Arresten strafprocesrecht
, HR 15 oktober 1996, NJ 1997/199 (Porsche) (voorwaardelijke opzet) bewuste culpa
Rechtsregel: De Hoge Raad oordeelt dat hier geen sprake is van voorwaardelijk opzet. Als uit de
gedraging van de verdachte kon worden afgeleid dat bij een mogelijk ongeluk , er een kans
bestond om het eigen leven te verliezen, en verdachte dit duidelijk heeft geprobeerd te vermijden,
dan kan bij verwezenlijking van dat ongeluk niet worden gesteld dat er sprake was van
voorwaardelijk opzet op de dood van het slachtoffer. De verdachte heeft de eerste paar
inhaalpogingen afgebroken, de Hoge Raad gaat er daarom vanuit dat hij zich bewust was van het
risico op een aanrijding en dat hij het risico kennelijk niet heeft aanvaard. Hij blijft hopen op een
goede afloop.
Inhoud: verdachte rijdt in een porsche terwijl hij onder invloed was van alcohol. Hij rijdt met hoge
snelheid 120/130 km/u, terwijl 80km/u is toegestaan. Verder negeert hij twee keer een rood licht
en doet een paar gevaarlijke inhaalacties. Bij een volgende inhaalactie gaat het na een paar
pogingen mis. Op een drukke weg botst de Porsche frontaal op een tegenligger. Hierbij komen 5
personen om het leven. 4 inzittenden van de tegenligger en de bijrijder van de Porsche.
HR 19 februari 1963, NJ 1963, 512 (Verpleegster) (art. 307 Sr)
Rechtsregel: Het gaat hier om de schending van de bijzondere plichten van oplettendheid en
zorgvuldigheid die komen kijken bij het beroep en het werk van een verpleegkundige. Gelet op de
opleiding van de verpleegkundige, de aard van haar werkzaamheden en het vertrouwen dat men
in haar heeft dat ze haar werk goed uitvoert, kan worden gezegd dat ze is tekortgeschoten in haar
zorgplicht (Garantenstulling). Er is sprake van dood door schuld in de zin van art. 307 Sr.
Inhoud: een verpleegster geeft een andere verpleegster tijdens een operatie een flesje met een
verkeerde vloeistof aan. In plaats van novocaïne geeft ze adrenaline. De andere verpleegster vult
de spuit met die vloeistof en geeft die spuit vervolgens aan de chirurg. De chirurg spuit de
vloeistof bij de patiënt in waardoor hij enkele uren later komt te overlijden. De verpleegster die het
verkeerde flesje aangaf wordt vervolgd voor dood door schuld. De rechtbank en het hof vinden dat
er sprake is van dood door schuld. Ook de Hoge Raad vindt dat hier sprake van is.
HR 1 mei 1973/399 (Onverlichte brommer)
Rechtsregel: Een automobilist dient rekening te houden met fietsers en bromfietsers zonder
behoorlijk achterlicht. Indien hij dit nalaat en er verwezenlijkt een ongeluk met letsel als gevolg,
kan het de automobilist verweten worden dat hij geen rekening heeft gehouden met dergelijke
fietsers en bromfietsers.
Inhoud: Een man rijdt met zijn auto ongeveer 100 kilometer per uur, in het donker op een
onverlichte weg buiten de bebouwde kom. De weg heeft geen apart fiets- of voetpad. Plots duikt
een overlichte bromfiets waar twee personen op zitten op. De man kan de bromfiets niet meer
ontwijken, waardoor de auto en de bromfiets op elkaar botsen. Door de botsing raakt de
bestuurder van de bromfiets zwaar gewond en is de passagier vrijwel op slag dood. De man wordt
vervolgd voor art. 6 WVW 1994.
HR 12 september 1978, NJ 1979, 60 (Letale longembolie) (criterium van redelijke
toerekening)
Rechtsregel: De Hoge Raad maakte in dit arrest voor het eerst gebruik van de redelijke
toerekening en stelde dat de lethale longembolie van zo’n aard was dat het overlijden hieraan aan
de verdachte als gevolg van de aanrijding kan worden toegerekend. Bij eerdere arresten was vaak
de voorzienbaarheid of zeldzaamheid van het gevolg doorslaggevend.
Inhoud: verdachte nadert een voorrangsweg. Hij ziet geen verkeer en rijdt met snelheid de
kruising over. Plotseling ziet hij een auto naderen en rijdt met zijn busje tegen de auto die
voorrang had. Als gevolg van deze botsing wordt de inzittende van de auto opgenomen in het
ziekenhuis. Het slachtoffer overlijdt twaalf dagen na het ongeluk in het ziekenhuis, aan het gevolg
van een lethale longembolie. De lethale longembolie ontstond uit trombose die het gevolg was van
bedrust die noodzakelijk was na de aanrijding. Er is geen duidelijk causaal verband tussen het
ongeluk en het overlijden.
