China: van keizerrijk tot kapitalisme
Overzicht
- Vroege ontstaansgeschiedenis 1800 - 221 v.Chr.
- 221 v.Chr. tot 1911 Keizerrijk
● 1840-1949 Eeuw van de Vernedering
- 1912-1949 Chinese Republiek
● 1911-1927 Tijd van de krijgsheren of warlords
● 1927-1949 Chinese burgeroorlog
- 1949-nu Volksrepubliek China
● 1976 – nu Staatskapitalisme
Sinocentrisme: het idee dat China (‘Rijk van het Midden’) het politieke, economische en
culturele centrum van de wereld is.
H1 - Het keizerrijk
Ontstaan van het Keizerrijk
Uit het tijdperk van de strijdende staten komt in 221. v.Chr. de eerste keizer aan de macht:
Qin.
De keizer regeert via het Hemels Mandaat en de onderdanen respecteren de macht van de
keizer dat van de ‘hemel’ komt. De Chinese keizer was een soort opperpriester,
‘bemiddelaar tussen hemel en aarde’.
Confucianisme
Het Hemels Mandaat is een onderdeel van de invloedrijke leer van Confucius
Orde en gehoorzaamheid staan centraal, volgens de vijf principes en de vijf relaties:
- Li, deugdzaamheid
- Yi, plichtsbesef
- Ren, menselijkheid
- Xiao, eerbied (met name voor ouderen)
- Zin, oprechtheid
Harmonie is belangrijk, vandaar dat er geen sprake is van gelijkheid, tegenstellingen
moesten blijven bestaan.
Beheersing en uiterlijk vertoon staan centraal, (vijf menselijke relaties)
Bewind van Qin
Wreed* volgens het legalisme, hij was een soort dictator
- Sterk beïnvloed door het taoïsme
- Begin van de Grote Muur om barbaren buiten China te houden
- Soort totalitair bewind
- Uniforme wetten, maten en gewichten en strenge straffen (dwangarbeid en doodstraf)
- Geweldsmonopolie van de staat
- Geschiedenis herschrijven
- Hij wilde onsterfelijk worden, maar overleed aan een longontsteking tijdens zoektocht
*Misschien door latere vorstenhuizen overdreven
De Vijf Straffen van het oude keizerrijk
1. Qing (tatoeage op het voorhoofd)
, 2. Yi (afsnijden van de neus)
3. Bin (amputeren van één of twee voeten)
4. Gong (castratie)
5. Da Pi (de doodstraf: vierendelen, levend koken, onthoofding, wurging of lingchi)
… maar later heel veel variaties en veranderingen
206 v.Chr. - Bewind van de Han
Na Qin nemen de Han de macht over, dit leidt tot de Gouden Eeuw van China: een
economische en culturele opleving.
Leer van Mencius (volgeling van Confucius, kwam met 2 aanpassingen):
- Goedheid van de mens staat centraal
- De kiezer kan zijn mandaat verliezen (Mencius)
Daarnaast legde zij de nadruk op opvoeding en onderwijs en kwamen examensysteem
voor de opleiding van mandarijnen, om ambtenaar te kunnen worden en te helpen bij
machtsuitoefeningen van de staat.
Taoïsme: (weg/stroom) harmonie en rust in de vorm van meditatie erg belangrijk en het had
meer oog voor spontaniteit en toeval (vooral rebellerende waren aanhangers).
Boeddhisme: meer een spirituele leer en werd door veel vorstenhuizen aangehangen.
Verstarring in China
Tijdens het keizerrijk was er een vrij stabiele samenleving, verstarring. Mede door het
confucianisme en het examensysteem was er geen hervormingen mogelijk. China was geen
grote veranderingen ondergaan.
Maatschappelijke ladder:
- Keizer
- Ambtenaren en geleerden
- Boeren
- Ambachtslieden
- Kooplieden
Soldaten hadden geen plaats op de ladder, conflicten vreedzaam oplossen.
Vanaf 800 boeddhisme steeds meer invloed (onder de Sui)
In de 15e eeuw was de verplaatsing van de hoofdstad naar Beijing en de bouw van de
Verboden Stad (onder de Ming). Mannelijke bedienen van de keizer moesten gecastreerd
worden (eunuch).
Dynastieke cyclus: vorstenhuizen > conflict > macht > bloei > verval > conflict > nieuwe ..
Ontwikkelingen binnen het Keizerrijk
Toch niet helemaal verstarring:
- Technologische uitvindingen (papier, boekdrukkunst, kompas en buskruit)
- Grote reizen: door Zheng He in de 15e eeuw (laat toch ook wel de geslotenheid van
China zien)
- ‘Zijderoute’ en buitenlanders in China
- Grote economische bloei
De industrialisatie was niet in China begonnen.
