Uittreksel Kaas
Titel: Kaas
Auteur: Willem Elsschot
Jaar van uitgave: 1933
Oorspronkelijke taal: Nederlands
Aantal bladzijden: 166
Soort werk: Novelle
Periode: 1900 – WO2
Thema: Ambitie, familie, zakenleven en mislukken van dromen
Literaire stroming: Nieuwe Zakelijkheid
Frans Laarmans is klerk bij een scheepsbouwbedrijf in Antwerpen. Via zijn broer Karel ontmoet hij
Van Schoonbeke, die hem uitnodigt om bij hem langs te komen. Daar ontmoet Frans rijke
zakenmensen, bij wie hij graag zou willen horen. Als Van Schoonbeke hem voorstelt om
vertegenwoordiger te worden in kaas, hapt Frans meteen toe en tekent een contract met
kaashandelaar Hornstra. Voordat hij met de verkoop begint, richt hij met veel enthousiasme zijn
kantoor in. Maar als hij de kaas wil gaan verkopen, blijkt dit moeilijker te zijn dan hij had gedacht.
Samenvatting
Frans Laarmans is klerk bij de General Marine and Schipbuilding Company en woont met zijn vrouw
Fine en kinderen Jan en Ida in Antwerpen. Als zijn demente moeder op sterven ligt, haast hij zich
naar haar toe. Daar waakt hij samen met zijn zus en broer Karel, die dokter is, tot ze sterft. Bij de
begrafenis stelt Karel hem voor aan Van Schoonbeke, die Laarmans uitnodigt om eens langs te
komen. Laarmans wordt een regelmatige gast en is onder de indruk van de rijke vrienden van Van
Schoonbeke. Hij voelt zich er minderwaardig door en houdt zich vaak stil.
Dan stelt Van Schoonbeke hem voor vertegenwoordiger van een Nederlandse firma in kaas te
worden. Hij zou Laarmans kunnen aanbevelen bij handelaar Hornstra. Laarmans stemt toe en
vertrekt naar Amsterdam voor een sollicitatiegesprek. Hornstra maakt Laarmans algemeen
vertegenwoordiger voor België en het Groothertogdom Luxemburg en zal de volgende week twintig
ton Edammer opsturen.
Opgewonden besluit Laarmans op de terugweg bij Van Schoonbeke langs te gaan, waar de wekelijkse
bijeenkomst gaande is. Van Schoonbeke stelt hem nu voor als ‘groothandelaar in voedingswaren’.
Met deze nieuwe titel stijgt Laarmans’ zelfvertrouwen zodat hij die avond met veel gemak, en alsof
hij al jaren in de handel zit, met de overige gasten praat.
Eenmaal thuis wijst zijn vrouw hem op stukken in het contract die niet zo gunstig zijn voor Laarmans.
Omdat hij ervan baalt dit zelf niet opgemerkt te hebben, doet hij neerbuigend tegen haar. Maar als
ze zegt dat hij zijn baan bij de werf misschien niet meteen moet opzeggen, moet hij haar gelijk geven.
Ze bedenkt dat hij zijn broer Karel een certificaat kan vragen waarin staat dat hij ziek is, zodat hij drie
maanden de kaashandel kan uitproberen. Karel stelt voor om ‘zenuwen’ als ziekte op te geven. De
werf gaat akkoord, maar zal Laarmans gedurende die maanden niet doorbetalen.
Vol goede moed begint Laarmans aan zijn onderneming. De kamer naast de badkamer wordt zijn
kantoor, al moet het gezin hier doorheen als ze in de badkamer moeten zijn. Hij zorgt voor een
telefoonaansluiting en een telefoon. Nu is het zaak een goede firmanaam te verzinnen. Hij verzint
‘General Antwerp Feeding Products Association’, en verkneukelt zich omdat de beginletters Gafpa
vormen. Nu al ziet hij voor zich hoe dit acroniem synoniem zal gaan staan voor kaas. Zo gauw als hij
het briefpapier binnen heeft, snelt hij ermee naar Van Schoonbeke, die hem hiermee feliciteert.
