Slavernij
D1-Hoofdstuk 1 Een wereld vol slaven
In 2021 zijn er ongeveer 46 miljoen slaven in 167 landen (moderne slavernij = illegaal)
Vormen van moderne slavernij: dwangarbeid, schuldslavernij, kindslaven, gedwongen
huwelijken, seksslavernij, huishoudelijk, in productieketen, landbouw, mijnbouw en kafala.
Wat is slavernij?
Dat mensen in het bezit zijn van anderen en dus onvrij zijn
Slavernij is van alle tijden en kwam vrijwel in elk land voor (vòòr 1800 wettelijk toegestaan)
Waarom had je slavernij/hoe werd je slaaf?
- Chronisch gebrek aan arbeidskrachten (sommige culturen deden aan mensenoffers
of ander rituelen)
- Het was buit: krijgsgevangen werden vaak tot slaaf gemaakt (zo was in Afrika niet de
grond belangrijk -als in Europa- maar mensen)
- Mensen werden door schulden of extreme armoede/honger slaaf (veelal werden
kinderen weggeven als slaaf)
- Je werd geboren als slaaf (het was dus erfelijk)
- Je werd als straf tot slaaf gemaakt
Mensenoffer bij de Azteken (daar is wel discussie over!)
Soorten slaven
Sommige slaven konden een hoge positie verwerven en zelf geld verdienen (China,
Arabische wereld, Romeinen)
Sommige slaven hadden een militaire positie/slavenlegers (bijv. Mammelukken)
Je had slaven die huishoudelijk werk deden, les gaven, hielpen bij opvoeding
Je had slaven die moesten werken in mijnen, aan bouwwerken, op landgoederen, etc.
De grootste Chinese ontdekkingsreiziger Zheng He was een eunuch slaaf
Slavernij in Europa
In West-Europa (behalve in Spanje en Portugal) was slavernij na 1300 verdwenen
Er waren wel nog vormen van dwangarbeid (horigheid, lijfeigenschap), maar dat kwam ook
steeds veel minder voor
In 1861 werd pas in Rusland het lijfeigenschap afgeschaft
Anders dan slaven hadden horigen en lijfeigenen wel bepaalde rechten, hoewel dat in de
praktijk niet veel voorstelde. Lijfeigenen leken het meest op slaven, ze mochten een eigen
bestaan (gezin, land, huis) opbouwen en niet verder worden verkocht.
Waarom geen slavernij meer in (West)Europa
NIET vanwege de rol van de kerk/christendom!
Er waren genoeg mensen die voor een klein loontje werk wilden opknappen, de risicovolle
slavernij was dus niet nodig
LET OP: ook als vrije persoon was het leven zwaar en moeilijk!
1
, D1-Hoofdstuk 2 & 3 Slavernij in Afrika
Al vanaf de middeleeuwen Trans-Saharische was er slavernij in Afrika.
Slavernij in Afrika
Afrikaners bestaan niet: Verschillende Afrikaanse naties die onderling oorlog voeren en
handeldrijven
Mensen zijn oorlogsbuit en worden tot slaaf gemaakt (soms namen ze mensen in
bescherming die dan tot slaaf werden gemaakt)
Vrouwen waren meer waard dan mannen, maar ook kinderen werden tot slaaf gemaakt voor
allerlei klusjes en vooral ook aanzien (klein beetje persoonlijke vrijheid)
Sommige hoofdmannen richten speciale slaafdorpen op (met name om het land te
bewerken)
In sommige rijken en naties werden mensen geofferd, vb. met koningen mee begraven.
Slavenhandel in Afrika
Veel slaven werden verhandeld binnen Afrika (onhandelbare slaven werden verkocht/
uitgehongerd/wreed gestraft)
Arabische/Islamitische handelaren zijn vanaf de 7e eeuw belangrijkste afnemers:
Trans-Saharische en Trans-Indische handel
Aantallen en informatie moeilijk te zeggen: Afrika zelf had geen schrift en het werd niet goed
bijgehouden
Slaven waren ook in Afrika en Arabië rechteloos en bezit (je kon zelf kiezen om ze te
belonen of te straffen)
Slavernij in de Arabische wereld
Slavernij was normaal (moslims mochten niet tot slaaf worden gemaakt) (Mohammed had
eerder slaven gemaakt en ontslagen, hij was er dus niet op tegen, maar moslims mochten
niet tot slaaf gemaakt worden)
Er waren blanke christelijke slaven (met name via piraten in Noord-Afrika: Barbarijen)
Vrouwen waren gewild en er waren speciale markten hiervoor
Slaven konden een belangrijke functie krijgen (soldaat, adviseur, koopman)
Jan Janszoon uit Haarlem was een Barbarijse hoofdman en piraat
2
D1-Hoofdstuk 1 Een wereld vol slaven
In 2021 zijn er ongeveer 46 miljoen slaven in 167 landen (moderne slavernij = illegaal)
Vormen van moderne slavernij: dwangarbeid, schuldslavernij, kindslaven, gedwongen
huwelijken, seksslavernij, huishoudelijk, in productieketen, landbouw, mijnbouw en kafala.
