College aantekeningen Deeltentamen 2 Cognitie en Gedrag

Cognitie en gedrag Hoorcolleges Deeltentamen 2

Cognitie en gedrag Hoorcollege 8 Langetermijngeheugen 05-12-2019 Deel 2

Flashbulb memory
Geheugen als een foto (heel accuraat)

Roots
Source monitoring is soms moeilijk: wat is de bron van een herinnering
Cryptomnesia: denken een origineel idee te hebben

Invulling
Pragmatic inference: proefpersonen vulden in wat ze verwachten op basis van hun
kennis

Aanvulling
We vullen geheugen aan met schema’s (kennis over de omgeving)
We vullen geheugen aan met scripts (kennis over de volgorde van gebeurtenissen)

Betrouwbaarheid
 Flashbulb herinneringen zijn niet foto-achtig en vaak onbetrouwbaar
 Mensen kunnen misplaatst vertrouwen in hun geheugen hebben
 Source monitoring gaat vaak mis
 Herinneringen worden aangevuld en aangepast met nieuwe informatie of met
gebeurtenissen die niet plaatsvonden
 Herinneringen kunnen geïmplanteerd worden

Cognitie en gedrag Hoorcollege 9 Leren 09-12-2019

Likelihood lost inverse projection problem op

Leren
Een verandering in gedrag die permanent is door een bepaalde ervaring
 Ervaring kan gedrag in de toekomst veranderen
- Experience: door onze sensorische systemen ontvangen info uit de
omgeving
- Gedrag in de toekomst: niet direct als response op de stimulatie toen je het
leerde

Vormen
 Non associative
 Associative
 Observationonal

Non associative learning
 Habituatie: voor sommige stimuli die herhaald worden word je minder gevoelig
tot je ze zelfs bijvoorbeeld niet meer (tikken van een wekker)
- Afzwakken van een reactie bij herhaalde prikkeling, die geen voordeel
brengt en geen nadeel oplevert

,  Sensitisatie: voor sommige stimuli word je alleen maar gevoeliger,
bijvoorbeeld snurkende mensen (je gaat er soms zo aan ergeren dat je
functioneren problematisch wordt)
- Versterken van een reactie bij herhaalde prikkeling, door bijvoorbeeld
schadelijke stimulus (elektrische schok)

Associative learning
 Klassiek conditioneren (Pavlov)
- Voor conditioneren: ongeconditioneerde reflex
Voer = ongeconditioneerde stimulus (US)  kwijl = ongeconditioneerde
respons (UR)
Bel = neutrale stimulus  hond = geen respons
- Tijdens conditioneren
Voer (US) + bel (neutrale stimulus) tegelijk aanbieden = UR
- Na conditioneren: geconditioneerde reflex
Bel = geconditioneerde stimulus (CS)  kwijl = geconditioneerde respons
(CR)
- Aquisitie  extinctie (wordt afgeleerd)
- One trial learning: vogel eet giftige bes  kotst het uit  eet het niet meer
- Little Albert: kinderen eerst geen angst voor rat  wel angst voor rat
Rat (CS) + Loud noise (USCS)  Angst (CR)
- Oplossing: rat aanbieden zonder geluid = extinctie = exposure therapie
- Wet van associatie door nabijheid (contiguity): als twee gebeurtenissen op
hetzelfde moment of vlak na elkaar plaatsvinden, dan zullen deze
geassocieerd worden en elkaar oproepen = temporeel effect
 Operant/instrumenteel conditioneren (Skinner, Thorndike  law of effect)
- Verschil met Pavlov: Pavlov paarde een nieuwe neutrale stimulus met een
bestaande stimulus die de respons al tot gevolg had, passief dus.
Thorndike’s procedure was actief. Het is immers een consequentie van de
respons, er is dus geen ongeconditioneerde stimulus
- Verschil Skinner en Thorndike: Thorndike is van pushen en je bent klaar.
Je moest de kat weer in de box zetten of de muis weer in het doolhof.
Skinner is van meerdere herhalingen zelf na juiste respons  Skinnerbox
- Shaping: je beloont gedrag dat in de richting van het doel gaat, doorgaan
tot het doel bereikt is
- Uitdoving (extinction) en schema’s voor partiële bekrachtiging (partial
reinforcement). Zonder bekrachtiger krijg je op termijn uitdoving. Tussen
continue bekrachtiging en uitdoving zit partiële bekrachtiging. Het effect
van partiële bekrachtiging heeft als voordeel dat het gedrag meer resistent
tegen uitdoving is (je weet als het ware dat als de bekrachtiger niet komt,
dit niet hoeft te betekenen dat deze nooit komt)
- Het beste is partiële beloning: dooft snel uit, leert goed en gedrag blijft het
langste in stand. Je weet met gokken dat er een keer een beloning komt
- Chaining: nodig om complex gedrag te verklaren. Je rijgt als het ware een
aantal gedragingen aan elkaar. Ieder afgelopen actie wordt als het ware
een bekrachtiger, je komt immers bij het doel

Observational learning
 Leren door naar elkaar te kijken
 Zeer cognitief en sociaal

,  Na-apen
 Angsten kunnen ook door observatie geleerd worden
 Kinderen zien agressie  ze vertonen zelf ook agressief gedrag

Straffen en bekrachtiging
 Positieve bekrachtiging: geven van compliment. Verhoogt de frequentie van
gedrag door het geven van een positieve bekrachtiging
 Negatieve bekrachtiging: geluid van tv afzetten als er herrie op tv is. Verhoogt
de frequentie van gedrag door het wegnemen van een negatieve stimulus
 Positieve straf: de hond een klap geven als hij van tafel eet. Verlaagt de
frequentie van gedrag door het geven van een niet zo leuke prikkel
 Negatieve straf: het eten wegnemen als straf. Verlaagt de frequentie van
gedrag door het wegnemen van de leuke stimulus
 Doel van straf: gedragscorrectie en voorkomen herhaling  de mate van straf
moet zodanig zijn dat de persoon zich zo voelt dat deze het in de toekomst
niet meer zal doen

Leren
 Behaviorisme - Watson
- Stimulus – respons
- Relatie tussen observeerbare stimuli en observeerbare responsies
- Stimulus: externe gebeurtenis
- Respons: een resultaat in termen van gedrag
 Descartes: ik denk dus ik besta, de enigste bron van zekerheid ben je zelf
- Dualist
- Lichaam vs ziel
- Materie vs immaterieel
- Bestudeerbaar vs niet bestudeerbaar
- Complex gedrag op basis van reflexen, dus zonder ziel ook mogelijk, kijk
naar dieren
 Leren van gedrag begint simpel en kan steeds meer uitgebreid worden, er zijn
veel processen bij betrokken
 Simpel gedrag
 Complex gedrag

Cognitieve perspectief
 Die-Hard behaviourism
- Stimulus – respons
- Er is altijd een consequentie nodig voor leren
 Tegenwoordig
- Stimulus – organisme – respons
- Er gebeurt veel in ons hoofd dat we niet direct zien
 Tolman’s Latent Leren
- Belonen heeft meer invloed op wat de ratten doen dat wat ze leren

Biologische basis
 Imitatief leren door spiegelneuronen
 Rol bij leren nog speculatief
 Dopamine systeem is belangrijk, bekrachtiging
 Als je de nucleus accumbens stimuleert  rat doet meteen de taak