Burgerlijk recht I
2020/2021
Radboud Universiteit Nijmegen
,INHOUDSOPGAVE
WEEK 1 OBJECT EN SUBJECT ........................................................................................................................ 4
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................... 4
WERKGROEP ......................................................................................................................................................... 5
KENNISCLIPS..................................................................................................................................................... 6
JURISPRUDENTIE .............................................................................................................................................. 9
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 10
WEEK 2 CREËREN, PRODUCEREN, REPAREREN, TOEVOEGEN EN AFSCHEIDEN .............................................. 14
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 14
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 16
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 17
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 18
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 19
WEEK 3 WAT ZIT ER ‘IN’ EEN GOEDERENRECHTELIJK RECHT/ SAMEN IS MOEILIJKER DAN ALLEEN ................ 22
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 22
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 25
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 25
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 27
WEEK 4 FEITELIJKE MACHT, VERVREEMDEN, VERKRIJGEN EN LEVERING BIJ VOORBAAT .............................. 31
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 31
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 33
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 34
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 35
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 37
WEEK 5 OVERDRACHTSBIJZONDERHEDEN EN DERDENBESCHERMING......................................................... 40
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 40
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 43
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 44
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 45
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 45
WEEK 6 GENOT EN/OF ZEKERHEID............................................................................................................. 49
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 49
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 52
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 52
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 54
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 54
2
,WEEK 7 REPETITIEWEEK ............................................................................................................................ 59
WEEK 8 TUSSENPERSONEN ....................................................................................................................... 60
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 60
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 63
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 63
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 64
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 64
WEEK 9 TIJD EN HERSTEL .......................................................................................................................... 68
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 68
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 73
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 74
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 74
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 75
WEEK 10 VERHAAL EN RETENTIE ............................................................................................................... 78
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 78
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 82
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 82
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 83
WEEK 11 INSOLVENTIE .............................................................................................................................. 88
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 88
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 92
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 92
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 95
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 95
WEEK 12 CAPITA....................................................................................................................................... 98
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 98
WERKGROEP ..................................................................................................................................................... 100
KENNISCLIPS................................................................................................................................................. 101
HOORCOLLEGE 2............................................................................................................................................... 102
WEEK 13 REPETITIEWEEK ........................................................................................................................ 104
3
, WEEK 1 OBJECT EN SUBJECT
HOORCOLLEGE 1
We gaan het in BR1 hebben over goederenrecht. Burgerlijk recht bestaat uit verbintenissenrecht en
goederenrecht. Dit onderscheid is gemaakt in HR Blaauboer/Berlips. Het gaat om een
verbintenisrechtelijk recht als het gaan om een verbintenis tussen twee personen. Dit kan alleen door
die twee mensen worden ingeroepen. Een goederenrechtelijk recht is inroepbaar jegens iedereen.
Waar staat de definitie van goederen? Art. 3:1 BW. Waarom is het van belang om te weten of iets een
goed is? Het moet gaan om een zaak of vermogensrecht. Een zaak (3:2 BW) moet stoffelijk zijn en voor
menselijke beheersing vatbaar zijn. Hierbij zijn wel uitzonderingen, zoals elektriciteit. Een
vermogensrecht (3:6 BW) is bijvoorbeeld een vordering. Dit hoeft niet stoffelijk te zijn.
Als is vastgesteld dat iets een goed is, moet worden gekeken of het roerend of onroerend is (3:3 BW).
Om dit te bepalen moet je naar HR Portacabin kijken. Deze zaak gaat over een gebouw waartegen een
portacabin werd gebouwd. Vervolgens kwam de vraag of het een roerend of onroerend goed was.
Onroerende zaak was gunstig voor de bank en roerend was gunstig voor de fiscus. Onroerende
goederen zijn duurzaam met de grond verenigd. Wat is duurzaam? Hiervoor moet gekeken worden of
naar de aard en de inrichting bestemd is (bestemmingscriterium). Ook moet je kijken naar de bedoeling
van de bouwer. In het goederenrecht moet dit kenbaar zijn. Verkeersopvattingen helpen daarbij, maar
het is geen maatstaf. Voor de vereniging moet naar HR Woonark en HR Haverkranen worden gekeken.
In de werkgroep wordt dit beter uitgelegd.
