Ziektebeeld: Dementie
1.Inleiding
In de inleiding beschrijf je in het kort wat het ziektebeeld inhoudt en je verklaart de naam
van het ziektebeeld. Misschien kun je nog aanvullende informatie vinden: komt het
ziektebeeld vaak voor, komt het ziektebeeld vooral voor bij bepaalde groepen (mannen,
vrouwen, jongeren, ouderen)?
Dementie is de naam voor een combinatie van symptomen, waarbij de hersenen informatie
niet meer goed kunnen verwerken. Dementie is een verzamelnaam voor ruim vijftig ziektes.
De meest voorkomende vorm van dementie is de ziekte van Alzheimer. Daarnaast komen
vasculaire dementie, fronto-temporale dementie en Lewy body dementie veel voor.
Dementie is ingewikkeld en een ingrijpende ziekte.
Dementie is een syndroom dat wordt veroorzaakt door een hersenaandoening of ziekte. Als
gevolg hiervan kan iemand steeds minder zelfstandig functioneren. Er is geen genezing
mogelijk voor dementie. Uiteindelijk overlijdt iemand aan de gevolgen van dementie. Het
aantal mensen met dementie is door de vergrijzing vereenvoudigd. Van 50.000 in 1950 tot
ruim 280.000 nu. De kans op dementie neemt sterk toe met de leeftijd. Toch zijn er 12.000
met dementie jonger dan 65 jaar. 1 op de 3 vrouwen krijgt dementie, bij mannen is dit 1 op
de 7.
Ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie maar liefst 70% van alle
mensen met dementie heeft Alzheimer. Iemand met Alzheimer krijgt problemen met het
geheugen. Naarmate de ziekte erger wordt, krijgt iemand steeds meer moeite met de
dagelijkse vaardigheden.
Vasculaire dementie is ook een van de meest voorkomende soorten dementie. Problemen in
de doorbloeding van de hersenen veroorzaken deze ziekte. Bij een op de zes mensen met
dementie is vaatschade de hoofdoorzaak. Dan word er gesproken van vasculaire dementie.
Fronto-temporale dementie komt vaak voor op jongere leeftijd. Veranderingen in het gedrag
vallen meestal als eerste op. Ook taal en spraak kunnen aangetast zijn. Deze vorm van
dementie ontstaat doordat hersencellen in de frontaalkwab (gedragsgebied) en de
temporaalkwab (taalgebied) afsterven.
Een van de meest opvallende kenmerken van fronto-temporale dementie is dat deze ziekte
al op relatief jonge leeftijd voorkomt. Het grootste deel van de mensen die de ziekte krijgt, is
tussen de 40 en 60 jaar. Op jonge leeftijd is het op de ziekte van Alzheimer na de meest
voorkomende vorm van dementie.
, 2. De oorzaak van de ziekte
Beschrijf wat de oorzaak is van het ziektebeeld en benoem de risicofactoren. Denk hierbij
aan kwetsbaarheid door erfelijke factoren, lichamelijke factoren, sociale factoren of
psychologische factoren.
Er wordt veel onderzoek gedaan naar de oorzaak van de ziekte van Alzheimer.
Wetenschappers denken dat vier veranderingen in de hersenen met de ziekte te maken
hebben. Namelijk samenklontering van Amyloïde (eiwit dat zich opbouwt in de hersenen),
Tau-eiwitkluwen (zorgt ervoor dat onder andere voedingsstoffen van de ene kant van de cel
naar de andere worden vervoerd), gliacellen (cellen met een ondersteunende functie in de
hersenen en bloed-hersenbarrière (grens tussen het bloed en de hersenen).
- Amyloïde
Het schadelijke alzheimereiwit stapelt zich op tussen de zenuwcellen in de hersenen.
Zo vormt het zogenaamde plaques, dat is dat het eiwit samenklontert tussen de
hersencellen. Een neerslag van eiwitten die de communicatie tussen de hersencellen
moeizamer maakt. Deze neerslagen zien we vaak het eerst in het gedeelte van de
hersenen dat zorgt voor aanmaak van herinneringen. Daarom is vergeetachtigheid
vaak een eerste symptoom van de ziekte van Alzheimer.
- Tau eiwitkluwen
In de hersencellen ontstaat een kluwen van een ander eiwit de zogenaamde tangles.
