CASUSTOETS INTERNE
STAGE
Casus mevrouw Kroes
Hanna Visser
13-12-2021
, Inhoudsopgave
Inventarisatie 3
Hulpvraag 5
Voedingsanamnese 6
- Vergelijking inname met aanbeveling 8
- Berekening van de voedingsbehoefte 10
- Motivatie conclusie voedingsanamnese 11
Diëtistische diagnose 14
- ICF-schema 15
Dieetbehandeling 18
- Eisen/ kenmerken van het dieet 18
- Doelen van de behandeling 21
- Voorbeelddagmenu 24
- Vergelijking voorbeelddagmenu met eisen/ kenmerken 25
- Recepten 28
- Motivatie voorbeelddagmenu en recepten 30
Rapportage aan de verwijzer 32
Literatuurlijst 34
Bijlagen 37
- Bijlage 1: Berekening voedingsanamnese 37
- Bijlage 2: Berekening voorbeelddagmenu 40
- Bijlage 3: Tabel koolhydraten in fruit 44
1
, Diëtistische anamnese
Inventarisatie
Persoonlijke gegevens: Vrouw (mevrouw Kroes)
71 jaar
Medische diagnose: Diabetes mellitus type 2
Laboratoriumuitslagen: Glucosurie en bloedsuiker van 14 mmol/l
HbA1c: 64 mmol/mol
Basaal C-peptidegehalte: 0,63 nmol/l, dat 6 min na
stimulatie met 1 mg glucagon intraveneus 1,4 nmol/l
bedraagt (wijst op goede insulinereserve)
Klachten: Futloosheid, moeheid, pijn in rug met uitstraling naar
benen (links duidelijker dan rechts). Lopen gaat moeilijk,
zakt door de benen en heeft een doof en tintelend gevoel
aan de voeten. Klachten namen een tijd af na ophogen
dosis metformine maar nemen weer toe. Ook voelt
mevrouw zich niet fit, kan moeilijk op gang komen en
heeft het altijd koud.
Medicatie: 2 maal daags 1000 mg metformine en 30mg diamicron
(gliclazide) bij het ontbijt.
Thuissituatie: Sinds twee jaar weduwe, woont en eet alleen. Dit heeft
invloed gehad op eetlust en gewichtsverloop. Speelt
graag bridge met vriendinnen. Ervaart steun aan
vriendinnen ondanks dat ze soms wat dwingerig zijn.
Antropometrie: Lengte 1,67m
Gewicht 54kg
BMI = 19.4 (ondergewicht)
Gewichtsverloop: 8 kilo afgevallen in 6 maanden (12,5% gewichtsverlies)
Inschatting beweging: Matig
Dieetgeschiedenis: Onbekend
Voedingstoestand: Ondervoed
Laboratoriumuitslagen
Mevrouw Kroes heeft de diagnose Diabetes Mellitus gekregen. Uit haar
laboratoriumuitslagen blijkt dat er sprake is van glucosurie. Hier is sprake van
wanneer de concentratie glucose in het bloed hoger is dan 180 mg/dl (Ziekenhuis
Oost-Limburg, z.d.). Glucosurie wijst vooral op diabetes mellitus (Ziekenhuis Oost-
Limburg, z.d.). Haar bloedsuiker is 14 mmol/l en haar HbA1c is 64 mmol/mol. Er is
sprake van een afwijkende bloedglucose bij >7 mmol/l in nuchtere toestand, >11
mmol/l in niet nuchtere toestand en een HbA1C van >48 mmol/mol (Van Veen-
Lievaart, 2017). Ook is er bij mevrouw een glucagon test afgenomen. Deze test geeft
informatie over de insulineproductie door de alvleesklier (NVKC, z.d.). Bij mevrouw
toont de test een basaal C-peptidegehalte van 0,63 nmol/l, dat 6 minuten na
stimulatie met 1 mg glucagon intraveneus 1,4 nmol/l bedraagt. Dit wijst op een goede
insulinereserve.
2
, Klachten
Mevrouw heeft last van pijn in de rug met uitstraling naar de benen (links duidelijker
dan rechts). Lopen gaat moeilijk, zakt door de benen en heeft een doof en tintelend
gevoel aan de voeten. Deze klachten namen een tijd af na ophogen dosis
metformine maar nemen weer toe. Dit wijst op diabetische neuropathie. Wanneer de
bloedglucose lange tijd te hoog is kan dit leiden tot zenuwschade. Dit kan klachten
geven zoals pijn, tintelingen, gevoelloosheid, veel zweten, minder gevoel en
spierkracht in de benen en een minder goed evenwicht (Het Diabetes Fonds, z.d.).