In art. 3:4 BW staat dat meerdere zaken een nieuwe zaak kan worden, door verbondenheid. Dit is
zaakseenheid. Een boek is een zaak, niet papier, lijm en inkt. Hierbij is HR Dépex/curatoren een
hulpmiddel bij. Zijn batterijen een bestanddeel van een apparaat, als ze erbij geleverd zijn? Hier zijn
de meningen over verdeeld.
Voor registergoederen (3:10 BW) is overdracht en inschrijving in de openbare registers van belang.
Beperkte rechten (3:8 BW) worden onderverdeeld. Boek 5 zijn zakelijke rechten en boek 3 gaat over
vermogensrecht. De beperkte rechten uit boek 3 kunnen op alle goederen en de beperkte rechten van
boek 5 kunnen alleen op onroerende zaken gevestigd worden. deze worden nog later besproken in de
cursus.
Zaaksgevolg of afhankelijke rechten?
Er is een verschil tussen zaaksgevolg en afhankelijke rechten. Wat is een afhankelijk recht (3:7 BW)?
Het is een recht dat aan een ander recht zodanig verbonden is dat het niet zonder dat andere recht
kan bestaan. Zie een taart voor je. Voorbeeld: Er is een auto en er zit een vruchtgebruik op. de helft
van de taart gaat dan naar degene die vruchtgebruik heeft gegeven. Vruchtgebruik is geen afhankelijk
recht. Pand- en hypotheekrechten zijn wel afhankelijke rechten. Voorbeeld: er is een eigenaar van een
stuk grond die een hypotheekrecht vestigt voor de bank. Waarom vestig je een recht van hypotheek?
Voor zekerheid. Een afhankelijkheidsrecht is iets extra’s op het recht dat je al hebt. Bij
erfdienstbaarheid kan je zowel zaaksgevolg als afhankelijk recht laten zien. Erfdienstbaarheid is een
afhankelijk recht. Welk recht wordt er bezwaard? Het dienende erf. X mag over het erf van de ander.
Het dienende erf staat dus een deel van de genotsrechten af aan X. Dan is het zaaksgevolg. De eigenaar
4
2020/2021
Radboud Universiteit Nijmegen
,INHOUDSOPGAVE
WEEK 1 OBJECT EN SUBJECT ........................................................................................................................ 4
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................... 4
WERKGROEP ......................................................................................................................................................... 5
KENNISCLIPS..................................................................................................................................................... 6
JURISPRUDENTIE .............................................................................................................................................. 9
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 10
WEEK 2 CREËREN, PRODUCEREN, REPAREREN, TOEVOEGEN EN AFSCHEIDEN .............................................. 14
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 14
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 16
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 17
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 18
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 19
WEEK 3 WAT ZIT ER ‘IN’ EEN GOEDERENRECHTELIJK RECHT/ SAMEN IS MOEILIJKER DAN ALLEEN ................ 22
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 22
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 25
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 25
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 27
WEEK 4 FEITELIJKE MACHT, VERVREEMDEN, VERKRIJGEN EN LEVERING BIJ VOORBAAT .............................. 31
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 31
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 33
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 34
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 35
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 37
WEEK 5 OVERDRACHTSBIJZONDERHEDEN EN DERDENBESCHERMING......................................................... 40
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 40
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 43
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 44
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 45
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 45
WEEK 6 GENOT EN/OF ZEKERHEID............................................................................................................. 49
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 49
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 52
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 52
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 54
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 54
2
,WEEK 7 REPETITIEWEEK ............................................................................................................................ 59
WEEK 8 TUSSENPERSONEN ....................................................................................................................... 60
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 60
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 63
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 63
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 64
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 64
WEEK 9 TIJD EN HERSTEL .......................................................................................................................... 68
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 68
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 73
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 74
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 74
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 75
WEEK 10 VERHAAL EN RETENTIE ............................................................................................................... 78
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 78
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 82
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 82
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 83
WEEK 11 INSOLVENTIE .............................................................................................................................. 88
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 88
WERKGROEP ....................................................................................................................................................... 92
KENNISCLIPS................................................................................................................................................... 92
JURISPRUDENTIE ............................................................................................................................................ 95
HOORCOLLEGE 2................................................................................................................................................. 95
WEEK 12 CAPITA....................................................................................................................................... 98
HOORCOLLEGE 1................................................................................................................................................. 98
WERKGROEP ..................................................................................................................................................... 100
KENNISCLIPS................................................................................................................................................. 101
HOORCOLLEGE 2............................................................................................................................................... 102
WEEK 13 REPETITIEWEEK ........................................................................................................................ 104
3
, WEEK 1 OBJECT EN SUBJECT
HOORCOLLEGE 1
We gaan het in BR1 hebben over goederenrecht. Burgerlijk recht bestaat uit verbintenissenrecht en
goederenrecht. Dit onderscheid is gemaakt in HR Blaauboer/Berlips. Het gaat om een
verbintenisrechtelijk recht als het gaan om een verbintenis tussen twee personen. Dit kan alleen door
die twee mensen worden ingeroepen. Een goederenrechtelijk recht is inroepbaar jegens iedereen.
