Samenvatting Stappenplannen Internationaal Privaatrecht

IPR




Stappenplannen IPR
INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT

, STAPPENPLANNEN INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT


Wordt er gevraagd welk recht van toepassing is? (conflictenrecht)
- Overeenkomst?  Rome I
- Goederenrecht?  boek 10 BW
- OD/RD?  Rome II
- R.p.  boek 10 BW

Wordt er gevraagd welke rechter internationaal bevoegd is?  Brussel I-bis (rechtsmacht)

Wordt er gevraagd naar erkenning en tenuitvoerlegging?  Brussel I-bis


STAPPENPLAN OVEREENKOMST (ROME I)

1. Valt deze kwestie onder het toepassingsbereik van Rome I?
a. Materiële toepassingsbereik  art. 1 lid 1 Rome I: van toepassing op verbintenissen
uit overeenkomst in burgerlijke en handelszaken.
i. Kijk of de kwestie is uitgezonderd in lid 2.
ii. Niet onder materiële toepassingsbereik?: analoge toepassing, art. 10:154
BW.
b. Formele toepassingsbereik  art. 2 Rome I: universeel formeel toepassingsgebied.
2. Is er een rechtskeuze gemaakt?  art. 3 Rome I.
a. Zo ja  als de rechtskeuze geldig is, dan is dit recht het toepasselijke recht.
Soorten rechtskeuze:
i. Uitdrukkelijke rechtskeuze (lid 1)
ii. Stilzwijgende rechtskeuze (lid 1, Rb. Almelo INA SA)
iii. Partiële rechtskeuze (lid 1)
iv. Rechtskeuze achteraf (lid 2)
Gevolg rechtskeuze: regelend en dwingend recht opzijgezet (HR Alnati).
Beperkingen rechtskeuze: rechtskeuze is aan beperkingen onderhevig indien:
- Art. 3 lid 3: zuiver interne gevallen
- Art. 3 lid 4: intra-EU gevallen
- Art. 6: consumentenovereenkomst
- Art. 8: arbeidsovereenkomst
- Art. 21: openbare orde-exceptie
- Art. 3 lid 5: wilsovereenstemming omtrent de rechtskeuze ontbreekt
b. Zo nee  stap 3;
3. Gaat het om een consumenten- of arbeidsovereenkomst?
a. Ja, het gaat om een consumentenovereenkomst  door naar art. 6 Rome I
b. Ja, het gaat om een arbeidsovereenkomst  door naar art. 8 Rome I
c. Nee, dan door naar stap 4;
4. Wat is het objectief toepasselijke recht?  art. 4 Rome I.
a. Eerst kijken naar art. 4 lid 1 Rome I: lijst  toepasselijke recht genoemd in lid 1;
i. Sub a: koopovk roerende zaken: recht land verkoper
ii. Sub b: dienstverlening: recht land dienstverlener (HvJ EU Kareda/Benkö: ovk
van geldlening is ovk van dienstverlening).
iii. Sub c: koop onroerende zaak: wet van ligging

1

, iv. Sub d: bijzonder geval huurovk: land gemeenschappelijke verblijfplaats
v. Sub e: franchiseovereenkomst: recht franchisenemer
vi. Sub f: distributieovereenkomst: recht distributeur
b. Niet op de lijst  art. 4 lid 2 Rome I: leer van de kenmerkende prestatie = in de regel
de prestatie die tegenover betaling van de geldsom staat.
i. Koopovereenkomst (m.n. onlichamelijk): KP: leveren zaak: recht land
verkoper
ii. Huurovk: KP: verschaffen huurgenot of ter beschikking stellen zaak: recht
land verhuurder
iii. Borgtocht: KP: borgstelling door de borg: recht land borg
iv. Bruikleen: KP: waarschijnlijk bruikleengever: recht land bruikleengever
v. Schenking: KP: doen van schenking, recht land schenking (maar de HR
hanteert de leer van de KP nog niet, vaart op arrest van 2 april 1942).
c. Correctie van exceptieclausule art. 4 lid 3 Rome I  “nauwere band” (accessoire
aanknoping (zoals borgtocht), uitvoering in ander land, tussenpersoon). HvJ EG
Balkenende: nauwere verbondenheid, afwijking mogelijk in bijzondere situaties.
i. Accessoire aanknoping bij overeenkomst
1. Borgtocht
2. Driepartijen-huurkoopfinanciering (HR Jans/FCN)
ii. Overeenkomst die geheel of voor merendeel moet worden uitgevoerd in
ander land dan het land waar KP verblijfsplaats heeft (bijv. aanneming, kan
ook gaan om een duurovereenkomst).
iii. Overeenkomsten die worden gesloten d.m.v. tussenkomst van een
tussenpersoon, zoals een handelsagent
1. HR Balenpers: gewone verblijfplaats KP slechts terzijde stellen als
deze geen reële aanknopingswaarde (geen substantiële connectie
met de transactie) heeft, bijv. het is een façade;
2. HvJ EG Balkenende: interpretatie HR in HR Balenpers is te restrictief,
ook wanneer er nauwere verbondenheid is afwijking mogelijk (maar
betreft wel nog steeds bijzondere situaties).

Als je hebt vastgesteld dat het om een consumentenovereenkomst gaat:
1. Is de overeenkomst uitgezonderd van toepassing van lid 1 en 2 in art. 6 lid 4 Rome I?
a. Sub a: dienstverlening: opdracht/dienst moet worden uitgevoerd in een andere
lidstaat dan waar de consument woonplaats heeft;
b. Sub b: vervoersovereenkomsten, m.u.v. de pakketreis;
c. Sub c: consumentenkoop van een onroerende zaak of huurovk onroerende zaak;
d. Sub d: effectentransacties.
2. Valt de overeenkomst onder sub a of b van art. 6 lid 1 Rome I?
a. De verkoper ontplooit zijn commerciële of beroepsactiviteiten in het land waar de
consument woonplaats heeft (direct);
b. De verkoper richt commerciële of beroepsactiviteiten op het onder meer het land
waar de consument woonplaats heeft (van belang bij internetcontracten)
i. Cons. nr. 24 Rome I: toegankelijkheid site op zichzelf niet voldoende,
consument moet worden gevraagd ovk op afstand te sluiten en er moet
inderdaad een dergelijke ovk zijn gesloten.
ii. HvJ EU Pammer & Alpenhof (zag op pendantbepaling art. 17 lid 1 sub c
Brussel I-bis, ook van belang): criteria om te bepalen of de verkoper van plan
was om handel te drijven met consumenten uit (onder meer) de lidstaat van
de consument (toespitsen op de omstandigheden uit de casus).
Valt een ovk niet onder a of b?  rechtsgevolgen van art. 6 Rome I treden niet in.
2