Kenmerkende Aspecten met voorbeelden
1a. de levenswijze van
jagers-verzamelaars.
1: tijd van jagers
1b. het ontstaan van landbouw en
Prehistorie en boeren (tot
landbouw samenlevingen.
3000 v.C.)
1c. het ontstaan van de eerste stedelijke
gemeenschappen.
2a. de ontwikkeling van wetenschappelijk
denken en het denken over burgerschap
en politiek in de Griekse stadstaat.
2b: de klassieke vormentaal van de
Grieks-Romeinse cultuur.
2c. de groei van het Romeinse imperium
2: tijd van
waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich
Grieken en
oudheid in Europa verspreidde.
Romeinen (3000
v.C. tot 500 n.C.) 2d: de confrontatie tussen de
Grieks-Romeinse cultuur en de
Germaanse cultuur van
Noordwest-Europa.
2e. de ontwikkeling van het jodendom en
het christendom als de eerste
monotheïstische godsdiensten
3a. De verspreiding van het christendom
in geheel Europa.
3b. Het ontstaan en de verspreiding van
3: de tijd van de islam.
Middel- eeuwen monniken en 3c. de vrijwel volledige vervanging in
(vroeg) ridders. West-Europa van de agrarisch-urbane
(500-1000) cultuur, georganiseerd via hof stelsel en
horigheid.
3d. Het ontstaan van feodale
verhoudingen in het bestuur.
4a. De opkomst van handel en ambacht
Middel- eeuwen 4: tijd van die de basis legde voor het herleven van
(hoog: steden en een agrarisch-urbane samenleving.
1000-1300. Late: staten. 4b. de opkomst van de stedelijke burgerij
1300-1500) (1000-1500) en de toenemende zelfstandig- heid van
steden.
, 4c. het conflict in de christelijke wereld
tussen de geestelijke en wereld- lijke
macht over wie het primaat had.
4d. de expansie van de christelijke wereld
naar buiten toe
4e. het begin van staats- vorming en
centralisatie.
5a. het begin van de Europese overzeese
expansie. - Luther verschijnt voor
de Rijksdag in Worms
5b. het veranderde mens- en wereldbeeld
(1521) 5d
van de renaissance en het begin van een
nieuwe weten- schappelijke - Instelling van de drie
belangstelling. Collaterale Raden
5: tijd van
(1531) 4e
De vroeg- ontdekkers en 5c. de hernieuwde oriëntatie op het
moderne tijd hervormers erfgoed van de klassieke oudheid. - Instelling van de
(1500-1600) bloedplakkaten (1550)
5d. de protestantse Refor- matie die
6a
splitsing van de christelijke kerk in
West-Europa tot gevolg had. - Het ontzet van Leiden
(1574) 5e
5E. het conflict in de Nederlanden dat
resulteer- de in de stichting van een
Nederlandse staat.
- Alteratie van
Amsterdam (1578) 5e
- Plakkaat van Verlatinge
6a. het streven van vorsten naar absolute (1581) 5e
macht.
- Spaanse Armada
6b. de bijzondere plaats in staatkundig wordt verslagen (1588)
opzicht en de bloei in economisch en 5e
6: tijd van cultureel opzicht van de Nederlandse
regenten en Republiek. - Johan van
vorsten. Oldenbarnevelt
6c. wereldwijde handels- contacten, onthoofd (1619) 6b
(1600-1700)
handels-
- Coen verplaatst
kapitalisme en het begin van een bestuurscentrum van
wereldeconomie. VOC naar Batavia (1619)
6d. de wetenschappelijke revolutie. 6c
- Bouw Portugese
Synagoge in Amsterdam
gebouwd (1639) 6b, 6c
7: tijd van 7a. rationeel optimisme en ‘verlicht
pruiken en denken’ dat werd toegepast op alle
1a. de levenswijze van
jagers-verzamelaars.
1: tijd van jagers
1b. het ontstaan van landbouw en
Prehistorie en boeren (tot
landbouw samenlevingen.
3000 v.C.)
1c. het ontstaan van de eerste stedelijke
gemeenschappen.
2a. de ontwikkeling van wetenschappelijk
denken en het denken over burgerschap
en politiek in de Griekse stadstaat.
2b: de klassieke vormentaal van de
Grieks-Romeinse cultuur.
2c. de groei van het Romeinse imperium
2: tijd van
waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich
Grieken en
oudheid in Europa verspreidde.
Romeinen (3000
v.C. tot 500 n.C.) 2d: de confrontatie tussen de
Grieks-Romeinse cultuur en de
Germaanse cultuur van
Noordwest-Europa.
2e. de ontwikkeling van het jodendom en
het christendom als de eerste
monotheïstische godsdiensten
3a. De verspreiding van het christendom
in geheel Europa.
3b. Het ontstaan en de verspreiding van
3: de tijd van de islam.
Middel- eeuwen monniken en 3c. de vrijwel volledige vervanging in
(vroeg) ridders. West-Europa van de agrarisch-urbane
(500-1000) cultuur, georganiseerd via hof stelsel en
horigheid.
3d. Het ontstaan van feodale
verhoudingen in het bestuur.
4a. De opkomst van handel en ambacht
Middel- eeuwen 4: tijd van die de basis legde voor het herleven van
(hoog: steden en een agrarisch-urbane samenleving.
1000-1300. Late: staten. 4b. de opkomst van de stedelijke burgerij
1300-1500) (1000-1500) en de toenemende zelfstandig- heid van
steden.
, 4c. het conflict in de christelijke wereld
tussen de geestelijke en wereld- lijke
macht over wie het primaat had.
4d. de expansie van de christelijke wereld
naar buiten toe
4e. het begin van staats- vorming en
centralisatie.
5a. het begin van de Europese overzeese
expansie. - Luther verschijnt voor
de Rijksdag in Worms
5b. het veranderde mens- en wereldbeeld
(1521) 5d
van de renaissance en het begin van een
nieuwe weten- schappelijke - Instelling van de drie
belangstelling. Collaterale Raden
5: tijd van
(1531) 4e
De vroeg- ontdekkers en 5c. de hernieuwde oriëntatie op het
moderne tijd hervormers erfgoed van de klassieke oudheid. - Instelling van de
(1500-1600) bloedplakkaten (1550)
5d. de protestantse Refor- matie die
6a
splitsing van de christelijke kerk in
West-Europa tot gevolg had. - Het ontzet van Leiden
(1574) 5e
5E. het conflict in de Nederlanden dat
resulteer- de in de stichting van een
Nederlandse staat.
- Alteratie van
Amsterdam (1578) 5e
- Plakkaat van Verlatinge
6a. het streven van vorsten naar absolute (1581) 5e
macht.
- Spaanse Armada
6b. de bijzondere plaats in staatkundig wordt verslagen (1588)
opzicht en de bloei in economisch en 5e
6: tijd van cultureel opzicht van de Nederlandse
regenten en Republiek. - Johan van
vorsten. Oldenbarnevelt
6c. wereldwijde handels- contacten, onthoofd (1619) 6b
(1600-1700)
handels-
- Coen verplaatst
kapitalisme en het begin van een bestuurscentrum van
wereldeconomie. VOC naar Batavia (1619)
6d. de wetenschappelijke revolutie. 6c
- Bouw Portugese
Synagoge in Amsterdam
gebouwd (1639) 6b, 6c
7: tijd van 7a. rationeel optimisme en ‘verlicht
pruiken en denken’ dat werd toegepast op alle
