Motivatie Hoofdstuk 9
Inhoud
9.1 wat motiveert ons............................................................................................................................1
9.1.1 prestatiemotivatie...............................................................................................................1
9.1.2 de onverwachte effecten van beloningen op motivatie.......................................................2
9.2 hoe worden onze motivatieprioriteiten gesteld?............................................................................3
De verschillende motivatie theorieën...........................................................................................3
9.3 waar staan honger en seksuele motivatie in de motivatiehiërarchie?.............................................5
9.3.1 honger: een homeostatische drijfveer én een psychologisch motief....................................5
9.3.2 wilskracht en de biologie van zelfbeheersing.......................................................................6
9.3.3 seksuele motivatie: een impuls waar je zonder kunt............................................................6
9.4 hoe motiveren emoties ons?...........................................................................................................7
9.4.1 onderdelen van emoties......................................................................................................7
9.4.2 wat emoties voor ons doen..................................................................................................8
9.4.3 emoties tellen......................................................................................................................8
9.4.4 universele expressie van emotie..........................................................................................9
9.5 waar komen emoties vandaan?.......................................................................................................9
9.5.1 de neurowetenschap van emotie.........................................................................................9
9.5.2 theorieën van emotie: een oude controverse....................................................................10
9.5.3 het beheersen van emoties................................................................................................10
9.5.4 gooi het er allemaal uit: een gevaarlijke mythe..................................................................11
9.1 wat motiveert ons
Motivatie: verwijst naar alle processen met betrekking tot het voelen van een behoefte of
verlangen; het activeren, selecteren, sturen en volhouden van mentale en fysieke activiteit die
gericht is op bevrediging van de behoefte of verlangen; het reduceren van de behoeftesensatie.
Voorbeeld: het is warm en je voelt de behoefte aan vocht. Dan krijg je dus dorst, door dat gevoel
word je geleid wat te gaan drinken.
9.1.1 prestatiemotivatie
Extrinsieke motivatie: het verlangen om een activiteit uit te voeren om er een beloning uit te
krijgen.
Verwachtingstheorie: mensen zijn meer gemotiveerd een taak uit te voeren als ze denken dat ze er
goed in zullen zijn en goede resultaten kunnen brengen. Hier is dus het goed uitvoeren van de taak
de beloning
, Intrinsieke motivatie: het verlangen om een activiteit uit te voeren om de activiteit zelf, niet om er
iets uit te krijgen. Bijvoorbeeld als je graag nieuwe uitdagingen op werk krijgt.
Een test die je kan uitvoeren om je prestatiedrang te testen is bijvoorbeeld de thematic
apperception test ontwikkeld door Henry Muller.
Hierbij krijg je een afbeelding te zien van bijvoorbeeld een jongen met een viool en dan moet jij voor
jezelf bedenken wat die jongen zijn verhaal is. Als het positief is dat hij aan het oefenen is voor een
concert omdat hij graag violist wil worden. Dan ben je meer gemotiveerd dan dat je zegt dat die
jongen verplicht viool moest leren van zijn ouders
Prestatiedrang (need for achievement n Ach): Geestelijke toestand die een psychologische behoefte
veroorzaakt om een moeilijk maar aantrekkelijk doel te bereiken.
Mensen met hoge prestatiedrang werken vaak harder; zijn succesvoller op werk; tonen meer
doorzettingsvermogen bij moeilijke opdrachten; krijgen betere cijfers en kiezen ze vaker beroepen
waar competitie van belang is.
Prestatiemotivatietest (PMT): ontworpen door Hubert Hermans (1970); is te gebruiken vanaf 16
jaar; er is ook een versie voor kinderen (PMT-K-2 (2011)) hier worden drie aspecten gemeten.
- Prestatiemotief: een relatief stabiele persoonlijkheidseigenschap die in specifieke situaties
leidt tot presteren.
- Positieve en negatieve faalangst: die beide bepalend zijn voor de productiviteit en de
houding ten opzichte van werk.
Crosscultureel perspectief op prestatie: je hebt verschillende soorten perspectieven die je kunt
brengen omwille van prestatie. Je kan alle eer schenken aan al het werk dat je zelf hebt gedaan of je
kan alle eer schenken aan alle hulp die je van de groep waar je bij hoort hebt gekregen.
Individualisme: hierbij worden dus persoonlijke prestaties vooral gewaardeerd. En jezelf
onderscheiden is heel belangrijk. Dit komt vooral voor in Westerse culturen.
Collectivisme: hier is er een standpunt van groepsloyaliteit dus als je wint win je altijd samen met je
groep. Het aanzien van de groep is dus belangrijker dan individuele prestaties.
9.1.2 de onverwachte effecten van beloningen op motivatie
Overrechtvaardiging: wanneer je motivatie wordt verschoven van intrinsiek naar extrinsieke
motivatie.
Bijvoorbeeld: kinderen vinden het leuk om te kleuren dus een van de 2 groepen die gaan kleuren
krijgen aan het eind een beloning. Als vervolgens de volgende keer er geen beloning is, dan is de
intrinsieke motivatie van de kinderen die eerst wel een beloning kregen gedaald en is het dus
extrinsieke motivatie geworden..
Overrechtvaardiging treedt echter alleen op als de beloning geen rekening houdt met prestatie. Dus
bijvoorbeeld met bonussen op werk. Je gaat harder werken als je denkt een passende bonus erbij te
krijgen. Als je sowieso al weet dat je een beloning gaat ontvangen voel je geen motivatie hard te
werken.
