Genetica & Evolutie deeltentamen 1
Hoofdstuk 2
Mendels eerste wet: in meiose worden genen van een genenpaar gelijkmatig verdeeld over de
geslachtscellen (law of equal segregation/gelijke uitsplitsing van allelen).
Mendels tweede wet: onafhankelijke segregatie/uitsplitsing van genen (bij een dihybride kruising).
Mendels derde wet: F1 van een monohybride kruising laat het dominante fenotype zien.
Moleculaire genetica: onderzoeken hoe een ziekte op genetisch niveau ontstaat.
Blending inherintance: nakomelingen zijn een combinatie van genen/allelen van de ouders.
Principes van genetica: - voorspellingen van de verhouding van het fenotype van de nakomelingen
op basis van het genotype van de ouders
- achterhalen van het genotype van de ouders d.m.v. de verhouding van het
fenotype van de nakomelingen.
Doorgeven van genetische informatie: mitose, meiose, DNA replicatie
Dieren zijn zich seksueel voort gaan planten zodat er uitwisseling van genen plaats kon vinden en de
dieren zich aan konden passen aan de beste omstandigheden en zo de best konden overleven
(evolutie).
Bij meiose I kan in profase I crossing-over plaatsvinden
Haplosufficiënt: 1 dominant allel is genoeg om het dominante fenotype te uiten.
XX mannen met SRY gen op autosoom (translocatie)
XY vrouwen met niet functioneel SRY gen
Dosiscompensatie: Y chromosoom is leeg, bij mannen moet het enige X-chromosoom extra activeren
(hyperactivatie) bij vrouwen moeten beide X-chromosomen minder hard laten werken (lichaampje
van Barr blijft over).
Hoofdstuk 3
Maternale overerving: doordat de vrouwen het cytoplasma leveren in de eicel bevatten
mitochondriën het vrouwelijk DNA, sperma levert alleen het echte DNA in de celkern.
Maternaal: genen van de moeder zijn inactief
Paternaal: genen van de vader zijn inactief
Bij mutaties in de mitochondriën zullen er vooral stofwisselingsziekten veroorzaakt worden, omdat
mitochondriën zorgen voor de energie leverantie.
Hybrid vigor: de heterozygote nakomeling is superieur
1 chromatide bestaat uit 1 chromosomenpaar
Heritability: combinatie van genen van allebei je ouders, maat voor de mate waarin verschillen
tussen individuen zijn toe te schrijven aan genetische factoren t.o.v. omgevingsfactoren.
1
, Polygene overerving: quantitative trait loci (alle genen die tezamen coderen voor een complexe
eigenschap), dit is additief (effecten van allelen van genen tellen bij elkaar op), multifactoriële
kenmerken (vele genen tezamen bepaalt het fenotype).
Polygene eigenschappen: 1 eigenschap – discrete fenotypes (dimorf of polymorf) – 1 gen
1 eigenschap – continue fenotypes (kwantitatief) – meer dan 1 gen
Hoofdstuk 4
Notatie: 2 genen op verschillende chromosomen (A/a;B/bAaBb), 2 genen op hetzelfde
chromosoom (AB/ab of Ab/aB).
Recombinatiefrequentie is de kaartafstand tussen de 2 genen (in cM).
Als genen op hetzelfde chromosoom ver uit elkaar liggen kunnen ze onafhankelijk uitsplitsen.
Elk willekeurig aantal overkruisingen tijdens een meiose geeft altijd 50% recombinante gameten.
Nut van een genetische kaart: - Analyse van gen interacties (om onderzoek te doen naar erfelijke
ziektes)
- Evolutionair onderzoek
- Ontwikkelingsbiologie
Hoofdstuk 5
DNA uitwisseling tussen bacteriën: - Conjugatie: plasmide overdracht –
partieel chromosoom
overdracht (1)
- Transformatie: opname willekeurig
stuk DNA uit omgeving (2)
- Transductie: overdracht stukje DNA
via bacteriofaag (3)
Replica plating: bij replicaplating wordt er gekeken op welk medium (met (zo min mogelijk) bepaalde
voedingsstoffen) bacteriën kunnen groeien. Er worden steeds andere voedingsstoffen
toegevoegd/weggehaald.
Prototrofe mutanten: Wild-type groeit op minimaal medium. Kunnen zelf essentiële aminozuren
maken.
Auxotrofe mutanten: groeien alleen op een medium als er bepaalde essentiële stoffen aan
toegevoegd zijn. Missen de genen om bepaalde aminozuren te maken.
Plasmiden bevatten:
• Metabole factoren (N fixatie, afbraak van moeilijk afbreekbare organische stoffen)
• F factoren: conjugatiegenen
• R factoren: resistentiegenen (tegen antibiotica)
Ontdekking conjugatie: Lederberg & Tatum (proef van conjugatiepracticum)
Rolling circle: DNA replicatie van F-plasmide. Plasmide is dubbelstrengs DNA, een stuk enkelstrengs
DNA wordt geknipt en de 5’ kant van het enkelstrengs DNA wordt door de conjugatiebuis naar de F-
cel getrokken. De 3’ kant van het enkelstrengs DNA wordt gerepliceerd en zo is de cirkel weer rond
dubbelstrengs DNA. De opgenomen DNA streng wordt in de F- cel gerepliceerd en zo wordt het
opgenomen in het dubbelstrengs DNA.