Ook heeft mevrouw last van moeheid en futloosheid. Ze voelt zich niet fit en kan
moeilijk op gang komen. Vermoeidheid komt vaak voor bij diabetes als gevolg van
een schommelende suikerspiegel (Het Diabetes Fonds, z.d.-b). Ondergewicht en een
te lage energie-inname kunnen ook leiden tot vermoeidheid, niet fit voelen en het
vaak koud hebben (Voedingscentrum, z.d.).
Medicatie
Mevrouw neemt 2 maal daags 1000 mg metformine en 30mg diamicron (gliclazide)
bij het ontbijt. Metformine is een medicijn dat de bloedsuiker verlaagt. Een bijwerking
van Metformine is een vermindering van de eetlust (Apotheek.nl, z.d.). Gliclazide
verlaagt de bloedsuiker. Bijwerkingen van Gliclazide zijn gewichtstoename of een te
lage bloedsuiker (Apotheek.nl, z.d.-b). Metformine en Gliclazide dragen beiden bij
aan vermindering van vermoeidheidsklachten en een verlaging van de kans op
schade door diabetes (zoals neuropathie) door het verlagen van de bloedglucose.
Ondervoeding
Mevrouw heeft een BMI van 19.4 en is 8 kilo afgevallen in 6 maanden tijd (dit is
12,5% gewichtsverlies in 6 maanden). Dit betekent dat er bij mevrouw volgens zowel
de basisset risicofactoren ondervoeding en de ESPEN-richtlijn sprake is van
ondervoeding (Kruizenga et al., 2018). Ook is er gebruik gemaakt van een
screeningsinstrument, namelijk de SNAQ65+. Dit screeningsinstrument is gekozen
omdat deze ontwikkeld is voor thuiswonende ouderen. Mevrouw is onbedoeld meer
dan 4kg afgevallen in de laatste 6 maanden. Dit toont aan dat er sprake is van
ondervoeding (Stuurgroep ondervoeding, z.d.).
Relevante richtlijnen
De relevante richtlijnen voor deze casus zijn:
- Dieetbehandelingsrichtlijn 17: Ondervoeding
- Dieetbehandelingsrichtlijn 5: Diabetes mellitus type 1 en 2 bij volwassenen
- Richtlijn ondervoeding van stuurgroep ondervoeding
- NDF-voedingsrichtlijn diabetes 2020
3
STAGE
Casus mevrouw Kroes
Hanna Visser
13-12-2021
, Inhoudsopgave
Inventarisatie 3
Hulpvraag 5
Voedingsanamnese 6
- Vergelijking inname met aanbeveling 8
- Berekening van de voedingsbehoefte 10
- Motivatie conclusie voedingsanamnese 11
Diëtistische diagnose 14
- ICF-schema 15
Dieetbehandeling 18
- Eisen/ kenmerken van het dieet 18
- Doelen van de behandeling 21
- Voorbeelddagmenu 24
- Vergelijking voorbeelddagmenu met eisen/ kenmerken 25
- Recepten 28
- Motivatie voorbeelddagmenu en recepten 30
Rapportage aan de verwijzer 32
Literatuurlijst 34
Bijlagen 37
- Bijlage 1: Berekening voedingsanamnese 37
- Bijlage 2: Berekening voorbeelddagmenu 40
- Bijlage 3: Tabel koolhydraten in fruit 44
1
, Diëtistische anamnese
Inventarisatie
Persoonlijke gegevens: Vrouw (mevrouw Kroes)
71 jaar
Medische diagnose: Diabetes mellitus type 2
Laboratoriumuitslagen: Glucosurie en bloedsuiker van 14 mmol/l
HbA1c: 64 mmol/mol
Basaal C-peptidegehalte: 0,63 nmol/l, dat 6 min na
stimulatie met 1 mg glucagon intraveneus 1,4 nmol/l
bedraagt (wijst op goede insulinereserve)
Klachten: Futloosheid, moeheid, pijn in rug met uitstraling naar
benen (links duidelijker dan rechts). Lopen gaat moeilijk,
zakt door de benen en heeft een doof en tintelend gevoel
aan de voeten. Klachten namen een tijd af na ophogen
dosis metformine maar nemen weer toe. Ook voelt
mevrouw zich niet fit, kan moeilijk op gang komen en
heeft het altijd koud.
Medicatie: 2 maal daags 1000 mg metformine en 30mg diamicron
(gliclazide) bij het ontbijt.
Thuissituatie: Sinds twee jaar weduwe, woont en eet alleen. Dit heeft
invloed gehad op eetlust en gewichtsverloop. Speelt
graag bridge met vriendinnen. Ervaart steun aan
vriendinnen ondanks dat ze soms wat dwingerig zijn.
