jaren vast en daarom is er geen (rechtstreeks) verband
tussen het prijspeil en de overheidsbestedingen.
- Netto-export
● Als in de EU de prijzen sneller stijgen dan in de niet-EU-landen, worden
goederen voor niet-ingezetenen duurder. Hierdoor verslechtert de
concurrentiepositie van de EU op de wereldmarkt.
De macro-economische (geaggregeerde) aanbodcurve geeft het verband weer tussen de
aangeboden hoeveelheid goederen en diensten en het algemeen prijspeil.
- De totale productie wordt op korte termijn begrensd door de productiecapaciteit.
