Hoorcolleges Psychologie
Hoorcollege 1: Introductie en prenatale ontwikkeling
Ontwikkelingspsychologie: wetenschap die ontwikkelingen bestudeert die
leeftijdsgebonden zijn.
Sensitiviteit wil zeggen dat de ouders gevoelig zijn voor signalen van hun baby.
Ontwikkeling is het ontvouwen van iets wat opgevouwen in aanvang al aanwezig is. Het
slechts uitrollen van iets wat al aanwezig is. gericht op gelijkvormigheid. Wanneer wijk je af
van het gemiddelde.
Traditioneel gezien: ontwikkelingspsychologie hield zich lange tijd bezig met alleen
de eerste 20 levensjaren.
Sinds 60er jaren: levenslange ontwikkeling. Sinds de jaren 60 is er veel meer
interesse gekomen in de andere levensfasen, met name ouderdom.
Levenslooppsychologie: past ontwikkelingspsychologische kennis toe op individuen.
Hoe ontwikkelen individuen zich? Past wetenschap toe op de individuele
ontwikkeling van het leven.
Geschiedenis
Dingen die leiden tot de wetenschap van de ontwikkelingspsychologie:
Middeleeuwen: Kindbeeld was dat kinderen werden gezien als mini volwassene. Tot
het kinderwetje van Van Houten (1874) dat verbood kinderen tot 12 te werken.
John Locke (1632-1704): tabula rasa. Wordt de mens leeg geboren of niet? Wat is
aanleg en wat is natuur?
Jean-Jacques Rousseau (1712-1778): het kind is van nature goed.
Mijlpaal: Darwin (1809-1992): hoe makkelijk kun jij als soort adapteren aan de
fysieke kenmerken van de omgeving? Hij bestudeerde zijn kinderen. Hij hield
dagboeken bij over zijn kleine kindje. Hij schreef wat hem opviel. Hoe ontwikkelde
het kind zich? Dit was de eerste systematische wetenschappelijke methode om meer
over het kind te weten te komen.
Binet: IQ-test. In 1904 heeft hij als eerst een boek geschreven over de
adolescentiefase.
Hall: vergeleek als eerste grotere groepen met elkaar en maakte gebruik van
vragenlijsten..
Gesell: lichamelijke ontwikkeling
Piaget: cognitieve ontwikkelingstheorie. Hij deed als eerste moreel onderzoek naar
kinderen. Wat is goed en wat is fout? Wanneer weet een kind dit?
Vygotsky: invloed van taal en cultuur op de ontwikkeling van kinderen
Ontwikkeling: basisprincipes.
3 principes:
Ontwikkeling verloopt meestal in een vaste volgorde.
Cumulatief: voortbouwend op het voorgaande.
Grotere complexiteit
Hoofdthema’s:
Waar houden deze wetenschappers zich mee bezig?
Nature vs. nurture
Verloopt ontwikkeling geleidelijk, continu of discontinue?
Mijlpalen: onomkeerbaar punt. Is hier sprake van tijdens ontwikkeling?
Prenatale ontwikkeling:
, Germinale stadium: week 1 & 2
-> zygote: eerste bevruchting van de eicel. Na 2 weken is de innesteling voltooid. Nu
is de uitslag van een test betrouwbaar.
Embryonale stadium: week 3 – 8.
-> alles wat belangrijk is qua organen wordt in deze weken ontwikkeld. Ook de
vorming neurale buis.
Foetale stadium: week 9 – geboorte.
-> gigantische verdere opdeling van cellen. Hersenen worden gevormd. Alles wordt
verder ontwikkeld wat al aanwezig was.
Invloeden op de prenatale omgeving:
Voeding: foliumzuur.
Middelen: alcohol & opleiding. Er wordt het meest alcohol gedronken onder de
hoogopgeleide vrouwen.
