Atherosclerose
Anatomie
Arteriën transporteren bloed en verdelen het over het lichaam. Er zijn drie
typen arteriën:
- Grote elastische arteriën: vele elastische lagen in de wand en door
de elasticiteit blijft de bloeddruk redelijk constant (windketeleffect).
o Aorta en grote aftakkingen
- Medium gespierde arteriën: wanden bestaan vooral uit circulair
gerangschikte gladde spiercellen en door vasoconstrictie wordt de
bloedstroom gereguleerd.
o Grote arteriën
- Kleine arteriën en arteriolen: hebben een relatief smal lumen en
dikke gespierde wanden en de arteriële druk wordt geregeld door
contractie en dilatatie van de gladde spiercellen.
De functies van venen:
- Vervoeren zuurstofarm bloed vanaf de capillairen terug naar het hart
o Uitzondering: pulmonaire venen
- Hebben dunnere wanden dan arteriën, omdat de bloeddruk in het
veneuze systeem lager is.
Venulen = kleinste venen, die samenkomen tot grotere venen.
Venen bevatten kleppen, zodat het bloed, onder invloed van de
zwaartekracht, niet terug stroomt.
Grote venen hebben bundels van longitudinaal glad spierweefsel en een
goed ontwikkelde tunica adventitia.
Stuwingsmechanisme van venen:
- Arteriën: tijdens contractie van het hart bloed door arteriën
stuwing bloed in venen richting hart
- Musculoveneuze pomp: contractie van skeletspieren stuwing
bloed in venen richting hart
De craniale meningen bestaat uit 3 bindweefsellagen:
- Dura mater: ruwe, dikke externe vezel laag
o Externe periostale laag
o Interne meningeale laag: veroorzaakt vouwingen in de dura
mater:
Falx cerebri: grootste durale vouwing, die in de
longitudinale cerebrale fissuur (midden van twee
cerebrale hemisferen) ligt. Verder bindt deze vouwing
aan de schedel en eindigt posterior in de tentorium
cerebelli.
Tentorium cerebelli: scheidt de occipitaal kwab
(cerebrum) van het cerebellum en door de tentorial
notch (opening) gaat de hersenstam.
Falx cerebelli: verdeelt het cerebellum in twee
hemisferen.
Diafragma sellae: kleinste durale vouwing en vormt een
dak voor de hypofysiale fossa.
- Arachnoïd mater: dunne intermediaire laag
- Pia mater: delicate interne vasculaire laag
Leptomeninx = arachnoïd mater + pia mater
, Subarachnoïdale ruimte bevat cerebrospinale vloeistof (CSF) en scheidt de
arachnoïd mater van de pia mater.
CSF is een heldere vloeistof, die in samenstelling gelijk is aan bloed
(behalve de erythrocyten): het verschaft voedingsstoffen, maar bevat
minder ionen (andere concentraties). CSF wordt gemaakt in de 4 ventrikels
van het brein en verlaat het ventriculaire systeem van het brein via de
arachnoïdale granulaties.
De durale veneuze sinussen zijn endotheel gelijnde ruimtes tussen het
periostale en meningeale lagen van de dura mater. De grote aderen aan
het oppervlak van het cerebrum ledigen hier hun inhoud en de veneuze
sinussen komen samen in de interne jugularis vene. Er zijn verschillende
veneuze sinussen:
- Superior sagittale sinus: ligt direct onder het schedeldak (bovenste
grens falx cerebri) en begint bij de crista galli en eindigt in de
confluence of sinuses.
o Drainage: superior cerebrale venen
- Inferior sagittale sinus: loopt langs de onderste grens van de falx
cerebri en eindigt in de straight sinus.
- Straight sinus: wordt gevormd door het samengaan van de inferior
sagittale sinus en de grote cerebrale vene en eindigt in de
confluence of sinuses.
- Transverse sinus: loopt langs de posterior zijde van het tentorium
cerebelli en eindigt in de sigmoïdale sinus.
- Occipitale sinus: loopt van de inferior grens van de falx cerebri naar
de confluence of sinuses.
- Sigmoïdale sinus: S-vormige sinus en de laatste sinus voor de
interne jugularis vene.
De arteriën van de dura mater brengen meer bloed naar de schedel dan
naar de dura mater zelf. De grootste arterie van de dura mater is de
middelste meningeale arterie, een tak van de maxillaire arterie, die zich
vervolgens weer deelt in twee takken:
- Anterior (frontale) tak
- Posterior (pariëtale) tak
Innervatie van de dura mater wordt vooral geregeld door 3 divisies van de
CN V, maar ook een aantal van de CN X en CN XII.
Tussen de arachnoïd mater en de pia mater zit de subarachnoïdale ruimte,
waar zich arachnoïdale trabeculae en CSF bevinden. Door de druk van het
CSF wordt de arachnoïd mater tegen de dura mater aangedrukt.
De pia mater is een dun membraan, dat voorzien is van een netwerk van
kleine bloedvaten en ligt tegen het oppervlak van het brein aan.
Er zijn verschillende meningeale ruimtes:
- Dura-cranium ruimte: een pathologische ruimte tussen het cranium
en de externe periosteale laag van de dura mater.
- Dura-arachnoïdale ruimte: een pathologische ruimte tussen de
interne meningeale laag en de arachnoïd mater.
- Subarachnoïdale ruimte: een natuurlijke ruimte, gevuld met CSF,
trabeculaire cellen, cerebrale arteriën en venen, tussen de arachnoïd
mater en de pia mater.
