Vesiculair transport
Binnen de cel zijn er verschillende compartimenten, welke moleculen met elkaar uitwisselen via
blaasjes. De eukaryote compartimenten die dit doen zijn:
1. Het endoplasmatisch reticulum (+ de nucleaire envelop)
2. Golgi
3. Endosomen
4. plasmamembraan
Tussen deze compartimenten vindt transport plaats met behulp van blaasjes. Dit kan op 3 manieren
namelijk:
1. endocytose: het opnemen van de vesicles
2. exocytose: het uitscheiden van vesicles
3. import van membranen: er moeten membranen worden geïmporteerd, zodat het membraan
van bijvoorbeeld het ER niet te klein wordt. Transportroutes zijn dus in balans.
1
,Het maken van een blaasje:
- De blaasjes bestaan uit een membraan omgeven door een eiwit coat. De coat selecteert
welke eiwitten getransporteerd worden en buigen het membraan.
- Aan het ER worden de blaasjes gemaakt met een COPll coating. Deze zijn voor belang bij het
transport tussen ER en Golgi
- Aan het Golgi en het ER worden blaasjes gemaakt met een COPl coating. Deze zijn belangrijk
voor het transport tussen golgi en ER en transport binnen het golgi.
- Clathrin coating wordt gebruikt voor het maken van edosomen aan het plasmamembraan.
Ook worden ze aan het golgi gemaakt waar ze dienen voor bijvoorbeeld transport naar
lysosomen.
Clathrine coat:
- Zitten bijvoorbeeld op een endosoom.
- De meeste coats bestaan uit 2 lagen. Namelijk adaptor proteins, welke binden aan
cargoreceptoren en zo de transporteiwitten selecteren. De andere laag bestaat uit clathrine
eiwitten. Deze zorgen voor de membraancurve.
2
,Hoe wordt bepaald op welke specifieke plek de coat gemaakt moet worden:
- De specifieke lipiden in het membraan bepalen welke eiwitten er aan kunnen binden.
- Voor clathrine zijn dit fosfatidylinositol gebonden lipiden van belang. Ze bestaan uit een
glycerolmolecuul, 2 vetzuurstaarten en inositol (suiker) gekoppeld aan een fosfaatgroep. Dit
is negatief geladen en kan herkend worden door eiwitten.
- Verschillende fosfatidylinositol gebieden markeren organellen en membraandomeinen.
- Daarnaast detecteert de aanwezige adaptor 2 dingen tegelijk, namelijk een bepaalde
fosfatidylinositol en cargoreceptoren
3
, Coats aantrekken met GTPases:
- Sommige coats worden aangetrokken met behulp van kleine GTPases.
- De ARF GTPase trekt clathrine en COPl eiwitten aan.
- De Sarl GTPase trekt COPll eiwitten aan.
- Wanneer GDP wordt uitgewisseld tegen GTP in de GTPase wordt deze actief. Hierdoor komt
er een alfa helix vrij welke amfipatisch is. Met zijn hydrofobe deel steekt deze in het
membraan en met zijn hydrofiele deel blijft deze aan de GTPase gebonden. Dan kan deze
GTPase de eerste laag van de coat aantrekken. De adaptoreiwitten die hier een rol spelen
zijn sec23 en sec24. Sec 23 bindt aan de GTPase. Hieraan bindt sec24 welke de cargo
receptor bindt waaraan de eiwitten kunnen binden.
Membraandeformatie:
- De eiwitten zoals cathrine alleen zijn niet genoeg voor een membraandeformatie. Daarom
worden er ook BAR domein dimeren in gezet. Dit zijn eiwitten die heel goed aan het
membraan kunnen binden en van zichzelf al gebogen zijn.
Het clathrine triskelet:
- De clathrinemoleculen assembleren om het membraan heen in een soort trimeer.
4
Binnen de cel zijn er verschillende compartimenten, welke moleculen met elkaar uitwisselen via
blaasjes. De eukaryote compartimenten die dit doen zijn:
1. Het endoplasmatisch reticulum (+ de nucleaire envelop)
2. Golgi
3. Endosomen
4. plasmamembraan
Tussen deze compartimenten vindt transport plaats met behulp van blaasjes. Dit kan op 3 manieren
namelijk:
1. endocytose: het opnemen van de vesicles
2. exocytose: het uitscheiden van vesicles
3. import van membranen: er moeten membranen worden geïmporteerd, zodat het membraan
van bijvoorbeeld het ER niet te klein wordt. Transportroutes zijn dus in balans.
1
,Het maken van een blaasje:
- De blaasjes bestaan uit een membraan omgeven door een eiwit coat. De coat selecteert
welke eiwitten getransporteerd worden en buigen het membraan.
- Aan het ER worden de blaasjes gemaakt met een COPll coating. Deze zijn voor belang bij het
transport tussen ER en Golgi
- Aan het Golgi en het ER worden blaasjes gemaakt met een COPl coating. Deze zijn belangrijk
voor het transport tussen golgi en ER en transport binnen het golgi.
- Clathrin coating wordt gebruikt voor het maken van edosomen aan het plasmamembraan.
Ook worden ze aan het golgi gemaakt waar ze dienen voor bijvoorbeeld transport naar
lysosomen.
Clathrine coat:
- Zitten bijvoorbeeld op een endosoom.
- De meeste coats bestaan uit 2 lagen. Namelijk adaptor proteins, welke binden aan
cargoreceptoren en zo de transporteiwitten selecteren. De andere laag bestaat uit clathrine
eiwitten. Deze zorgen voor de membraancurve.
2
,Hoe wordt bepaald op welke specifieke plek de coat gemaakt moet worden:
- De specifieke lipiden in het membraan bepalen welke eiwitten er aan kunnen binden.
- Voor clathrine zijn dit fosfatidylinositol gebonden lipiden van belang. Ze bestaan uit een
glycerolmolecuul, 2 vetzuurstaarten en inositol (suiker) gekoppeld aan een fosfaatgroep. Dit
is negatief geladen en kan herkend worden door eiwitten.
- Verschillende fosfatidylinositol gebieden markeren organellen en membraandomeinen.
- Daarnaast detecteert de aanwezige adaptor 2 dingen tegelijk, namelijk een bepaalde
fosfatidylinositol en cargoreceptoren
3
, Coats aantrekken met GTPases:
- Sommige coats worden aangetrokken met behulp van kleine GTPases.
- De ARF GTPase trekt clathrine en COPl eiwitten aan.
- De Sarl GTPase trekt COPll eiwitten aan.
- Wanneer GDP wordt uitgewisseld tegen GTP in de GTPase wordt deze actief. Hierdoor komt
er een alfa helix vrij welke amfipatisch is. Met zijn hydrofobe deel steekt deze in het
membraan en met zijn hydrofiele deel blijft deze aan de GTPase gebonden. Dan kan deze
GTPase de eerste laag van de coat aantrekken. De adaptoreiwitten die hier een rol spelen
zijn sec23 en sec24. Sec 23 bindt aan de GTPase. Hieraan bindt sec24 welke de cargo
receptor bindt waaraan de eiwitten kunnen binden.
Membraandeformatie:
- De eiwitten zoals cathrine alleen zijn niet genoeg voor een membraandeformatie. Daarom
worden er ook BAR domein dimeren in gezet. Dit zijn eiwitten die heel goed aan het
membraan kunnen binden en van zichzelf al gebogen zijn.
Het clathrine triskelet:
- De clathrinemoleculen assembleren om het membraan heen in een soort trimeer.
4
