Hoofdstuk 1 Algemene inleiding: wat is strafrecht?
Materieel en formeel strafrecht
Het strafrecht kan worden onderverdeeld in materieel en formeel strafrecht.
Het materiële strafrecht ziet met name op de vraag welke menselijke gedragingen strafbaar
zijn en welke sancties op het plegen van een bepaald strafbaar gesteld dienen te volgen.
Het formele strafrecht bevat voorschriften die omschrijven hoe de strafrechtelijke procedure
dient plaats te vinden. We noemen dit formele strafrecht ook wel strafprocesrecht.
Het strafrecht dat in de wetboeken is opgenomen wordt ook wel het commune strafrecht
genoemd. Strafbepalingen die niet in de wetboeken zijn opgenomen worden bijzonder
strafrecht genoemd. Denk aan de Wegenverkeerswet 1994 of de Opiumwet
Strafrechtstheorieën
De vergeldingstheorie gaat uit van de gedachte dat de overheid wraak moet nemen op
degene die onrecht pleegde. Zo straffen zij voor de daad wat er wordt gepleegd.
De preventietheorie is de gedachte dat met het straffen van personen wordt voorkomen dat
anderen strafbare feiten zullen plegen. Dit kan worden onderverdeeld in generale preventie
en speciale preventie.
De gedachte van generale preventie is dat iedereen zo kon zien wat er met je zou
gebeuren als je een strafbaar feit zou plegen. Hiermee schrikken ze mensen af.
Met speciale preventie willen ze ervoor zorgen dat er geen nieuwe misdaden worden
gepleegd. Vaak geven ze hier een werk/taakstraf.
Legaliteitsbeginsel
Het legaliteitsbeginsel heeft vijf nadere betekenissen:
1. Geen strafbaar feit zonder wet
2. Geen straf zonder wet
3. Geen terugwerkende kracht
Een burger kan slechts veroordeeld worden voor het feit die op dat moment gebeurt.
4. Geen analogische redeneringen
Het is niet toegestaan om wettelijke strafbepaling naar analogie toe te passen
5. Wetten moeten duidelijk genoeg zijn
De omschrijving mag niet vaag zijn
Materieel en formeel strafrecht
Het strafrecht kan worden onderverdeeld in materieel en formeel strafrecht.
Het materiële strafrecht ziet met name op de vraag welke menselijke gedragingen strafbaar
zijn en welke sancties op het plegen van een bepaald strafbaar gesteld dienen te volgen.
Het formele strafrecht bevat voorschriften die omschrijven hoe de strafrechtelijke procedure
dient plaats te vinden. We noemen dit formele strafrecht ook wel strafprocesrecht.
Het strafrecht dat in de wetboeken is opgenomen wordt ook wel het commune strafrecht
genoemd. Strafbepalingen die niet in de wetboeken zijn opgenomen worden bijzonder
strafrecht genoemd. Denk aan de Wegenverkeerswet 1994 of de Opiumwet
Strafrechtstheorieën
De vergeldingstheorie gaat uit van de gedachte dat de overheid wraak moet nemen op
degene die onrecht pleegde. Zo straffen zij voor de daad wat er wordt gepleegd.
De preventietheorie is de gedachte dat met het straffen van personen wordt voorkomen dat
anderen strafbare feiten zullen plegen. Dit kan worden onderverdeeld in generale preventie
en speciale preventie.
De gedachte van generale preventie is dat iedereen zo kon zien wat er met je zou
gebeuren als je een strafbaar feit zou plegen. Hiermee schrikken ze mensen af.
Met speciale preventie willen ze ervoor zorgen dat er geen nieuwe misdaden worden
gepleegd. Vaak geven ze hier een werk/taakstraf.
Legaliteitsbeginsel
Het legaliteitsbeginsel heeft vijf nadere betekenissen:
1. Geen strafbaar feit zonder wet
2. Geen straf zonder wet
3. Geen terugwerkende kracht
Een burger kan slechts veroordeeld worden voor het feit die op dat moment gebeurt.
4. Geen analogische redeneringen
Het is niet toegestaan om wettelijke strafbepaling naar analogie toe te passen
5. Wetten moeten duidelijk genoeg zijn
De omschrijving mag niet vaag zijn
