Samenvatting hersenen & gedrag
, LW 36 – Les 1: Introductiecursus Hersenen en Gedrag (6 september 2021)
(Boek: Hersenwerk - Hoofdstuk 3)
(!) 2 perspectieven van gedrag:
Biologisch: het lichaam, de werking; het organisme
Evolutionair: lange termijn, hoe zijn wij ontstaan, natuurlijke selectie
Evolutionair biologen:
Kijken met een functionele blik naar lichaamsdelen: wat is de functie en
waarom is het geëvolueerd?
Neurowetenschappers:
Wat is de functie van de hersenen?
Zijn er gespecialiseerde hersengebieden met een specifieke functie?
Waarom hebben mensen eigenlijk zo’n groot brein?
Waarom herkennen wij gezichten?
Evolutionair ingesteld: we zijn sociaal en zien mimiek
De juiste kennis hoeft niet te leiden tot begrip (kennis en kunde is niet hetzelfde).
Een kind heeft meer neuroplasticiteit dan een volwassene (flexibeler om te leren).
Ingesleten, geautomatiseerde handelingen zijn moeilijk af te leren.
Benaderingen tot psychologie:
,(!) Nature/nurture begrijpen
Links: Genetische/hormonale/biologische verklaring van ons gedrag (nature) -
erfelijk
Rechts: al het gedrag is aangeleerd door conditionering (nurture) – niet erfelijk
3 niveaus van relaties van brein tot gedrag/gewaarwording/gevoel:
- persoonlijk
- werk
- maatschappij
Uitgangspunten:
Erfelijke bagage (=DNA): bij de conceptie wordt het DNA vastgelegd
Biologische processen: gedrag, gedachten en emoties hangen hierbij samen
Evolutionair: gedrag is gevormd a.d.h.v. evoluties in de geschiedenis
Evolutionaire psychologie:
Hersenen (net als elk onderdeel v/h lichaam) zijn de uitkomst van een evolutionair
proces.
Darwins theorie:
De natuurlijke selectie die wordt doorgegeven op generaties.
• Natuurlijke selectie (survival of the fittest)
• Seksuele selectie (individuen kiezen partners)
Baten: mooi en aantrekkelijk zijn
Kosten: veel moeite en ook aantrekkelijker voor prooien
• Emoties (evolutionair voordeel voor mannen en dieren)
Seksueel dimorfisme:
Verschil tussen mannen en vrouwen in seksuele selectie.
- seksuele selectie heeft meer invloed op uiterlijk en gedrag van mannetjes
- het houdt verband met de hoeveelheid tijd en energie die M/V in nageslacht
stoppen
Dieren: mannetjes vaak groot, sterk en agressief en vrouwtjes kieskeurig.
, Mensen: minder verschil. Mannen zijn ook kieskeurig en investeren ook in
nageslacht.
(!) Psychologische adaptaties (=universele kenmerken):
Het proces van de natuurlijke selectie en de daarbij horende kenmerken die
bijdragen aan overleving en reproductie; aanpassingen (empathie/liegen/jaloezie).
Ook wel de ‘Massive modularity hypothesis’ (de geest is een collectie van):
Complex, functioneel gespecialiseerd, talrijk, snel, automatisch en onbewust.
- ze zijn complex van aard
- bestaan uit verschillende onderdelen
- werken automatisch en hebben een duidelijke functie
(Van der Linden p. 72 en 86)
Na Darwin:
• Genetica: genen/DNA
• Ethologie: onderzoek naar adaptieve waarden
Het doorgeven van genen (Hamilton):
(!) Inclusive fitness: de som van het reproductieve succes (klassieke fitness)
van een individu en de effecten van het gedrag van dit individu
op het reproductieve succes van genetische verwanten
(directe/indirecte fitness). Het loont dus om te investeren in
familieleden.
Het doorgeven van je genen d.m.v. directe/indirecte fitness:
Directie fitness: nakomelingen van jezelf (eigen succes w.b. voortplanting)
Indirecte fitness: genetische verwantschap (bijv. genen met je neven/nichten of
energie steken in de kinderen van je broers/zussen)
Iemand met vijf kinderen heeft een grotere fitness dan iemand met twee.
(!) Vergelijkende psychologie (gedrag van mens en dier vergelijken).
Cumulatieve cultuur: zaken overnemen maar ook verbeteringen aanbrengen. Wij
boorduren voort op de cultuur die voor ons is ontstaan. Door mensen gecreëerde,
culturele omgeving.