Gezondheid
Leeftijd
Emotionele staat: taalontwikkeling begint prenataal
Hoorcollege 2: Baby- en peuterfase
Jean Piaget – cognitieve ontwikkeling (1896-1980)
Zwitserse wetenschapper die een grote invloed had op de cognitieve ontwikkeling. Zijn
theorie:
- Operatie/schema: mentale manier om te handelen ten opzichte van de objecten
- Gedachten zijn geinternaliseerde handelingen, ofwel denkoperaties
Denken wordt volgens hem beschouwd als speciaal activiteit. Het gaat om handelingen die
eigenlijk niet feitelijk hoeven plaats te vinden. Mensen maken zich een mentale voorstelling
van iets (geinternaliseerde handelingen). Dit is dus niet waarneembaar voor anderen. Je kan
niet zien wat anderen denken.
De theorie van Piaget gaat ervan uit dat gedurende het cognitieve functionere er
kwalitatieve veranderingen voordoen. De wijze van het denken verandert naarmate we ons
ontwikkelen. Hierbij horen volgens hem 3 veronderstellingen:
1. Adaptatie
2. Cognitieve structuur (ook wel schema’s)
3. Fasen
Adaptatie:
Als we op de wereld komen, komen we in aanraking met de omgeving. Ook eisen/taken die
hierbij horen. Hiermee moeten we leren omgaan. Het aanpassen aan je omgeving is
adaptatie. Om jezelf te ontwikkeling moet je telkens een nieuw evenwicht vinden met je
ontwikkeling en je omgeving. Als je voelt dat je de taken bijv. niet kan voldaan, ben je niet in
evenwicht met je omgeving. Een motor van de ontwikkeling is dat we altijd het streven
hebben als mens om dit evenwicht wel te vinden. Een nieuw evenwicht vinden noemt Piaget
het streven naar het equilibrium. Er zijn 2 motoren van ontwikkeling:
- Je hebt als mens altijd het streven naar evenwicht.
- We zien vooral bij jonge kinderen, als ze iets nieuws hebben geleerd dat ze dan
plezier hebben om dit te herhalen. Bijv: iemand leert te fietsen, wil dan vaak fietsen.
Hierdoor worden ze ook beter, en ze hebben plezier dat ze de vaardigheid onder de
knie te hebben, dit vormt een drijfveer om te leren.
Onder adaptatie vallen 2 belangrijk te onderscheiden aspecten:
Hoorcollege 1: Introductie en prenatale ontwikkeling
Ontwikkelingspsychologie: wetenschap die ontwikkelingen bestudeert die
leeftijdsgebonden zijn.
Sensitiviteit wil zeggen dat de ouders gevoelig zijn voor signalen van hun baby.
Ontwikkeling is het ontvouwen van iets wat opgevouwen in aanvang al aanwezig is. Het
slechts uitrollen van iets wat al aanwezig is. gericht op gelijkvormigheid. Wanneer wijk je af
van het gemiddelde.
Traditioneel gezien: ontwikkelingspsychologie hield zich lange tijd bezig met alleen
de eerste 20 levensjaren.
Sinds 60er jaren: levenslange ontwikkeling. Sinds de jaren 60 is er veel meer
interesse gekomen in de andere levensfasen, met name ouderdom.
Levenslooppsychologie: past ontwikkelingspsychologische kennis toe op individuen.
Hoe ontwikkelen individuen zich? Past wetenschap toe op de individuele
ontwikkeling van het leven.
Geschiedenis
Dingen die leiden tot de wetenschap van de ontwikkelingspsychologie:
Middeleeuwen: Kindbeeld was dat kinderen werden gezien als mini volwassene. Tot
het kinderwetje van Van Houten (1874) dat verbood kinderen tot 12 te werken.
John Locke (1632-1704): tabula rasa. Wordt de mens leeg geboren of niet? Wat is
aanleg en wat is natuur?
Jean-Jacques Rousseau (1712-1778): het kind is van nature goed.
Mijlpaal: Darwin (1809-1992): hoe makkelijk kun jij als soort adapteren aan de
fysieke kenmerken van de omgeving? Hij bestudeerde zijn kinderen. Hij hield
dagboeken bij over zijn kleine kindje. Hij schreef wat hem opviel. Hoe ontwikkelde
het kind zich? Dit was de eerste systematische wetenschappelijke methode om meer
over het kind te weten te komen.
Binet: IQ-test. In 1904 heeft hij als eerst een boek geschreven over de
adolescentiefase.