Deze bestaan uit een ander schadelijk eiwit dat Tau wordt genoemd. Bij de ziekte van
Alzheimer is het Tau-eiwit veranderd. Het is anders gevouwen, alsof de letters van
een zin niet achter elkaar staan, maar naar boven en beneden, van links naar rechts
en van voren naar achter (een kluwen). Door hun afwijkende vorm zorgen deze
eiwitten ervoor dat het transport van voedingsstoffen door de cel niet goed verloopt.
- Gliacellen
De hersenen bestaan naast zenuwcellen ook uit gliacellen. Deze ondersteunende
cellen spelen onder andere een rol in de afbraak van Amyloïd eiwitten. Uit onderzoek
blijkt dat deze cellen hierbij soms overactief en agressief te werk gaan.
- Bloed-hersenbarrière
De cellen van de bloed-hersenbarrière zorgen ervoor dat er geen schadelijke stoffen
in het hersenweefsel terechtkomen. De barrière bevat ook speciale mechanismen om
het Amyloïde eiwit vanuit de hersenen het bloed in te transporteren. Wanneer deze
mechanismen falen, ontstaan er ophopingen van Amyloïde eiwitten in het brein.
De ziekte van Alzheimer begint vaak in het geheugengebied en verspreidt zich daarna. Hoe
meer hersendelen aangetast raken, hoe meer symptomen de persoon met dementie heeft.
Denk hierbij aan moeite om emoties te beheersen, moeite om mensen en dingen te
herkennen, en moeite met praten en taal. Wetenschappers weten nog niet zeker of plaques
en tangles alzheimer veroorzaken of juist een gevolg zijn van andere ziekteprocessen in de
hersenen. Wel is bekend dat mensen met gezonde hersenen beter tegen deze eiwitten lijken
te kunnen. Dingen die ongezond zijn voor de hersenen versnellen zo waarschijnlijk het
ontstaan van alzheimer en kunnen de ziekte mogelijk zelfs veroorzaken.
Als iemand vergeetachtig wordt, betekent dit niet meteen dat het om Alzheimer of een
andere vorm van de dementie gaat. Vaak gaat het om normale ouderdom
vergeetachtigheid. Het kan ook een lichamelijke of psychologische oorzaak hebben. Dit zijn
1.Inleiding
In de inleiding beschrijf je in het kort wat het ziektebeeld inhoudt en je verklaart de naam
van het ziektebeeld. Misschien kun je nog aanvullende informatie vinden: komt het
ziektebeeld vaak voor, komt het ziektebeeld vooral voor bij bepaalde groepen (mannen,
vrouwen, jongeren, ouderen)?
Dementie is de naam voor een combinatie van symptomen, waarbij de hersenen informatie
niet meer goed kunnen verwerken. Dementie is een verzamelnaam voor ruim vijftig ziektes.
De meest voorkomende vorm van dementie is de ziekte van Alzheimer. Daarnaast komen
vasculaire dementie, fronto-temporale dementie en Lewy body dementie veel voor.
Dementie is ingewikkeld en een ingrijpende ziekte.
Dementie is een syndroom dat wordt veroorzaakt door een hersenaandoening of ziekte. Als
gevolg hiervan kan iemand steeds minder zelfstandig functioneren. Er is geen genezing
mogelijk voor dementie. Uiteindelijk overlijdt iemand aan de gevolgen van dementie. Het
aantal mensen met dementie is door de vergrijzing vereenvoudigd. Van 50.000 in 1950 tot
ruim 280.000 nu. De kans op dementie neemt sterk toe met de leeftijd. Toch zijn er 12.000
met dementie jonger dan 65 jaar. 1 op de 3 vrouwen krijgt dementie, bij mannen is dit 1 op
de 7.
Ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie maar liefst 70% van alle
mensen met dementie heeft Alzheimer. Iemand met Alzheimer krijgt problemen met het
geheugen. Naarmate de ziekte erger wordt, krijgt iemand steeds meer moeite met de
dagelijkse vaardigheden.
Vasculaire dementie is ook een van de meest voorkomende soorten dementie. Problemen in
de doorbloeding van de hersenen veroorzaken deze ziekte. Bij een op de zes mensen met
dementie is vaatschade de hoofdoorzaak. Dan word er gesproken van vasculaire dementie.