Wat is slavernij?
Dat mensen in het bezit zijn van anderen en dus onvrij zijn
Slavernij is van alle tijden en kwam vrijwel in elk land voor (vòòr 1800 wettelijk toegestaan)
Waarom had je slavernij/hoe werd je slaaf?
- Chronisch gebrek aan arbeidskrachten (sommige culturen deden aan mensenoffers
of ander rituelen)
- Het was buit: krijgsgevangen werden vaak tot slaaf gemaakt (zo was in Afrika niet de
grond belangrijk -als in Europa- maar mensen)
- Mensen werden door schulden of extreme armoede/honger slaaf (veelal werden
kinderen weggeven als slaaf)
- Je werd geboren als slaaf (het was dus erfelijk)
- Je werd als straf tot slaaf gemaakt
Mensenoffer bij de Azteken (daar is wel discussie over!)
Soorten slaven
Sommige slaven konden een hoge positie verwerven en zelf geld verdienen (China,
Arabische wereld, Romeinen)
Sommige slaven hadden een militaire positie/slavenlegers (bijv. Mammelukken)
Je had slaven die huishoudelijk werk deden, les gaven, hielpen bij opvoeding
Je had slaven die moesten werken in mijnen, aan bouwwerken, op landgoederen, etc.
De grootste Chinese ontdekkingsreiziger Zheng He was een eunuch slaaf
Slavernij in Europa
In West-Europa (behalve in Spanje en Portugal) was slavernij na 1300 verdwenen
Er waren wel nog vormen van dwangarbeid (horigheid, lijfeigenschap), maar dat kwam ook
steeds veel minder voor
In 1861 werd pas in Rusland het lijfeigenschap afgeschaft
Anders dan slaven hadden horigen en lijfeigenen wel bepaalde rechten, hoewel dat in de
praktijk niet veel voorstelde. Lijfeigenen leken het meest op slaven, ze mochten een eigen
bestaan (gezin, land, huis) opbouwen en niet verder worden verkocht.
Waarom geen slavernij meer in (West)Europa
NIET vanwege de rol van de kerk/christendom!
Er waren genoeg mensen die voor een klein loontje werk wilden opknappen, de risicovolle
slavernij was dus niet nodig
LET OP: ook als vrije persoon was het leven zwaar en moeilijk!
1
, D1-Hoofdstuk 2 & 3 Slavernij in Afrika
Al vanaf de middeleeuwen Trans-Saharische was er slavernij in Afrika.
Slavernij in Afrika
Afrikaners bestaan niet: Verschillende Afrikaanse naties die onderling oorlog voeren en
handeldrijven
Mensen zijn oorlogsbuit en worden tot slaaf gemaakt (soms namen ze mensen in
bescherming die dan tot slaaf werden gemaakt)
Vrouwen waren meer waard dan mannen, maar ook kinderen werden tot slaaf gemaakt voor
allerlei klusjes en vooral ook aanzien (klein beetje persoonlijke vrijheid)
Sommige hoofdmannen richten speciale slaafdorpen op (met name om het land te
bewerken)
In sommige rijken en naties werden mensen geofferd, vb. met koningen mee begraven.
Slavenhandel in Afrika
Veel slaven werden verhandeld binnen Afrika (onhandelbare slaven werden verkocht/
uitgehongerd/wreed gestraft)
Arabische/Islamitische handelaren zijn vanaf de 7e eeuw belangrijkste afnemers:
Trans-Saharische en Trans-Indische handel
Aantallen en informatie moeilijk te zeggen: Afrika zelf had geen schrift en het werd niet goed
bijgehouden
Slaven waren ook in Afrika en Arabië rechteloos en bezit (je kon zelf kiezen om ze te
belonen of te straffen)
Slavernij in de Arabische wereld
Slavernij was normaal (moslims mochten niet tot slaaf worden gemaakt) (Mohammed had
eerder slaven gemaakt en ontslagen, hij was er dus niet op tegen, maar moslims mochten
niet tot slaaf gemaakt worden)
Er waren blanke christelijke slaven (met name via piraten in Noord-Afrika: Barbarijen)
Vrouwen waren gewild en er waren speciale markten hiervoor
Slaven konden een belangrijke functie krijgen (soldaat, adviseur, koopman)
Jan Janszoon uit Haarlem was een Barbarijse hoofdman en piraat
2
