samenvatting geestelijke stromingen

Samenvatting geestelijke stromingen
KIJKTIPS:
Klokhuis heilige huisjes
o mijn hemel
Monotheïstisch
 Geloof in één God (jodendom, christendom, islam)
Polytheïstisch
 Geloof in meerdere goden (oude Grieken en Romeinen)
Animisme (alles heeft een ziel)
Deïsme
 Klokkenmaker en de klok
Atheïsme
 Geen geloof in een persoonlijke god
Agnost
 Weet niet




Hindoeïsme
 De naam komt van de rivier van de Indus.
 Eigen naam: ‘sanatana dharma’ = eeuwige leer.
 Ontstaan uit oude natuurreligie.
 Ariërs brachten systematisering aan (kastenstelsel) na 2000 v. Chr.
 Hindoeïsme kent nog steeds onnoemelijk veel goden en stromingen.

2 lagen in het hindoeïsme
1. Natuurreligie  oorspronkelijke inwoners van India
2. Ariërs  heel India beheersen + stempel op sociale orde (later kastenstelsel)

Belangrijke termen!
Brahman Het alles doordringende goddelijke
Atman Je diepste levenskern
Atman Brahman (tat twam asi dat zij gij)

1

, Samsara Eeuwige rad van wedergeboorte
Karma Wet van oorzaam en gevolg
Moksja Verlossing van samsara en karma
Dharma orde (iedere persoon word geboren met een
bepaalde taak)

Vijf hoofdkasten (varna’s = kleuren)
1. Brahmanen  geestelijke
2. Ksatriya’s  bestuurders
3. Vaisya’s  boeren en geschoolde arbeiders
4. Sjoedra’s/ das’s  slaven en bedienden
5. Dalis  onaantastbare, doen onrein werk
Iedere kaste heeft zijn eigen sociale regels of dharma.

Verlossingswegen
1. Kamra-marga  (weg van handelen). Je houden aan je dharma.
2. Jnana -marga  (weg van het inzicht). Mediteren tot je verlichting bereikt.
3. Bhaktie – marga  (weg van de liefdevolle overgave). Je overgeven aan een godheid.

Goden
1. Visjnoe  vriendelijke godheid die in avatara’s naar de aarde komt om mensen te redden en
onderwijzen.
2. Sjiva  god van vernietiging (en daarmee van nieuw leven). Vooral de god van de aspecten.
3. Brahma  weinig vereerde scherpper-god. Niet verwarren met Brahman.
4. Trimoerti  de drie-eenheid van Brahma (schepper). Visjnoe (beschermer) en Sjiva
(vernietiger) samen: universele kringloop.




2

, Goden
1. Lakshmi  Eerste vrouw van Visjnoe, verbonden met schoonheid en voorspoed.
2. Durga/Kali  Echtgenote van Sjiva, verbonden met vruchtbaarheid en, als Kali met
vernietiging.
3. Sarasvati  Vrouw/dochter van Brahma. Godin van de kunst, creativiteit en wetenschap.
4. Ganesha  Dik mens met olifantenkop. Neemt obstakels weg.
5. Hanuman  Apenkoning en voorbeeld van trouw en eerlijkheid.




Bronnen: de veda’s en de grote verhalen
 Veda’s (1500-800 v. Chr.). Oude gebeden en rituelen.
 Veda’s  de oudste literatuur van de Indische godsdienst  verzameling van gebeden,
lofliederen en offerspreuken.
 Veda’s zijn geschreven in Sanskriet en worden gezien als goddelijke openbaring
 Allen brahmanen kunnen Veda’s lezen en uitleggen
 Als in het moderne hindoeïsme een woord vedisch wordt genoemd, gaat het over het gezag
en het charisma
 Oepanisjaden (eind van de periode van de Veda’s).  zij die zitten aan de voeten van de
leermeester. Zij schrijven aan het eind van de vedische periode de geschriften.
 Er komt een pessimistisch wereldbeeld  het materiele bestaan wordt beklemtoond
 Monisme  identiteit dat de Brahman (grond van eigen bestaan) gelijk zijn aan elkaar.


 Grote verhalen.

3