Antropometrie: Lengte 1,67m
Gewicht 54kg
BMI = 19.4 (ondergewicht)
Gewichtsverloop: 8 kilo afgevallen in 6 maanden (12,5% gewichtsverlies)
Inschatting beweging: Matig
Dieetgeschiedenis: Onbekend
Voedingstoestand: Ondervoed
Laboratoriumuitslagen
Mevrouw Kroes heeft de diagnose Diabetes Mellitus gekregen. Uit haar
laboratoriumuitslagen blijkt dat er sprake is van glucosurie. Hier is sprake van
wanneer de concentratie glucose in het bloed hoger is dan 180 mg/dl (Ziekenhuis
Oost-Limburg, z.d.). Glucosurie wijst vooral op diabetes mellitus (Ziekenhuis Oost-
Limburg, z.d.). Haar bloedsuiker is 14 mmol/l en haar HbA1c is 64 mmol/mol. Er is
sprake van een afwijkende bloedglucose bij >7 mmol/l in nuchtere toestand, >11
mmol/l in niet nuchtere toestand en een HbA1C van >48 mmol/mol (Van Veen-
Lievaart, 2017). Ook is er bij mevrouw een glucagon test afgenomen. Deze test geeft
informatie over de insulineproductie door de alvleesklier (NVKC, z.d.). Bij mevrouw
toont de test een basaal C-peptidegehalte van 0,63 nmol/l, dat 6 minuten na
stimulatie met 1 mg glucagon intraveneus 1,4 nmol/l bedraagt. Dit wijst op een goede
insulinereserve.
2
, Klachten
Mevrouw heeft last van pijn in de rug met uitstraling naar de benen (links duidelijker
dan rechts). Lopen gaat moeilijk, zakt door de benen en heeft een doof en tintelend
gevoel aan de voeten. Deze klachten namen een tijd af na ophogen dosis
metformine maar nemen weer toe. Dit wijst op diabetische neuropathie. Wanneer de
bloedglucose lange tijd te hoog is kan dit leiden tot zenuwschade. Dit kan klachten
geven zoals pijn, tintelingen, gevoelloosheid, veel zweten, minder gevoel en
spierkracht in de benen en een minder goed evenwicht (Het Diabetes Fonds, z.d.).
Ook heeft mevrouw last van moeheid en futloosheid. Ze voelt zich niet fit en kan
moeilijk op gang komen. Vermoeidheid komt vaak voor bij diabetes als gevolg van
een schommelende suikerspiegel (Het Diabetes Fonds, z.d.-b). Ondergewicht en een
te lage energie-inname kunnen ook leiden tot vermoeidheid, niet fit voelen en het
vaak koud hebben (Voedingscentrum, z.d.).
Medicatie
Mevrouw neemt 2 maal daags 1000 mg metformine en 30mg diamicron (gliclazide)
bij het ontbijt. Metformine is een medicijn dat de bloedsuiker verlaagt. Een bijwerking
van Metformine is een vermindering van de eetlust (Apotheek.nl, z.d.). Gliclazide
verlaagt de bloedsuiker. Bijwerkingen van Gliclazide zijn gewichtstoename of een te
lage bloedsuiker (Apotheek.nl, z.d.-b). Metformine en Gliclazide dragen beiden bij
aan vermindering van vermoeidheidsklachten en een verlaging van de kans op
schade door diabetes (zoals neuropathie) door het verlagen van de bloedglucose.
Ondervoeding
Mevrouw heeft een BMI van 19.4 en is 8 kilo afgevallen in 6 maanden tijd (dit is
12,5% gewichtsverlies in 6 maanden). Dit betekent dat er bij mevrouw volgens zowel
de basisset risicofactoren ondervoeding en de ESPEN-richtlijn sprake is van
ondervoeding (Kruizenga et al., 2018). Ook is er gebruik gemaakt van een
screeningsinstrument, namelijk de SNAQ65+. Dit screeningsinstrument is gekozen
omdat deze ontwikkeld is voor thuiswonende ouderen. Mevrouw is onbedoeld meer
dan 4kg afgevallen in de laatste 6 maanden. Dit toont aan dat er sprake is van
ondervoeding (Stuurgroep ondervoeding, z.d.).
Relevante richtlijnen
De relevante richtlijnen voor deze casus zijn:
- Dieetbehandelingsrichtlijn 17: Ondervoeding
- Dieetbehandelingsrichtlijn 5: Diabetes mellitus type 1 en 2 bij volwassenen
- Richtlijn ondervoeding van stuurgroep ondervoeding
- NDF-voedingsrichtlijn diabetes 2020
3