Gyrus = vouw
Anatomie
Arteriën transporteren bloed en verdelen het over het lichaam. Er zijn drie
typen arteriën:
- Grote elastische arteriën: vele elastische lagen in de wand en door
de elasticiteit blijft de bloeddruk redelijk constant (windketeleffect).
o Aorta en grote aftakkingen
- Medium gespierde arteriën: wanden bestaan vooral uit circulair
gerangschikte gladde spiercellen en door vasoconstrictie wordt de
bloedstroom gereguleerd.
o Grote arteriën
- Kleine arteriën en arteriolen: hebben een relatief smal lumen en
dikke gespierde wanden en de arteriële druk wordt geregeld door
contractie en dilatatie van de gladde spiercellen.
De functies van venen:
- Vervoeren zuurstofarm bloed vanaf de capillairen terug naar het hart
o Uitzondering: pulmonaire venen
- Hebben dunnere wanden dan arteriën, omdat de bloeddruk in het
veneuze systeem lager is.
Venulen = kleinste venen, die samenkomen tot grotere venen.
Venen bevatten kleppen, zodat het bloed, onder invloed van de
zwaartekracht, niet terug stroomt.
Grote venen hebben bundels van longitudinaal glad spierweefsel en een
goed ontwikkelde tunica adventitia.
Stuwingsmechanisme van venen:
- Arteriën: tijdens contractie van het hart bloed door arteriën
stuwing bloed in venen richting hart
- Musculoveneuze pomp: contractie van skeletspieren stuwing
bloed in venen richting hart
De craniale meningen bestaat uit 3 bindweefsellagen:
- Dura mater: ruwe, dikke externe vezel laag
o Externe periostale laag
o Interne meningeale laag: veroorzaakt vouwingen in de dura
mater:
Falx cerebri: grootste durale vouwing, die in de
longitudinale cerebrale fissuur (midden van twee
cerebrale hemisferen) ligt. Verder bindt deze vouwing
aan de schedel en eindigt posterior in de tentorium
cerebelli.
Tentorium cerebelli: scheidt de occipitaal kwab
(cerebrum) van het cerebellum en door de tentorial
notch (opening) gaat de hersenstam.
Falx cerebelli: verdeelt het cerebellum in twee
hemisferen.
Diafragma sellae: kleinste durale vouwing en vormt een
dak voor de hypofysiale fossa.
- Arachnoïd mater: dunne intermediaire laag
- Pia mater: delicate interne vasculaire laag
Leptomeninx = arachnoïd mater + pia mater
, Subarachnoïdale ruimte bevat cerebrospinale vloeistof (CSF) en scheidt de
arachnoïd mater van de pia mater.
CSF is een heldere vloeistof, die in samenstelling gelijk is aan bloed
(behalve de erythrocyten): het verschaft voedingsstoffen, maar bevat
minder ionen (andere concentraties). CSF wordt gemaakt in de 4 ventrikels
van het brein en verlaat het ventriculaire systeem van het brein via de
arachnoïdale granulaties.
De durale veneuze sinussen zijn endotheel gelijnde ruimtes tussen het
periostale en meningeale lagen van de dura mater. De grote aderen aan
het oppervlak van het cerebrum ledigen hier hun inhoud en de veneuze
sinussen komen samen in de interne jugularis vene. Er zijn verschillende
veneuze sinussen:
- Superior sagittale sinus: ligt direct onder het schedeldak (bovenste
grens falx cerebri) en begint bij de crista galli en eindigt in de
confluence of sinuses.
o Drainage: superior cerebrale venen
- Inferior sagittale sinus: loopt langs de onderste grens van de falx
cerebri en eindigt in de straight sinus.
- Straight sinus: wordt gevormd door het samengaan van de inferior
sagittale sinus en de grote cerebrale vene en eindigt in de
confluence of sinuses.
- Transverse sinus: loopt langs de posterior zijde van het tentorium
cerebelli en eindigt in de sigmoïdale sinus.
- Occipitale sinus: loopt van de inferior grens van de falx cerebri naar
de confluence of sinuses.
- Sigmoïdale sinus: S-vormige sinus en de laatste sinus voor de
interne jugularis vene.
De arteriën van de dura mater brengen meer bloed naar de schedel dan
naar de dura mater zelf. De grootste arterie van de dura mater is de
middelste meningeale arterie, een tak van de maxillaire arterie, die zich
vervolgens weer deelt in twee takken:
- Anterior (frontale) tak
- Posterior (pariëtale) tak
Innervatie van de dura mater wordt vooral geregeld door 3 divisies van de
CN V, maar ook een aantal van de CN X en CN XII.
Tussen de arachnoïd mater en de pia mater zit de subarachnoïdale ruimte,
waar zich arachnoïdale trabeculae en CSF bevinden. Door de druk van het
CSF wordt de arachnoïd mater tegen de dura mater aangedrukt.
De pia mater is een dun membraan, dat voorzien is van een netwerk van
kleine bloedvaten en ligt tegen het oppervlak van het brein aan.
Er zijn verschillende meningeale ruimtes:
- Dura-cranium ruimte: een pathologische ruimte tussen het cranium
en de externe periosteale laag van de dura mater.
- Dura-arachnoïdale ruimte: een pathologische ruimte tussen de
interne meningeale laag en de arachnoïd mater.
- Subarachnoïdale ruimte: een natuurlijke ruimte, gevuld met CSF,
trabeculaire cellen, cerebrale arteriën en venen, tussen de arachnoïd
mater en de pia mater.
Gyrus = vouw