Shared intentionality (= principe achter cumulatieve cultuur): samen iets doen en
bereiken. Vb. hierin heb je drie ‘sub shared intentionalities’:
1. Nieuwsgierig zijn
2. Dit delen met elkaar
3. Genoegen in vinden
, LW 36 – Les 1: Introductiecursus Hersenen en Gedrag (6 september 2021)
(Boek: Hersenwerk - Hoofdstuk 3)
(!) 2 perspectieven van gedrag:
Biologisch: het lichaam, de werking; het organisme
Evolutionair: lange termijn, hoe zijn wij ontstaan, natuurlijke selectie
Evolutionair biologen:
Kijken met een functionele blik naar lichaamsdelen: wat is de functie en
waarom is het geëvolueerd?
Neurowetenschappers:
Wat is de functie van de hersenen?
Zijn er gespecialiseerde hersengebieden met een specifieke functie?
Waarom hebben mensen eigenlijk zo’n groot brein?
Waarom herkennen wij gezichten?
Evolutionair ingesteld: we zijn sociaal en zien mimiek
De juiste kennis hoeft niet te leiden tot begrip (kennis en kunde is niet hetzelfde).
Een kind heeft meer neuroplasticiteit dan een volwassene (flexibeler om te leren).
Ingesleten, geautomatiseerde handelingen zijn moeilijk af te leren.
Benaderingen tot psychologie:
,(!) Nature/nurture begrijpen
Links: Genetische/hormonale/biologische verklaring van ons gedrag (nature) -
erfelijk
Rechts: al het gedrag is aangeleerd door conditionering (nurture) – niet erfelijk
3 niveaus van relaties van brein tot gedrag/gewaarwording/gevoel:
- persoonlijk
- werk
- maatschappij
Uitgangspunten:
Erfelijke bagage (=DNA): bij de conceptie wordt het DNA vastgelegd
Biologische processen: gedrag, gedachten en emoties hangen hierbij samen
Evolutionair: gedrag is gevormd a.d.h.v. evoluties in de geschiedenis
Evolutionaire psychologie:
Hersenen (net als elk onderdeel v/h lichaam) zijn de uitkomst van een evolutionair
proces.
Darwins theorie:
De natuurlijke selectie die wordt doorgegeven op generaties.
• Natuurlijke selectie (survival of the fittest)
• Seksuele selectie (individuen kiezen partners)
Baten: mooi en aantrekkelijk zijn
Kosten: veel moeite en ook aantrekkelijker voor prooien
• Emoties (evolutionair voordeel voor mannen en dieren)
Seksueel dimorfisme:
Verschil tussen mannen en vrouwen in seksuele selectie.
- seksuele selectie heeft meer invloed op uiterlijk en gedrag van mannetjes
- het houdt verband met de hoeveelheid tijd en energie die M/V in nageslacht
stoppen
Dieren: mannetjes vaak groot, sterk en agressief en vrouwtjes kieskeurig.
, Mensen: minder verschil. Mannen zijn ook kieskeurig en investeren ook in
nageslacht.
(!) Psychologische adaptaties (=universele kenmerken):
Het proces van de natuurlijke selectie en de daarbij horende kenmerken die
bijdragen aan overleving en reproductie; aanpassingen (empathie/liegen/jaloezie).
Ook wel de ‘Massive modularity hypothesis’ (de geest is een collectie van):
Complex, functioneel gespecialiseerd, talrijk, snel, automatisch en onbewust.
- ze zijn complex van aard
- bestaan uit verschillende onderdelen
- werken automatisch en hebben een duidelijke functie
(Van der Linden p. 72 en 86)
Na Darwin:
• Genetica: genen/DNA
• Ethologie: onderzoek naar adaptieve waarden
Het doorgeven van genen (Hamilton):
(!) Inclusive fitness: de som van het reproductieve succes (klassieke fitness)
van een individu en de effecten van het gedrag van dit individu
op het reproductieve succes van genetische verwanten
(directe/indirecte fitness). Het loont dus om te investeren in
familieleden.
Het doorgeven van je genen d.m.v. directe/indirecte fitness:
Directie fitness: nakomelingen van jezelf (eigen succes w.b. voortplanting)
Indirecte fitness: genetische verwantschap (bijv. genen met je neven/nichten of
energie steken in de kinderen van je broers/zussen)
Iemand met vijf kinderen heeft een grotere fitness dan iemand met twee.
(!) Vergelijkende psychologie (gedrag van mens en dier vergelijken).
Cumulatieve cultuur: zaken overnemen maar ook verbeteringen aanbrengen. Wij
boorduren voort op de cultuur die voor ons is ontstaan. Door mensen gecreëerde,
culturele omgeving.
Shared intentionality (= principe achter cumulatieve cultuur): samen iets doen en
bereiken. Vb. hierin heb je drie ‘sub shared intentionalities’:
1. Nieuwsgierig zijn
2. Dit delen met elkaar
3. Genoegen in vinden