Hall: vergeleek als eerste grotere groepen met elkaar en maakte gebruik van
vragenlijsten..
Gesell: lichamelijke ontwikkeling
Piaget: cognitieve ontwikkelingstheorie. Hij deed als eerste moreel onderzoek naar
kinderen. Wat is goed en wat is fout? Wanneer weet een kind dit?
Vygotsky: invloed van taal en cultuur op de ontwikkeling van kinderen
Ontwikkeling: basisprincipes.
3 principes:
Ontwikkeling verloopt meestal in een vaste volgorde.
Cumulatief: voortbouwend op het voorgaande.
Grotere complexiteit
Hoofdthema’s:
Waar houden deze wetenschappers zich mee bezig?
Nature vs. nurture
Verloopt ontwikkeling geleidelijk, continu of discontinue?
Mijlpalen: onomkeerbaar punt. Is hier sprake van tijdens ontwikkeling?
Prenatale ontwikkeling:
, Germinale stadium: week 1 & 2
-> zygote: eerste bevruchting van de eicel. Na 2 weken is de innesteling voltooid. Nu
is de uitslag van een test betrouwbaar.
Embryonale stadium: week 3 – 8.
-> alles wat belangrijk is qua organen wordt in deze weken ontwikkeld. Ook de
vorming neurale buis.
Foetale stadium: week 9 – geboorte.
-> gigantische verdere opdeling van cellen. Hersenen worden gevormd. Alles wordt
verder ontwikkeld wat al aanwezig was.
Invloeden op de prenatale omgeving:
Voeding: foliumzuur.
Middelen: alcohol & opleiding. Er wordt het meest alcohol gedronken onder de
hoogopgeleide vrouwen.
Gezondheid
Leeftijd
Emotionele staat: taalontwikkeling begint prenataal
Hoorcollege 2: Baby- en peuterfase
Jean Piaget – cognitieve ontwikkeling (1896-1980)
Zwitserse wetenschapper die een grote invloed had op de cognitieve ontwikkeling. Zijn
theorie:
- Operatie/schema: mentale manier om te handelen ten opzichte van de objecten
- Gedachten zijn geinternaliseerde handelingen, ofwel denkoperaties
Denken wordt volgens hem beschouwd als speciaal activiteit. Het gaat om handelingen die
eigenlijk niet feitelijk hoeven plaats te vinden. Mensen maken zich een mentale voorstelling
van iets (geinternaliseerde handelingen). Dit is dus niet waarneembaar voor anderen. Je kan
niet zien wat anderen denken.
De theorie van Piaget gaat ervan uit dat gedurende het cognitieve functionere er
kwalitatieve veranderingen voordoen. De wijze van het denken verandert naarmate we ons
ontwikkelen. Hierbij horen volgens hem 3 veronderstellingen:
1. Adaptatie
2. Cognitieve structuur (ook wel schema’s)
3. Fasen
Adaptatie:
Als we op de wereld komen, komen we in aanraking met de omgeving. Ook eisen/taken die
hierbij horen. Hiermee moeten we leren omgaan. Het aanpassen aan je omgeving is
adaptatie. Om jezelf te ontwikkeling moet je telkens een nieuw evenwicht vinden met je
ontwikkeling en je omgeving. Als je voelt dat je de taken bijv. niet kan voldaan, ben je niet in
evenwicht met je omgeving. Een motor van de ontwikkeling is dat we altijd het streven
hebben als mens om dit evenwicht wel te vinden. Een nieuw evenwicht vinden noemt Piaget
het streven naar het equilibrium. Er zijn 2 motoren van ontwikkeling:
- Je hebt als mens altijd het streven naar evenwicht.
- We zien vooral bij jonge kinderen, als ze iets nieuws hebben geleerd dat ze dan
plezier hebben om dit te herhalen. Bijv: iemand leert te fietsen, wil dan vaak fietsen.
Hierdoor worden ze ook beter, en ze hebben plezier dat ze de vaardigheid onder de
knie te hebben, dit vormt een drijfveer om te leren.
Onder adaptatie vallen 2 belangrijk te onderscheiden aspecten:
