Hoofdstuk 1
Cognitieve psychologie
- de psychologie naar mentale processen
- onderzoek naar het begrijpen en weten
Cognitieve verwerking verloopt in een aantal stappen:
Input → Perceptie → Leren en geheugenopslag → Retrieval → Denken
- Perceptie → de inhoud van de informatie wordt geanalyseerd
- Leren en geheugenopslag → informatie wordt opgeslagen en bewaard
- Retrieval → terughalen van de informatie vanuit het geheugen
- Denken → het terughalen van informatie wat de basis vormt voor andere
mentale activiteiten
↺ De processen/stappen zijn complex, overlappen elkaar en zijn interactief met
elkaar
De cognitieve psychologie kent tevens een aantal benaderingen:
- Experimentele cognitieve psychologie
- experimenten om de psychologie processen van een mens of dier te
onderzoeken
- Computer modelling
- simuleren van cognitieve processen met behulp van
computerprogramma's
- Cognitieve neuropsychologie
- bestuderen van individuen die hersenbeschadiging hebben opgelopen
- Cognitieve neurowetenschappen
- gebruik van hersenscans om de hersenactiviteiten te bekijken bij
cognitieve processen
Experimentele cognitieve psychologie
Wilhelm Wundt opende het eerste psychologie laboratorium
- de cognitieve psychologie kwam door behaviorisme langzaam op gang
- onderzoek naar externe observeerbare gedragingen en het negeren van de
interne, mentale processen
De Gestalt psychologie zag de beperkingen van het behaviorisme
- de mentale processen moeten wel onderzocht worden/zijn wel aanwezig
- benadrukt de manier waarop componenten van input gegroepeerd en
geïntegreerd worden in patronen en gelijke figuren
Schematheorie (Bartlett)
- stelt dat alle nieuwe informatie/input vergeleken wordt met informatie dat al in
ons geheugen zit (zo vindt herkenning plaats van input en kan dit toegepast
worden op nieuwe situaties)
,Er zijn twee typen input verwerking:
- Top-down verwerking (schema-driven of conceptually-driven)
- verwerken waarbij gebruik gemaakt wordt van kennis en schema’s uit
het geheugen om inkomende stimuli te interpreteren
- Bottom-up verwerking (stimulus-driven of data-driven)
- verwerken door de informatie van een stimulus te gebruiken en deze
naar hogere cortexstructuren te sturen
- de verwerking hangt van de stimulus af
↺ Twee onafhankelijke processen, kunnen ook interacteren
- sensorische informatie wordt bottom-up verwerkt (bv. een hond aaien, omdat je al
eerder een hond hebt geaaid en weet hoe een hond eruit ziet, weet je dat je een hond aait,
top-up verwerking
Computer modelling
Er werden computerprogramma’s ontwikkeld om problemen op te lossen
(vergelijkbaar met het brein)
- een object werd herkend met behulp van feature detectors
- mechanismen in een informatieverwerkingsapparaat dat reageert op
specifieke kenmerken in een patroon
De limited-capacity processor model stelt dat door de enorme hoeveelheid informatie de
mens zijn aandacht specifiek moet selecteren
- kiezen welke inputs het belangrijkst zijn op een bepaald moment
Cognitieve neurowetenschap en -neuropsychologie
De brein bevat twee hemisferen (links en rechts) met ieder zijn eigen specialisaties
De verschillende hersenkwabben:
- Frontaalkwab
- motorische centra, Broca’s gebied, centraal executief systeem
- bewuste mentale processen
- Occipitaalkwab
- verwerken van visuele input
- Pariëtaalkwab
- perceptie, somatische sensorische cortex
- Temporaalkwab
- geheugen, Wernicke’s gebied, auditieve input, taal
Dubbele dissociatie
- beschadigd raken van een bepaalde functie oefent geen invloed uit op een
andere functie
- dus de twee functies zijn onafhankelijk
Het versterken van een synaps gebeurt/kan met behulp van cel assembly
- een groep neuronen die met elkaar in een netwerk verbonden zijn
- als één neuron gestimuleerd wordt, komt het hele netwerk op gang
, Gecontroleerde verwerking
- met behulp van het bewustzijn en intenties, langzaam, kost veel moeite
Automatische verwerking
- verwerking zonder aandacht of bewustzijn, snel, kost vrijwel geen moeite
Fouten worden gemaakt door de vasthoudendheid van een automatisch proces
- action slips → bv. rijden naar je oude huis, terwijl je al een tijdje verhuisd bent
Het bewustzijn
- een van de takken van de psychologie waarover nog weinig bekend is
Blindsight
- het onbewust detecteren/zien van objecten, maar het niet bewust kunnen
waarnemen
Komt door schade aan de occipitale kwab
Alles wat in de mind gebeurt, is materiaal (neurale activiteit)
- (bijna) alle cognitieve wetenschappers zijn materialisten
