Psychobiologie UvA jaar 1 - Individuele Verschillen - samenvatting

Individuele verschillen
Introductie in de psychologie
Studeren van individuele verschillen:
 Sommige constructen zijn er alleen maar om individuele verschillen te meten, als iemand
alleen is zijn deze verschillen niet meer te meten
 Noodzakelijk voor verkrijgen van meer inzicht, in cognitieve functies en de neurologische
basis van cognitieve processen

Hogere mentale processen: complex en bouwt op andere informatie (echt over nagedacht), bijv.
problemen oplossen  niet direct sensorisch of motorisch

Geschiedenis psychologie:
 Wundt was met Fechner de grondlegger van de empirische psychologie  mentale en
biologische wereld hebben met elkaar te maken
 Wundt en Titchener  structuralisme: kijken hoe iets in elkaar zit aan de hand van structuur
 Titchener  introspectie: toegang tot de mentale wereld is via je eigen mentale wereld,
door getrainde observator
 Freud  keek naar het onbewuste

Behaviorisme: ingewikkelde dingen kijken we niet naar, alleen naar de dingen die je direct kunt
observeren (oplossing Mind-Brain probleem)
stimulus  black box  respons
 Pavlov: conditioneren
 Watson: behaviorisme
 Skinner: radicale behaviorisme, operant conditioneren

Reden dat behaviorisme verdwijnt:
 Spin-off van de tweede wereldoorlog  veel behoefte aan kennis over mentale
taakverrichting onder grote complexiteit, enorme stress en vermoeidheid
 Opkomst van computer en informatica  neurale netwerk modellen, parallel tussen
computers en hersenen
 Ontwikkelingen in de taalkunde 
- Skinner: aanleren van specifieke geconditioneerde responsies op basis van de input
- Chomsky: leren gebruiken van een deels aangeboren taalgenerator

Magische jaar van 1959: ontstaan van de cognitieve psychologie

Simon & Newell  menselijke geest als een informatie verwerkend systeem, GPS

Informatieverwerkingsbenadering: belangrijkste stroming, sequentie van stappen van
informatieverwerking

Functionele specialisatie: een hersengebied heeft een bepaalde specialisatie/functie

Cognitieve neuropsychologie: kijken wat een storing in de hersenen als gevolg heeft voor het gedrag
Broca’s afasie: wel taal begrijpen, maar niet meer produceren
Wernicke’s afasie: wel kunnen praten, maar niet meer begrijpen




1

, Mind-brain discussie:
 Dualisme: brein en geest zijn twee afzonderlijke dingen
 Dual-aspect theorie: zijn wel verschillend, maar maken deel uit van hetzelfde systeem
 Reductionisme: iets kunnen begrijpen, door de onderliggende processen te begrijpen
 Holisme: het geheel is anders dan de som der delen, als je alles optelt heb je nog niet het
geheel

Executieve functies: inhibitie
Laterale pfc: controle over cognitieve functies (werkgeheugen)
Anterior cingulate: in de gaten houden van eigen of andermans gedrag
Ventromedial pfc: emotionele en sociale controle

Dysexecutive syndroom: laterale pfc, problemen met plannen, werkgeheugen, taken uitvoeren,
concentratievermogen en weinig emotie
 Geen duidelijke problemen met taal, intelligentie en lange termijn geheugen
 Confabulatie: onwaarschijnlijke verklaringen bedenken voor eigen acties

Desinhibitie syndroom: ventromediaal pfc en orbitofc, constant beweeglijk, abnormaal gevoel voor
humor, ongevoelig voor sociale situaties en hyper-emotioneel
 Geen problemen met plannen, werkgeheugen, taken uitvoeren en concentratievermogen
 Phineas Gage (staaf door zijn hoofd)

Andere delen die te maken hebben met executieve functies:
 Posterior pariëtale cortex
 Anterior cingulate cortex
 Basale ganglia (ALTIJD BETROKKEN)

Belangrijke connecties met de prefrontale cortex:
 Secundaire sensorische gebieden (smaak, tast en geur)
 dlPFC en pPC (werkgeheugen)
 Hippocampus (informatie uit lange termijn geheugen)
 Amydala en vmPFC (regulatie van emotie)
 VTA en vmPFC (beloning en straf in sociaal gedrag)
 Basale ganglia en alle delen van PFC
Er bestaat altijd een connectie tussen een deel van de basale ganglia naar de thalamus en terug naar
PFC

Doelgericht gedrag:
1. Werkgeheugen
2. Aandacht
3. Inhibitie
4. Motoriek
5. Evaluatieve controle
6. Executieve (regulerende) controle

Inhiberen van gedragsregels:
 Inhiberen van gedrag dat goed geleerd of net van toepassing is geweest
 Voorkomen dat irrelevante informatie interfereert met andere/relevante informatie
 Handeling tegenhouden die ongepast zijn in bepaalde sociale situaties
 Irrelevante informatie uit het werkgeheugen halen

2