6V H2 Transport Biologie
Hoofdstuk 2
6 vwo: Transport
Basisstof 1: Transportsystemen
Geleedpotigen hebben een open circulatiesysteem en een buisvormig hart. Kennen alleen transport
door diffusie.
Bij gewervelde dieren is de bloedsomloop een gesloten circulatiesysteem:
- Hart (of meerdere harten)
- Bloedvaten
- Vloeistof
Voordeel: voedingsstoffen/ zuurstof kunnen snel en effectief over grotere afstanden worden
vervoerd.
Nadeel: gesloten circulatiesysteem kost veel energie
Bij een enkelvoudige bloedsomloop stroomt het bloed per omloop één keer door het hart.
Boezem (atrium): hier komt het bloed binnen, pompt het bloed door naar de kamer. (zuurstofarm)
Kamer (ventrikel): pompt het bloed weg van het hart. (zuurstofrijk)
Dubbele bloedsomloop
Bij een dubbele bloedsomloop stroomt het bloed per omloop twee
keerdoor het hart.
Kleine bloedsomloop
Rechterharthelft longen linkerharthelft
Dit is zuurstofrijk bloed (rood).
Het bloed neemt O2 op in bloed en geeft CO2 af aan longen.
Grote bloedsomloop
Linkerharthelft organen van het lichaam rechterharthelft
O2 en voedingsstoffen afgegeven aan organen en CO2 en afvalstoffen
opgenomen en terug naar hart.
Sommige gewervelden (amfibieën) hebben een bloedsomloop met een
eenkamerhart:
- Twee boezems (bloed komt binnen)
- Eén kamer (bloed gaat weg)
, 6V H2 Transport Biologie
Embryonale bloedsomloop
In de baarmoeder krijgt een foetus zuurstof en voedingsstoffen via de placenta.
De embryonale bloedsomloop bezit aanpassingen waardoor er weinig bloed door de longen stroomt.
- Ovale venster: opening tussen de linker- en rechterboezem. Via deze opening stroomt een
groot gedeelte bloed rechtstreeks van de rechter- naar de linkerboezem. Dit bloed wordt
daarna door de linkerkamer door de aorta geperst.
- Ductus arteriosis (of ductus Botalli): een verbinding tussen de longslagader en de aorta. Het
bloed van de rechterkamer komt via de ductus arteriosis weer in de aorta terecht.
Na de geboorte:
- Ovale venster wordt gescheiden door klep.
- De ductus arteriosis verschrompelt en verdwijnt
- Resten van navelstrengslagader en navelstrengaders verschrompelen en verdwijnen
Hoofdstuk 2
6 vwo: Transport
Basisstof 1: Transportsystemen
Geleedpotigen hebben een open circulatiesysteem en een buisvormig hart. Kennen alleen transport
door diffusie.
Bij gewervelde dieren is de bloedsomloop een gesloten circulatiesysteem:
- Hart (of meerdere harten)
- Bloedvaten
- Vloeistof
Voordeel: voedingsstoffen/ zuurstof kunnen snel en effectief over grotere afstanden worden
vervoerd.
Nadeel: gesloten circulatiesysteem kost veel energie
Bij een enkelvoudige bloedsomloop stroomt het bloed per omloop één keer door het hart.
Boezem (atrium): hier komt het bloed binnen, pompt het bloed door naar de kamer. (zuurstofarm)
Kamer (ventrikel): pompt het bloed weg van het hart. (zuurstofrijk)
Dubbele bloedsomloop
Bij een dubbele bloedsomloop stroomt het bloed per omloop twee
keerdoor het hart.
Kleine bloedsomloop
Rechterharthelft longen linkerharthelft
Dit is zuurstofrijk bloed (rood).
Het bloed neemt O2 op in bloed en geeft CO2 af aan longen.
Grote bloedsomloop
Linkerharthelft organen van het lichaam rechterharthelft
O2 en voedingsstoffen afgegeven aan organen en CO2 en afvalstoffen
opgenomen en terug naar hart.
Sommige gewervelden (amfibieën) hebben een bloedsomloop met een
eenkamerhart:
- Twee boezems (bloed komt binnen)
- Eén kamer (bloed gaat weg)
, 6V H2 Transport Biologie
Embryonale bloedsomloop
In de baarmoeder krijgt een foetus zuurstof en voedingsstoffen via de placenta.
De embryonale bloedsomloop bezit aanpassingen waardoor er weinig bloed door de longen stroomt.
- Ovale venster: opening tussen de linker- en rechterboezem. Via deze opening stroomt een
groot gedeelte bloed rechtstreeks van de rechter- naar de linkerboezem. Dit bloed wordt
daarna door de linkerkamer door de aorta geperst.
- Ductus arteriosis (of ductus Botalli): een verbinding tussen de longslagader en de aorta. Het
bloed van de rechterkamer komt via de ductus arteriosis weer in de aorta terecht.
Na de geboorte:
- Ovale venster wordt gescheiden door klep.
- De ductus arteriosis verschrompelt en verdwijnt
- Resten van navelstrengslagader en navelstrengaders verschrompelen en verdwijnen
