Gwen Peeters
HC 6.2
VO205
Tractus Locomotorius
Je hebt variaties in botstructuur:
Twee typen beenweefsel bij lange pijpbeenderen (macroscopisch)
- Compact beenweefsel (compacta/substantia
compacta) vooral in de diafyse
- Spongieus beenweefsel (spongiosa/ substantia
spongiosa) vooral in de epifyse
- Periost (buitenste beenvlies) en endost (binnenste
beenvlies)
- Bloedvaten door gehele bot en mergholte
Compacta: parellelle oesteonen (cilindervormige systemen
van Havers) met centrale kanalen van Havers en verbindingskanalen van
Volkmann met arteriën en venen)
Spongiosa: netwerkvormige gerangeschikte botbalkjes (trabeculae)
Osteocyten (rustende botcellen) in lacunen met
lamellen en kanaaltjes
Beenweefsel = cellen + vezels + tussenstof
Cellen:
- Osteoblasten: botaanmaak
- Osteoclasten: botafbraak
- Rustende osteoblasten = osteocyten
Vezels:
- Bij jonge kinderen voor estaline- maar ook collageenvezels
- Bij volwassenen vooral collageen-, maar ook elastinevezels
Collageen zorgt voor stevigheid en elastine voor veerkracht.
Tussenstof/matrix: clacium- en fosfaatdepot
Relatie kracht en botstructuur
Buig- en rotatiekrachten: belasting uit beperkt aantal richtingen compacta met parallelle
oeteonen die doorbuigen voorkomt bij loodrechte belasting
Compressiekrachten: geringe blasting of krachten van uiteenlopende richtingen (in mergholte of bij
gewrichten) spongiosa met trabeculae (botbalkjes), gerangschikt in de richting van de kracht(en)
Functies beenweefsel
Mechanische functies:
1
, Gwen Peeters
HC 6.2
VO205
- Weerstand tegen externe krachten (waaronder zwaartekracht)
- Hefboomsysteem van transfer van kracht
- Bescherming voor vitale interne organen (hersenen)
Fysiologische functies:
- Vorming van bloedcellen (hematopoiesis)
- Calciumopslag (homeostatis van mineralen)
Bone remodelling > homeostase
Hermodellering en belasting
- Re-/ hermodellering = voortdurende afbraak (osteoclasten) en opnieuw vormen
(osteoblasten) van botweefsel
- Botvormen aangepast aan belasting
- Turn-over van mineralen > aanpassing van nieuwe belasting mogelijk
- Jong volwassen bot: ieder jaar 1/5 van skelet gerecycled
- “Wat niet wordt gebruikt, gaat verloren”
Homeostase
- Homeostase = evenwicht in aanmaak, opslag en afbraak van botmassa
- Botten: 99% van calcium in lichaam
- Controle van opslag/afgifte van botmassa door hormonen
Hormoonregulatie calcium in bot
Hormonen > opslag/afgifte calcium
- Parat(hydreoideaal) hormoon (PTH uit bijschildklier) laat botten calcium afgeven aan bloed
(osteoclasten) en bevordert terugresorptie van calcium uit nieren
- Calcitonine (uit schildklier) bevordert de calciumopslag in bot bij verhoogde
calciumconcentratie in het bloed
Vitamine
- Vitamine D3 bevordert calciumopname in dunne darm
- In huid gevormd onder invloed van UV-licht
Verminderde botbelasting
Microscopisch
- Geringere botdichtheid
- Verslechterde botstructuur (osteoponie > osteoporose)
- Verstoring in balans calciumregulatie, niet meer door homeostase gereguleerd
Macroscopisch
- Plaatselijke zwakheid in bot of botonderdeel
2
HC 6.2
VO205
Tractus Locomotorius
Je hebt variaties in botstructuur:
Twee typen beenweefsel bij lange pijpbeenderen (macroscopisch)
- Compact beenweefsel (compacta/substantia
compacta) vooral in de diafyse
- Spongieus beenweefsel (spongiosa/ substantia
spongiosa) vooral in de epifyse
- Periost (buitenste beenvlies) en endost (binnenste
beenvlies)
- Bloedvaten door gehele bot en mergholte
Compacta: parellelle oesteonen (cilindervormige systemen
van Havers) met centrale kanalen van Havers en verbindingskanalen van
Volkmann met arteriën en venen)
Spongiosa: netwerkvormige gerangeschikte botbalkjes (trabeculae)
Osteocyten (rustende botcellen) in lacunen met
lamellen en kanaaltjes
Beenweefsel = cellen + vezels + tussenstof
Cellen:
- Osteoblasten: botaanmaak
- Osteoclasten: botafbraak
- Rustende osteoblasten = osteocyten
Vezels:
- Bij jonge kinderen voor estaline- maar ook collageenvezels
- Bij volwassenen vooral collageen-, maar ook elastinevezels
Collageen zorgt voor stevigheid en elastine voor veerkracht.
Tussenstof/matrix: clacium- en fosfaatdepot
Relatie kracht en botstructuur
Buig- en rotatiekrachten: belasting uit beperkt aantal richtingen compacta met parallelle
oeteonen die doorbuigen voorkomt bij loodrechte belasting
Compressiekrachten: geringe blasting of krachten van uiteenlopende richtingen (in mergholte of bij
gewrichten) spongiosa met trabeculae (botbalkjes), gerangschikt in de richting van de kracht(en)
Functies beenweefsel
Mechanische functies:
1
, Gwen Peeters
HC 6.2
VO205
- Weerstand tegen externe krachten (waaronder zwaartekracht)
- Hefboomsysteem van transfer van kracht
- Bescherming voor vitale interne organen (hersenen)
Fysiologische functies:
- Vorming van bloedcellen (hematopoiesis)
- Calciumopslag (homeostatis van mineralen)
Bone remodelling > homeostase
Hermodellering en belasting
- Re-/ hermodellering = voortdurende afbraak (osteoclasten) en opnieuw vormen
(osteoblasten) van botweefsel
- Botvormen aangepast aan belasting
- Turn-over van mineralen > aanpassing van nieuwe belasting mogelijk
- Jong volwassen bot: ieder jaar 1/5 van skelet gerecycled
- “Wat niet wordt gebruikt, gaat verloren”
Homeostase
- Homeostase = evenwicht in aanmaak, opslag en afbraak van botmassa
- Botten: 99% van calcium in lichaam
- Controle van opslag/afgifte van botmassa door hormonen
Hormoonregulatie calcium in bot
Hormonen > opslag/afgifte calcium
- Parat(hydreoideaal) hormoon (PTH uit bijschildklier) laat botten calcium afgeven aan bloed
(osteoclasten) en bevordert terugresorptie van calcium uit nieren
- Calcitonine (uit schildklier) bevordert de calciumopslag in bot bij verhoogde
calciumconcentratie in het bloed
Vitamine
- Vitamine D3 bevordert calciumopname in dunne darm
- In huid gevormd onder invloed van UV-licht
Verminderde botbelasting
Microscopisch
- Geringere botdichtheid
- Verslechterde botstructuur (osteoponie > osteoporose)
- Verstoring in balans calciumregulatie, niet meer door homeostase gereguleerd
Macroscopisch
- Plaatselijke zwakheid in bot of botonderdeel
2