, Dan neemt Ida een telefoontje aan waarin gezegd wordt dat er twintig ton kaas is aangekomen.
Meer informatie heeft ze niet. De volgende dag wordt er nogmaals gebeld. De driehonderdzeventig
kisten met tienduizend kazen zullen in de kelder van een pakhuis worden opgeslagen. Eén kist zal bij
het kantoor worden afgeleverd, zodat Laarmans proefmonsters heeft voor de verkoop. Terwijl zijn
gezin enthousiast de kaas proeft, kijkt Laarmans toe. Hij houdt namelijk niet van kaas. Maar om het
goede voorbeeld te geven, neemt hij toch een stukje.
Vervolgens besteedt hij veel aandacht aan de inrichting van zijn kantoor. Hij wil alles nieuw
aanschaffen, maar zijn vrouw vindt dit te duur. Dus koopt hij na lang beraad een tweedehands
bureau en huurt hij een typemachine. Niets staat hem nu nog in de weg om een succesvolle
ondernemer te worden.
Op een avond bij Van Schoonbeke laat hij de kaas proeven, die veel waardering krijgt. Iedereen koopt
een stuk van twee kilo, die Laarmans zelf gaat afleveren. Als hij zijn broer trots vertelt dat hij de
eerste kazen verkocht heeft, rekent die hem voor dat hij, als hij in dit tempo doorgaat, er nog dertig
jaar over zal doen de rest te slijten.
Laarmans realiseert zich dat hij geen verkoopervaring heeft en adverteert daarom voor
vertegenwoordigers. Hij stelt in België en Luxemburg dertig mensen aan en houdt dit op een
landkaart met vlaggetjes bij. Tussendoor krijgt hij bezoek van zijn collega’s van de werf, die hem een
triktrakspel geven en hopen dat hij snel weer herstelt.
Van Schoonbeke draagt hem voor als Voorzitter van de Vakbond van Belgische Kaashandelaren.
Ontstemd over deze nieuwe taak gaat Laarmans naar een vergadering op het ministerie. Per ongeluk
zorgt hij er met een opmerking voor dat de Vakbond een goede deal krijgt, en neemt hij meteen
daarna afstand van zijn functie.
Dan komt er bericht van Hornstra: hij zal langskomen om de twintig ton met Laarmans te verrekenen.
Laarmans beseft dat hij te weinig praktijkervaring heeft en roept de hulp in van Boorman, die
verkopers adviseert. Boorman geeft hem goede raad, die hij de volgende dag meteen in praktijk wil
brengen. Maar als hij met zijn kaas in een winkel staat, durft hij niet eens iets te zeggen. Uiteindelijk
spreekt hij de eigenaar, die hem zegt ooit de functie van Laarmans te hebben gehad.
Eenmaal weer thuis wordt Laarmans verrast door Jan, die een kist kaas op school heeft verkocht. Ook
krijgt hij bezoek van Van der Zijpen, een rijke jongen die hem vertelt dat zijn pa vennoot wil worden.
Laarmans vertrouwt de jongen niet, en hapt niet toe.
Als Hornstra een paar dagen later langskomt, doet Laarmans de deur niet open. Hij en zijn vrouw
verschuilen zich en zien de man afdruipen. Hij schrijft later aan Hornstra dat hij om
gezondheidsredenen afziet van de baan en dat de kaas in een pakhuis ligt. De waarde van de
ontbrekende bollen zal hij hem vergoeden. Een paar dagen later krijgt Laarmans bericht dat een
agent in Brugge een flinke hoeveelheid kaas heeft verkocht. Deze bestelling stuurt hij door naar
Hornstra.
Hij gaat terug naar de werf en krijgt zijn oude baan terug. Zijn collega’s zijn blij dat hij er weer is en hij
vindt het gezelliger dan ooit. Als hij weer een avond naar Van Schoonbeke gaat, zegt die dat het
Hornstra speet niet met Laarmans door te kunnen gaan.
Laarmans besluit het graf van zijn ouders te bezoeken, en legt er een bos bloemen op neer. Als hij
wegloopt en omkijkt, ziet hij een vrouw de bloemen mooi op de steen schikken.