Waar staat de definitie van goederen? Art. 3:1 BW. Waarom is het van belang om te weten of iets een
goed is? Het moet gaan om een zaak of vermogensrecht. Een zaak (3:2 BW) moet stoffelijk zijn en voor
menselijke beheersing vatbaar zijn. Hierbij zijn wel uitzonderingen, zoals elektriciteit. Een
vermogensrecht (3:6 BW) is bijvoorbeeld een vordering. Dit hoeft niet stoffelijk te zijn.
Als is vastgesteld dat iets een goed is, moet worden gekeken of het roerend of onroerend is (3:3 BW).
Om dit te bepalen moet je naar HR Portacabin kijken. Deze zaak gaat over een gebouw waartegen een
portacabin werd gebouwd. Vervolgens kwam de vraag of het een roerend of onroerend goed was.
Onroerende zaak was gunstig voor de bank en roerend was gunstig voor de fiscus. Onroerende
goederen zijn duurzaam met de grond verenigd. Wat is duurzaam? Hiervoor moet gekeken worden of
naar de aard en de inrichting bestemd is (bestemmingscriterium). Ook moet je kijken naar de bedoeling
van de bouwer. In het goederenrecht moet dit kenbaar zijn. Verkeersopvattingen helpen daarbij, maar
het is geen maatstaf. Voor de vereniging moet naar HR Woonark en HR Haverkranen worden gekeken.
In de werkgroep wordt dit beter uitgelegd.
In art. 3:4 BW staat dat meerdere zaken een nieuwe zaak kan worden, door verbondenheid. Dit is
zaakseenheid. Een boek is een zaak, niet papier, lijm en inkt. Hierbij is HR Dépex/curatoren een
hulpmiddel bij. Zijn batterijen een bestanddeel van een apparaat, als ze erbij geleverd zijn? Hier zijn
de meningen over verdeeld.
Voor registergoederen (3:10 BW) is overdracht en inschrijving in de openbare registers van belang.
Beperkte rechten (3:8 BW) worden onderverdeeld. Boek 5 zijn zakelijke rechten en boek 3 gaat over
vermogensrecht. De beperkte rechten uit boek 3 kunnen op alle goederen en de beperkte rechten van
boek 5 kunnen alleen op onroerende zaken gevestigd worden. deze worden nog later besproken in de
cursus.
Zaaksgevolg of afhankelijke rechten?
Er is een verschil tussen zaaksgevolg en afhankelijke rechten. Wat is een afhankelijk recht (3:7 BW)?
Het is een recht dat aan een ander recht zodanig verbonden is dat het niet zonder dat andere recht
kan bestaan. Zie een taart voor je. Voorbeeld: Er is een auto en er zit een vruchtgebruik op. de helft
van de taart gaat dan naar degene die vruchtgebruik heeft gegeven. Vruchtgebruik is geen afhankelijk
recht. Pand- en hypotheekrechten zijn wel afhankelijke rechten. Voorbeeld: er is een eigenaar van een
stuk grond die een hypotheekrecht vestigt voor de bank. Waarom vestig je een recht van hypotheek?
Voor zekerheid. Een afhankelijkheidsrecht is iets extra’s op het recht dat je al hebt. Bij
erfdienstbaarheid kan je zowel zaaksgevolg als afhankelijk recht laten zien. Erfdienstbaarheid is een
afhankelijk recht. Welk recht wordt er bezwaard? Het dienende erf. X mag over het erf van de ander.
Het dienende erf staat dus een deel van de genotsrechten af aan X. Dan is het zaaksgevolg. De eigenaar
4