2
Hoofdstuk 2
Mendels eerste wet: in meiose worden genen van een genenpaar gelijkmatig verdeeld over de
geslachtscellen (law of equal segregation/gelijke uitsplitsing van allelen).
Mendels tweede wet: onafhankelijke segregatie/uitsplitsing van genen (bij een dihybride kruising).
Mendels derde wet: F1 van een monohybride kruising laat het dominante fenotype zien.
Moleculaire genetica: onderzoeken hoe een ziekte op genetisch niveau ontstaat.
Blending inherintance: nakomelingen zijn een combinatie van genen/allelen van de ouders.
Principes van genetica: - voorspellingen van de verhouding van het fenotype van de nakomelingen
op basis van het genotype van de ouders
- achterhalen van het genotype van de ouders d.m.v. de verhouding van het
fenotype van de nakomelingen.
Doorgeven van genetische informatie: mitose, meiose, DNA replicatie
Dieren zijn zich seksueel voort gaan planten zodat er uitwisseling van genen plaats kon vinden en de
dieren zich aan konden passen aan de beste omstandigheden en zo de best konden overleven
(evolutie).
Bij meiose I kan in profase I crossing-over plaatsvinden
Haplosufficiënt: 1 dominant allel is genoeg om het dominante fenotype te uiten.
XX mannen met SRY gen op autosoom (translocatie)
XY vrouwen met niet functioneel SRY gen
Dosiscompensatie: Y chromosoom is leeg, bij mannen moet het enige X-chromosoom extra activeren
(hyperactivatie) bij vrouwen moeten beide X-chromosomen minder hard laten werken (lichaampje
van Barr blijft over).
Hoofdstuk 3
Maternale overerving: doordat de vrouwen het cytoplasma leveren in de eicel bevatten
mitochondriën het vrouwelijk DNA, sperma levert alleen het echte DNA in de celkern.
Maternaal: genen van de moeder zijn inactief
Paternaal: genen van de vader zijn inactief
Bij mutaties in de mitochondriën zullen er vooral stofwisselingsziekten veroorzaakt worden, omdat
mitochondriën zorgen voor de energie leverantie.
Hybrid vigor: de heterozygote nakomeling is superieur
1 chromatide bestaat uit 1 chromosomenpaar
Heritability: combinatie van genen van allebei je ouders, maat voor de mate waarin verschillen
tussen individuen zijn toe te schrijven aan genetische factoren t.o.v. omgevingsfactoren.
1
, Polygene overerving: quantitative trait loci (alle genen die tezamen coderen voor een complexe
eigenschap), dit is additief (effecten van allelen van genen tellen bij elkaar op), multifactoriële
kenmerken (vele genen tezamen bepaalt het fenotype).
Polygene eigenschappen: 1 eigenschap – discrete fenotypes (dimorf of polymorf) – 1 gen
1 eigenschap – continue fenotypes (kwantitatief) – meer dan 1 gen
Hoofdstuk 4
Notatie: 2 genen op verschillende chromosomen (A/a;B/bAaBb), 2 genen op hetzelfde
chromosoom (AB/ab of Ab/aB).
Recombinatiefrequentie is de kaartafstand tussen de 2 genen (in cM).
Als genen op hetzelfde chromosoom ver uit elkaar liggen kunnen ze onafhankelijk uitsplitsen.
Elk willekeurig aantal overkruisingen tijdens een meiose geeft altijd 50% recombinante gameten.
Nut van een genetische kaart: - Analyse van gen interacties (om onderzoek te doen naar erfelijke
ziektes)
- Evolutionair onderzoek
- Ontwikkelingsbiologie
Hoofdstuk 5
DNA uitwisseling tussen bacteriën: - Conjugatie: plasmide overdracht –
partieel chromosoom
overdracht (1)
- Transformatie: opname willekeurig
stuk DNA uit omgeving (2)
- Transductie: overdracht stukje DNA
via bacteriofaag (3)
Replica plating: bij replicaplating wordt er gekeken op welk medium (met (zo min mogelijk) bepaalde
voedingsstoffen) bacteriën kunnen groeien. Er worden steeds andere voedingsstoffen
toegevoegd/weggehaald.
Prototrofe mutanten: Wild-type groeit op minimaal medium. Kunnen zelf essentiële aminozuren
maken.
Auxotrofe mutanten: groeien alleen op een medium als er bepaalde essentiële stoffen aan
toegevoegd zijn. Missen de genen om bepaalde aminozuren te maken.
Plasmiden bevatten:
• Metabole factoren (N fixatie, afbraak van moeilijk afbreekbare organische stoffen)
• F factoren: conjugatiegenen
• R factoren: resistentiegenen (tegen antibiotica)
Ontdekking conjugatie: Lederberg & Tatum (proef van conjugatiepracticum)
Rolling circle: DNA replicatie van F-plasmide. Plasmide is dubbelstrengs DNA, een stuk enkelstrengs
DNA wordt geknipt en de 5’ kant van het enkelstrengs DNA wordt door de conjugatiebuis naar de F-
cel getrokken. De 3’ kant van het enkelstrengs DNA wordt gerepliceerd en zo is de cirkel weer rond
dubbelstrengs DNA. De opgenomen DNA streng wordt in de F- cel gerepliceerd en zo wordt het
opgenomen in het dubbelstrengs DNA.
2