Titel: Kaas
Auteur: Willem Elsschot
Jaar van uitgave: 1933
Oorspronkelijke taal: Nederlands
Aantal bladzijden: 166
Soort werk: Novelle
Periode: 1900 – WO2
Thema: Ambitie, familie, zakenleven en mislukken van dromen
Literaire stroming: Nieuwe Zakelijkheid
Frans Laarmans is klerk bij een scheepsbouwbedrijf in Antwerpen. Via zijn broer Karel ontmoet hij
Van Schoonbeke, die hem uitnodigt om bij hem langs te komen. Daar ontmoet Frans rijke
zakenmensen, bij wie hij graag zou willen horen. Als Van Schoonbeke hem voorstelt om
vertegenwoordiger te worden in kaas, hapt Frans meteen toe en tekent een contract met
kaashandelaar Hornstra. Voordat hij met de verkoop begint, richt hij met veel enthousiasme zijn
kantoor in. Maar als hij de kaas wil gaan verkopen, blijkt dit moeilijker te zijn dan hij had gedacht.
Samenvatting
Frans Laarmans is klerk bij de General Marine and Schipbuilding Company en woont met zijn vrouw
Fine en kinderen Jan en Ida in Antwerpen. Als zijn demente moeder op sterven ligt, haast hij zich
naar haar toe. Daar waakt hij samen met zijn zus en broer Karel, die dokter is, tot ze sterft. Bij de
begrafenis stelt Karel hem voor aan Van Schoonbeke, die Laarmans uitnodigt om eens langs te
komen. Laarmans wordt een regelmatige gast en is onder de indruk van de rijke vrienden van Van
Schoonbeke. Hij voelt zich er minderwaardig door en houdt zich vaak stil.
Dan stelt Van Schoonbeke hem voor vertegenwoordiger van een Nederlandse firma in kaas te
worden. Hij zou Laarmans kunnen aanbevelen bij handelaar Hornstra. Laarmans stemt toe en
vertrekt naar Amsterdam voor een sollicitatiegesprek. Hornstra maakt Laarmans algemeen
vertegenwoordiger voor België en het Groothertogdom Luxemburg en zal de volgende week twintig
ton Edammer opsturen.
Opgewonden besluit Laarmans op de terugweg bij Van Schoonbeke langs te gaan, waar de wekelijkse
bijeenkomst gaande is. Van Schoonbeke stelt hem nu voor als ‘groothandelaar in voedingswaren’.
Met deze nieuwe titel stijgt Laarmans’ zelfvertrouwen zodat hij die avond met veel gemak, en alsof
hij al jaren in de handel zit, met de overige gasten praat.
Eenmaal thuis wijst zijn vrouw hem op stukken in het contract die niet zo gunstig zijn voor Laarmans.
Omdat hij ervan baalt dit zelf niet opgemerkt te hebben, doet hij neerbuigend tegen haar. Maar als
ze zegt dat hij zijn baan bij de werf misschien niet meteen moet opzeggen, moet hij haar gelijk geven.
Ze bedenkt dat hij zijn broer Karel een certificaat kan vragen waarin staat dat hij ziek is, zodat hij drie
maanden de kaashandel kan uitproberen. Karel stelt voor om ‘zenuwen’ als ziekte op te geven. De
werf gaat akkoord, maar zal Laarmans gedurende die maanden niet doorbetalen.
Vol goede moed begint Laarmans aan zijn onderneming. De kamer naast de badkamer wordt zijn
kantoor, al moet het gezin hier doorheen als ze in de badkamer moeten zijn. Hij zorgt voor een
telefoonaansluiting en een telefoon. Nu is het zaak een goede firmanaam te verzinnen. Hij verzint
‘General Antwerp Feeding Products Association’, en verkneukelt zich omdat de beginletters Gafpa
vormen. Nu al ziet hij voor zich hoe dit acroniem synoniem zal gaan staan voor kaas. Zo gauw als hij
het briefpapier binnen heeft, snelt hij ermee naar Van Schoonbeke, die hem hiermee feliciteert.