Fronto-temporale dementie komt vaak voor op jongere leeftijd. Veranderingen in het gedrag
vallen meestal als eerste op. Ook taal en spraak kunnen aangetast zijn. Deze vorm van
dementie ontstaat doordat hersencellen in de frontaalkwab (gedragsgebied) en de
temporaalkwab (taalgebied) afsterven.
Een van de meest opvallende kenmerken van fronto-temporale dementie is dat deze ziekte
al op relatief jonge leeftijd voorkomt. Het grootste deel van de mensen die de ziekte krijgt, is
tussen de 40 en 60 jaar. Op jonge leeftijd is het op de ziekte van Alzheimer na de meest
voorkomende vorm van dementie.
, 2. De oorzaak van de ziekte
Beschrijf wat de oorzaak is van het ziektebeeld en benoem de risicofactoren. Denk hierbij
aan kwetsbaarheid door erfelijke factoren, lichamelijke factoren, sociale factoren of
psychologische factoren.
Er wordt veel onderzoek gedaan naar de oorzaak van de ziekte van Alzheimer.
Wetenschappers denken dat vier veranderingen in de hersenen met de ziekte te maken
hebben. Namelijk samenklontering van Amyloïde (eiwit dat zich opbouwt in de hersenen),
Tau-eiwitkluwen (zorgt ervoor dat onder andere voedingsstoffen van de ene kant van de cel
naar de andere worden vervoerd), gliacellen (cellen met een ondersteunende functie in de
hersenen en bloed-hersenbarrière (grens tussen het bloed en de hersenen).
- Amyloïde
Het schadelijke alzheimereiwit stapelt zich op tussen de zenuwcellen in de hersenen.
Zo vormt het zogenaamde plaques, dat is dat het eiwit samenklontert tussen de
hersencellen. Een neerslag van eiwitten die de communicatie tussen de hersencellen
moeizamer maakt. Deze neerslagen zien we vaak het eerst in het gedeelte van de
hersenen dat zorgt voor aanmaak van herinneringen. Daarom is vergeetachtigheid
vaak een eerste symptoom van de ziekte van Alzheimer.
- Tau eiwitkluwen
In de hersencellen ontstaat een kluwen van een ander eiwit de zogenaamde tangles.
Deze bestaan uit een ander schadelijk eiwit dat Tau wordt genoemd. Bij de ziekte van
Alzheimer is het Tau-eiwit veranderd. Het is anders gevouwen, alsof de letters van
een zin niet achter elkaar staan, maar naar boven en beneden, van links naar rechts
en van voren naar achter (een kluwen). Door hun afwijkende vorm zorgen deze
eiwitten ervoor dat het transport van voedingsstoffen door de cel niet goed verloopt.
- Gliacellen
De hersenen bestaan naast zenuwcellen ook uit gliacellen. Deze ondersteunende
cellen spelen onder andere een rol in de afbraak van Amyloïd eiwitten. Uit onderzoek
blijkt dat deze cellen hierbij soms overactief en agressief te werk gaan.
- Bloed-hersenbarrière
De cellen van de bloed-hersenbarrière zorgen ervoor dat er geen schadelijke stoffen
in het hersenweefsel terechtkomen. De barrière bevat ook speciale mechanismen om
het Amyloïde eiwit vanuit de hersenen het bloed in te transporteren. Wanneer deze
mechanismen falen, ontstaan er ophopingen van Amyloïde eiwitten in het brein.
De ziekte van Alzheimer begint vaak in het geheugengebied en verspreidt zich daarna. Hoe
meer hersendelen aangetast raken, hoe meer symptomen de persoon met dementie heeft.
Denk hierbij aan moeite om emoties te beheersen, moeite om mensen en dingen te
herkennen, en moeite met praten en taal. Wetenschappers weten nog niet zeker of plaques
en tangles alzheimer veroorzaken of juist een gevolg zijn van andere ziekteprocessen in de
hersenen. Wel is bekend dat mensen met gezonde hersenen beter tegen deze eiwitten lijken
te kunnen. Dingen die ongezond zijn voor de hersenen versnellen zo waarschijnlijk het
ontstaan van alzheimer en kunnen de ziekte mogelijk zelfs veroorzaken.
Als iemand vergeetachtig wordt, betekent dit niet meteen dat het om Alzheimer of een
andere vorm van de dementie gaat. Vaak gaat het om normale ouderdom
vergeetachtigheid. Het kan ook een lichamelijke of psychologische oorzaak hebben. Dit zijn