Keerpunt 1800: Geen industriële revolutie in China, maar wel in het westen (Rise of the
West)
Overzicht
- Vroege ontstaansgeschiedenis 1800 - 221 v.Chr.
- 221 v.Chr. tot 1911 Keizerrijk
● 1840-1949 Eeuw van de Vernedering
- 1912-1949 Chinese Republiek
● 1911-1927 Tijd van de krijgsheren of warlords
● 1927-1949 Chinese burgeroorlog
- 1949-nu Volksrepubliek China
● 1976 – nu Staatskapitalisme
Sinocentrisme: het idee dat China (‘Rijk van het Midden’) het politieke, economische en
culturele centrum van de wereld is.
H1 - Het keizerrijk
Ontstaan van het Keizerrijk
Uit het tijdperk van de strijdende staten komt in 221. v.Chr. de eerste keizer aan de macht:
Qin.
De keizer regeert via het Hemels Mandaat en de onderdanen respecteren de macht van de
keizer dat van de ‘hemel’ komt. De Chinese keizer was een soort opperpriester,
‘bemiddelaar tussen hemel en aarde’.
Confucianisme
Het Hemels Mandaat is een onderdeel van de invloedrijke leer van Confucius
Orde en gehoorzaamheid staan centraal, volgens de vijf principes en de vijf relaties:
- Li, deugdzaamheid
- Yi, plichtsbesef
- Ren, menselijkheid
- Xiao, eerbied (met name voor ouderen)
- Zin, oprechtheid
Harmonie is belangrijk, vandaar dat er geen sprake is van gelijkheid, tegenstellingen
moesten blijven bestaan.
Beheersing en uiterlijk vertoon staan centraal, (vijf menselijke relaties)
Bewind van Qin
Wreed* volgens het legalisme, hij was een soort dictator
- Sterk beïnvloed door het taoïsme
- Begin van de Grote Muur om barbaren buiten China te houden
- Soort totalitair bewind
- Uniforme wetten, maten en gewichten en strenge straffen (dwangarbeid en doodstraf)
- Geweldsmonopolie van de staat
- Geschiedenis herschrijven
- Hij wilde onsterfelijk worden, maar overleed aan een longontsteking tijdens zoektocht
*Misschien door latere vorstenhuizen overdreven
De Vijf Straffen van het oude keizerrijk
1. Qing (tatoeage op het voorhoofd)
, 2. Yi (afsnijden van de neus)
3. Bin (amputeren van één of twee voeten)
4. Gong (castratie)
5. Da Pi (de doodstraf: vierendelen, levend koken, onthoofding, wurging of lingchi)
… maar later heel veel variaties en veranderingen
206 v.Chr. - Bewind van de Han
Na Qin nemen de Han de macht over, dit leidt tot de Gouden Eeuw van China: een
economische en culturele opleving.
Leer van Mencius (volgeling van Confucius, kwam met 2 aanpassingen):
- Goedheid van de mens staat centraal
- De kiezer kan zijn mandaat verliezen (Mencius)
Daarnaast legde zij de nadruk op opvoeding en onderwijs en kwamen examensysteem
voor de opleiding van mandarijnen, om ambtenaar te kunnen worden en te helpen bij
machtsuitoefeningen van de staat.
Taoïsme: (weg/stroom) harmonie en rust in de vorm van meditatie erg belangrijk en het had
meer oog voor spontaniteit en toeval (vooral rebellerende waren aanhangers).
Boeddhisme: meer een spirituele leer en werd door veel vorstenhuizen aangehangen.
Verstarring in China
Tijdens het keizerrijk was er een vrij stabiele samenleving, verstarring. Mede door het
confucianisme en het examensysteem was er geen hervormingen mogelijk. China was geen
grote veranderingen ondergaan.
Maatschappelijke ladder:
- Keizer
- Ambtenaren en geleerden
- Boeren
- Ambachtslieden
- Kooplieden
Soldaten hadden geen plaats op de ladder, conflicten vreedzaam oplossen.
Vanaf 800 boeddhisme steeds meer invloed (onder de Sui)
In de 15e eeuw was de verplaatsing van de hoofdstad naar Beijing en de bouw van de
Verboden Stad (onder de Ming). Mannelijke bedienen van de keizer moesten gecastreerd
worden (eunuch).
Dynastieke cyclus: vorstenhuizen > conflict > macht > bloei > verval > conflict > nieuwe ..
Ontwikkelingen binnen het Keizerrijk
Toch niet helemaal verstarring:
- Technologische uitvindingen (papier, boekdrukkunst, kompas en buskruit)
- Grote reizen: door Zheng He in de 15e eeuw (laat toch ook wel de geslotenheid van
China zien)
- ‘Zijderoute’ en buitenlanders in China
- Grote economische bloei
De industrialisatie was niet in China begonnen.
Keerpunt 1800: Geen industriële revolutie in China, maar wel in het westen (Rise of the
West)