, Dan neemt Ida een telefoontje aan waarin gezegd wordt dat er twintig ton kaas is aangekomen.
Meer informatie heeft ze niet. De volgende dag wordt er nogmaals gebeld. De driehonderdzeventig
kisten met tienduizend kazen zullen in de kelder van een pakhuis worden opgeslagen. Eén kist zal bij
het kantoor worden afgeleverd, zodat Laarmans proefmonsters heeft voor de verkoop. Terwijl zijn
gezin enthousiast de kaas proeft, kijkt Laarmans toe. Hij houdt namelijk niet van kaas. Maar om het
goede voorbeeld te geven, neemt hij toch een stukje.
Vervolgens besteedt hij veel aandacht aan de inrichting van zijn kantoor. Hij wil alles nieuw
aanschaffen, maar zijn vrouw vindt dit te duur. Dus koopt hij na lang beraad een tweedehands
bureau en huurt hij een typemachine. Niets staat hem nu nog in de weg om een succesvolle
ondernemer te worden.
Op een avond bij Van Schoonbeke laat hij de kaas proeven, die veel waardering krijgt. Iedereen koopt
een stuk van twee kilo, die Laarmans zelf gaat afleveren. Als hij zijn broer trots vertelt dat hij de
eerste kazen verkocht heeft, rekent die hem voor dat hij, als hij in dit tempo doorgaat, er nog dertig
jaar over zal doen de rest te slijten.
Laarmans realiseert zich dat hij geen verkoopervaring heeft en adverteert daarom voor
vertegenwoordigers. Hij stelt in België en Luxemburg dertig mensen aan en houdt dit op een
landkaart met vlaggetjes bij. Tussendoor krijgt hij bezoek van zijn collega’s van de werf, die hem een
triktrakspel geven en hopen dat hij snel weer herstelt.
Van Schoonbeke draagt hem voor als Voorzitter van de Vakbond van Belgische Kaashandelaren.
Ontstemd over deze nieuwe taak gaat Laarmans naar een vergadering op het ministerie. Per ongeluk
zorgt hij er met een opmerking voor dat de Vakbond een goede deal krijgt, en neemt hij meteen
daarna afstand van zijn functie.
Dan komt er bericht van Hornstra: hij zal langskomen om de twintig ton met Laarmans te verrekenen.
Laarmans beseft dat hij te weinig praktijkervaring heeft en roept de hulp in van Boorman, die
verkopers adviseert. Boorman geeft hem goede raad, die hij de volgende dag meteen in praktijk wil
brengen. Maar als hij met zijn kaas in een winkel staat, durft hij niet eens iets te zeggen. Uiteindelijk
spreekt hij de eigenaar, die hem zegt ooit de functie van Laarmans te hebben gehad.
Eenmaal weer thuis wordt Laarmans verrast door Jan, die een kist kaas op school heeft verkocht. Ook
krijgt hij bezoek van Van der Zijpen, een rijke jongen die hem vertelt dat zijn pa vennoot wil worden.
Laarmans vertrouwt de jongen niet, en hapt niet toe.
Als Hornstra een paar dagen later langskomt, doet Laarmans de deur niet open. Hij en zijn vrouw
verschuilen zich en zien de man afdruipen. Hij schrijft later aan Hornstra dat hij om
gezondheidsredenen afziet van de baan en dat de kaas in een pakhuis ligt. De waarde van de
ontbrekende bollen zal hij hem vergoeden. Een paar dagen later krijgt Laarmans bericht dat een
agent in Brugge een flinke hoeveelheid kaas heeft verkocht. Deze bestelling stuurt hij door naar
Hornstra.
Hij gaat terug naar de werf en krijgt zijn oude baan terug. Zijn collega’s zijn blij dat hij er weer is en hij
vindt het gezelliger dan ooit. Als hij weer een avond naar Van Schoonbeke gaat, zegt die dat het
Hornstra speet niet met Laarmans door te kunnen gaan.
Laarmans besluit het graf van zijn ouders te bezoeken, en legt er een bos bloemen op neer. Als hij
wegloopt en omkijkt, ziet hij een vrouw de bloemen mooi op de steen schikken.
