Samenvatting leerpsychologie

Samenvatting her leerpsychologie

Leren: het ontstaan of tot stand brengen van relatief duurzame veranderingen in kennis, houding en
vaardigheden en/of in het vermogen om te leren, door middel van het selecteren, opnemen,
verwerken, integreren, vastleggen, gebruiken van en betekenis geven aan informatie, zowel
individueel als collectief.
 Intentioneel: leerling wil leren (niet al het formeel leren is dus intentioneel leren)
 Incidenteel: leerkracht stelt doel
 Formeel: o.l.v. leerkracht
 Informeel: niet o.l.v. leerkracht

Declaratieve kennis feiten, betekenis, regels, en definities (what, why)
Procedurele kennis Handelingen of vaardigheden die volgens bepaalde regels / afspraken moeten
worden verricht om het gewenste resultaat te bereiken. (how)

Drie leersoorten
Cognitief leren: kennis opdoen
 Memoriseren: geïsoleerde kennis letterlijk reproduceren (lied, woordjes, formule)
 Feitenkennis: kennis in samenhang (bijv. topografie / jaartallen)
 Automatismen: procedures
 Inzicht: oplossing voor een probleem vinden.

Sociaal-affectief leren: gevoelens
 Ontwikkelen van emoties.

Psychomotorisch leren: automatismen
 Automatismen door veelvuldig oefenen

Twee leerstijlen
Kolb – Learning Style Inventory
 Dromer  een concrete situatie wordt overdacht (divergente leerstijl)
 Doener  uitproberen / experimenteren (uitvoerende leerstijl)
 Denker  logisch denken en redeneren – veralgemeniseerd (assimilerende leerstijl)
 Beslisser  plannen en uitvoeren (convergente leerstijl)

Vermunt
 Reproductieve stijl: toets gericht > kennen + herhalen (scoren – tips – memoriseren)
Betekenisgerichte stijl: persoonlijke interesse > het willen snappen
 Toepassingsgerichte stijl: praktische bruikbaarheid > zelf kennis opbouwen (persoonlijke
interesse - kritisch)
 Ongerichte stijl: waarom en hoe van leren is onbekend > gestimuleerd door anderen
(onzekerheid)

, Behaviorisme
Vormt basisprincipe voor het huidige onderwijs.
Tabula rasa  mens is een blanco blad.

Pavlov (grondlegger)
- Klassieke conditioneren
 stimulus (externe prikkel) > respons (waarneembare reactie)
 Dier krijgt prikkels van buitenaf.
 Dier leert welke prikkels betekenis hebben (geconditioneerde emotionele reacties:
angst, welbevinden)

Operante conditionering (Thorndike): consequentie bepaalt het resultaat.
 bestaand gedrag belonen of verzwakken. (stimulus is ondergeschikt)
 Het gaat om de selectie van de juiste reactie, als gevolg van een bepaalde prikkel.
 Gedrag dat geregeld wordt beloond, wordt vaker uitgeoefend.

Watson
 Gecontroleerde laboratoriumexperimenten
 Onderzoeksobject: gedrag van dieren
 Erg positivistische denkwijze

Thorndike:
 ‘Leren is het verkrijgen van associaties tussen zintuiglijke indrukken en gedragsimpulsen.’
(connectionisme)
 Stimulus – respons ontstaat door selecting en connecting.

Skinner:
 Experimenten in navolging van Thorndike.
 Hij ging niet uit van een prikkel, maar van een bepaalde situatie.
 Hoe krachtiger de leeromgeving, hoe waarschijnlijker dat het gewenste doel wordt bereikt.
 Spontaan gedrag als uitgangspunt = operant gedrag.
 Skinnerbox (hongerige duiven): onderwijsvorm o.b.v. ‘wet van het effect’
Belangrijkste toepassingsprincipes:
- Beloon gewenst gedrag
- Negeer ongewenst gedrag (gedrag zal uitdoven)
- Straf helpt alleen om gedrag te stoppen, je leert er verder weinig van.

Bandura
 sociale leertheorie: samen leren.
 Observationeel leren: samen leren
- Verwervingsfase: leren door te kijken hoe anderen iets doen.
- Uitvoeringsfase: imiteren
 Belonen bij voorkeur
- af en toe
- direct
- optimaal (niet groot en klein)