, HR 15 oktober 1996, NJ 1997/199 (Porsche) (voorwaardelijke opzet) bewuste culpa
Rechtsregel: De Hoge Raad oordeelt dat hier geen sprake is van voorwaardelijk opzet. Als uit de
gedraging van de verdachte kon worden afgeleid dat bij een mogelijk ongeluk , er een kans
bestond om het eigen leven te verliezen, en verdachte dit duidelijk heeft geprobeerd te vermijden,
dan kan bij verwezenlijking van dat ongeluk niet worden gesteld dat er sprake was van
voorwaardelijk opzet op de dood van het slachtoffer. De verdachte heeft de eerste paar
inhaalpogingen afgebroken, de Hoge Raad gaat er daarom vanuit dat hij zich bewust was van het
risico op een aanrijding en dat hij het risico kennelijk niet heeft aanvaard. Hij blijft hopen op een
goede afloop.
Inhoud: verdachte rijdt in een porsche terwijl hij onder invloed was van alcohol. Hij rijdt met hoge
snelheid 120/130 km/u, terwijl 80km/u is toegestaan. Verder negeert hij twee keer een rood licht
en doet een paar gevaarlijke inhaalacties. Bij een volgende inhaalactie gaat het na een paar
pogingen mis. Op een drukke weg botst de Porsche frontaal op een tegenligger. Hierbij komen 5
personen om het leven. 4 inzittenden van de tegenligger en de bijrijder van de Porsche.
HR 19 februari 1963, NJ 1963, 512 (Verpleegster) (art. 307 Sr)
Rechtsregel: Het gaat hier om de schending van de bijzondere plichten van oplettendheid en
zorgvuldigheid die komen kijken bij het beroep en het werk van een verpleegkundige. Gelet op de
opleiding van de verpleegkundige, de aard van haar werkzaamheden en het vertrouwen dat men
in haar heeft dat ze haar werk goed uitvoert, kan worden gezegd dat ze is tekortgeschoten in haar
zorgplicht (Garantenstulling). Er is sprake van dood door schuld in de zin van art. 307 Sr.
Inhoud: een verpleegster geeft een andere verpleegster tijdens een operatie een flesje met een
verkeerde vloeistof aan. In plaats van novocaïne geeft ze adrenaline. De andere verpleegster vult
de spuit met die vloeistof en geeft die spuit vervolgens aan de chirurg. De chirurg spuit de
vloeistof bij de patiënt in waardoor hij enkele uren later komt te overlijden. De verpleegster die het
verkeerde flesje aangaf wordt vervolgd voor dood door schuld. De rechtbank en het hof vinden dat
er sprake is van dood door schuld. Ook de Hoge Raad vindt dat hier sprake van is.
HR 1 mei 1973/399 (Onverlichte brommer)
Rechtsregel: Een automobilist dient rekening te houden met fietsers en bromfietsers zonder
behoorlijk achterlicht. Indien hij dit nalaat en er verwezenlijkt een ongeluk met letsel als gevolg,
kan het de automobilist verweten worden dat hij geen rekening heeft gehouden met dergelijke
fietsers en bromfietsers.
Inhoud: Een man rijdt met zijn auto ongeveer 100 kilometer per uur, in het donker op een
onverlichte weg buiten de bebouwde kom. De weg heeft geen apart fiets- of voetpad. Plots duikt
een overlichte bromfiets waar twee personen op zitten op. De man kan de bromfiets niet meer
ontwijken, waardoor de auto en de bromfiets op elkaar botsen. Door de botsing raakt de
bestuurder van de bromfiets zwaar gewond en is de passagier vrijwel op slag dood. De man wordt
vervolgd voor art. 6 WVW 1994.
HR 12 september 1978, NJ 1979, 60 (Letale longembolie) (criterium van redelijke
toerekening)
Rechtsregel: De Hoge Raad maakte in dit arrest voor het eerst gebruik van de redelijke
toerekening en stelde dat de lethale longembolie van zo’n aard was dat het overlijden hieraan aan
de verdachte als gevolg van de aanrijding kan worden toegerekend. Bij eerdere arresten was vaak
de voorzienbaarheid of zeldzaamheid van het gevolg doorslaggevend.
Inhoud: verdachte nadert een voorrangsweg. Hij ziet geen verkeer en rijdt met snelheid de
kruising over. Plotseling ziet hij een auto naderen en rijdt met zijn busje tegen de auto die
voorrang had. Als gevolg van deze botsing wordt de inzittende van de auto opgenomen in het
ziekenhuis. Het slachtoffer overlijdt twaalf dagen na het ongeluk in het ziekenhuis, aan het gevolg
van een lethale longembolie. De lethale longembolie ontstond uit trombose die het gevolg was van
bedrust die noodzakelijk was na de aanrijding. Er is geen duidelijk causaal verband tussen het
ongeluk en het overlijden.