Cognitieve psychologie
- de psychologie naar mentale processen
- onderzoek naar het begrijpen en weten
Cognitieve verwerking verloopt in een aantal stappen:
Input → Perceptie → Leren en geheugenopslag → Retrieval → Denken
- Perceptie → de inhoud van de informatie wordt geanalyseerd
- Leren en geheugenopslag → informatie wordt opgeslagen en bewaard
- Retrieval → terughalen van de informatie vanuit het geheugen
- Denken → het terughalen van informatie wat de basis vormt voor andere
mentale activiteiten
↺ De processen/stappen zijn complex, overlappen elkaar en zijn interactief met
elkaar
De cognitieve psychologie kent tevens een aantal benaderingen:
- Experimentele cognitieve psychologie
- experimenten om de psychologie processen van een mens of dier te
onderzoeken
- Computer modelling
- simuleren van cognitieve processen met behulp van
computerprogramma's
- Cognitieve neuropsychologie
- bestuderen van individuen die hersenbeschadiging hebben opgelopen
- Cognitieve neurowetenschappen
- gebruik van hersenscans om de hersenactiviteiten te bekijken bij
cognitieve processen
Experimentele cognitieve psychologie
Wilhelm Wundt opende het eerste psychologie laboratorium
- de cognitieve psychologie kwam door behaviorisme langzaam op gang
- onderzoek naar externe observeerbare gedragingen en het negeren van de
interne, mentale processen
De Gestalt psychologie zag de beperkingen van het behaviorisme
- de mentale processen moeten wel onderzocht worden/zijn wel aanwezig
- benadrukt de manier waarop componenten van input gegroepeerd en
geïntegreerd worden in patronen en gelijke figuren
Schematheorie (Bartlett)
- stelt dat alle nieuwe informatie/input vergeleken wordt met informatie dat al in
ons geheugen zit (zo vindt herkenning plaats van input en kan dit toegepast
worden op nieuwe situaties)
,Er zijn twee typen input verwerking:
- Top-down verwerking (schema-driven of conceptually-driven)
- verwerken waarbij gebruik gemaakt wordt van kennis en schema’s uit
het geheugen om inkomende stimuli te interpreteren
- Bottom-up verwerking (stimulus-driven of data-driven)
- verwerken door de informatie van een stimulus te gebruiken en deze
naar hogere cortexstructuren te sturen
- de verwerking hangt van de stimulus af
↺ Twee onafhankelijke processen, kunnen ook interacteren
- sensorische informatie wordt bottom-up verwerkt (bv. een hond aaien, omdat je al
eerder een hond hebt geaaid en weet hoe een hond eruit ziet, weet je dat je een hond aait,
top-up verwerking
Computer modelling
Er werden computerprogramma’s ontwikkeld om problemen op te lossen
(vergelijkbaar met het brein)
- een object werd herkend met behulp van feature detectors
- mechanismen in een informatieverwerkingsapparaat dat reageert op
specifieke kenmerken in een patroon
De limited-capacity processor model stelt dat door de enorme hoeveelheid informatie de
mens zijn aandacht specifiek moet selecteren
- kiezen welke inputs het belangrijkst zijn op een bepaald moment
Cognitieve neurowetenschap en -neuropsychologie
De brein bevat twee hemisferen (links en rechts) met ieder zijn eigen specialisaties
De verschillende hersenkwabben:
- Frontaalkwab
- motorische centra, Broca’s gebied, centraal executief systeem
- bewuste mentale processen
- Occipitaalkwab
- verwerken van visuele input
- Pariëtaalkwab
- perceptie, somatische sensorische cortex
- Temporaalkwab
- geheugen, Wernicke’s gebied, auditieve input, taal
Dubbele dissociatie
- beschadigd raken van een bepaalde functie oefent geen invloed uit op een
andere functie
- dus de twee functies zijn onafhankelijk
Het versterken van een synaps gebeurt/kan met behulp van cel assembly
- een groep neuronen die met elkaar in een netwerk verbonden zijn
- als één neuron gestimuleerd wordt, komt het hele netwerk op gang
, Gecontroleerde verwerking
- met behulp van het bewustzijn en intenties, langzaam, kost veel moeite
Automatische verwerking
- verwerking zonder aandacht of bewustzijn, snel, kost vrijwel geen moeite
Fouten worden gemaakt door de vasthoudendheid van een automatisch proces
- action slips → bv. rijden naar je oude huis, terwijl je al een tijdje verhuisd bent
Het bewustzijn
- een van de takken van de psychologie waarover nog weinig bekend is
Blindsight
- het onbewust detecteren/zien van objecten, maar het niet bewust kunnen
waarnemen
Komt door schade aan de occipitale kwab
Alles wat in de mind gebeurt, is materiaal (neurale activiteit)
- (bijna) alle cognitieve wetenschappers zijn materialisten