In het algemeen hebben beloningen drie belangrijke aspecten onder de juiste omstandigheden:
- Beloningen kunnen een effectieve manier zijn om mensen te motiveren dingen te doen die
ze anders niet zouden doen, zoals het gras maaien of het vuilnis buiten zetten.
Inhoud
9.1 wat motiveert ons............................................................................................................................1
9.1.1 prestatiemotivatie...............................................................................................................1
9.1.2 de onverwachte effecten van beloningen op motivatie.......................................................2
9.2 hoe worden onze motivatieprioriteiten gesteld?............................................................................3
De verschillende motivatie theorieën...........................................................................................3
9.3 waar staan honger en seksuele motivatie in de motivatiehiërarchie?.............................................5
9.3.1 honger: een homeostatische drijfveer én een psychologisch motief....................................5
9.3.2 wilskracht en de biologie van zelfbeheersing.......................................................................6
9.3.3 seksuele motivatie: een impuls waar je zonder kunt............................................................6
9.4 hoe motiveren emoties ons?...........................................................................................................7
9.4.1 onderdelen van emoties......................................................................................................7
9.4.2 wat emoties voor ons doen..................................................................................................8
9.4.3 emoties tellen......................................................................................................................8
9.4.4 universele expressie van emotie..........................................................................................9
9.5 waar komen emoties vandaan?.......................................................................................................9
9.5.1 de neurowetenschap van emotie.........................................................................................9
9.5.2 theorieën van emotie: een oude controverse....................................................................10
9.5.3 het beheersen van emoties................................................................................................10
9.5.4 gooi het er allemaal uit: een gevaarlijke mythe..................................................................11
9.1 wat motiveert ons
Motivatie: verwijst naar alle processen met betrekking tot het voelen van een behoefte of
verlangen; het activeren, selecteren, sturen en volhouden van mentale en fysieke activiteit die
gericht is op bevrediging van de behoefte of verlangen; het reduceren van de behoeftesensatie.
Voorbeeld: het is warm en je voelt de behoefte aan vocht. Dan krijg je dus dorst, door dat gevoel
word je geleid wat te gaan drinken.
9.1.1 prestatiemotivatie
Extrinsieke motivatie: het verlangen om een activiteit uit te voeren om er een beloning uit te
krijgen.
Verwachtingstheorie: mensen zijn meer gemotiveerd een taak uit te voeren als ze denken dat ze er
goed in zullen zijn en goede resultaten kunnen brengen. Hier is dus het goed uitvoeren van de taak
de beloning
, Intrinsieke motivatie: het verlangen om een activiteit uit te voeren om de activiteit zelf, niet om er
iets uit te krijgen. Bijvoorbeeld als je graag nieuwe uitdagingen op werk krijgt.
Een test die je kan uitvoeren om je prestatiedrang te testen is bijvoorbeeld de thematic
apperception test ontwikkeld door Henry Muller.
Hierbij krijg je een afbeelding te zien van bijvoorbeeld een jongen met een viool en dan moet jij voor
jezelf bedenken wat die jongen zijn verhaal is. Als het positief is dat hij aan het oefenen is voor een
concert omdat hij graag violist wil worden. Dan ben je meer gemotiveerd dan dat je zegt dat die
jongen verplicht viool moest leren van zijn ouders
Prestatiedrang (need for achievement n Ach): Geestelijke toestand die een psychologische behoefte
veroorzaakt om een moeilijk maar aantrekkelijk doel te bereiken.
Mensen met hoge prestatiedrang werken vaak harder; zijn succesvoller op werk; tonen meer
doorzettingsvermogen bij moeilijke opdrachten; krijgen betere cijfers en kiezen ze vaker beroepen
waar competitie van belang is.
Prestatiemotivatietest (PMT): ontworpen door Hubert Hermans (1970); is te gebruiken vanaf 16
jaar; er is ook een versie voor kinderen (PMT-K-2 (2011)) hier worden drie aspecten gemeten.
- Prestatiemotief: een relatief stabiele persoonlijkheidseigenschap die in specifieke situaties
leidt tot presteren.
- Positieve en negatieve faalangst: die beide bepalend zijn voor de productiviteit en de
houding ten opzichte van werk.
Crosscultureel perspectief op prestatie: je hebt verschillende soorten perspectieven die je kunt
brengen omwille van prestatie. Je kan alle eer schenken aan al het werk dat je zelf hebt gedaan of je
kan alle eer schenken aan alle hulp die je van de groep waar je bij hoort hebt gekregen.
Individualisme: hierbij worden dus persoonlijke prestaties vooral gewaardeerd. En jezelf
onderscheiden is heel belangrijk. Dit komt vooral voor in Westerse culturen.
Collectivisme: hier is er een standpunt van groepsloyaliteit dus als je wint win je altijd samen met je
groep. Het aanzien van de groep is dus belangrijker dan individuele prestaties.
9.1.2 de onverwachte effecten van beloningen op motivatie
Overrechtvaardiging: wanneer je motivatie wordt verschoven van intrinsiek naar extrinsieke
motivatie.
Bijvoorbeeld: kinderen vinden het leuk om te kleuren dus een van de 2 groepen die gaan kleuren
krijgen aan het eind een beloning. Als vervolgens de volgende keer er geen beloning is, dan is de
intrinsieke motivatie van de kinderen die eerst wel een beloning kregen gedaald en is het dus
extrinsieke motivatie geworden..
Overrechtvaardiging treedt echter alleen op als de beloning geen rekening houdt met prestatie. Dus
bijvoorbeeld met bonussen op werk. Je gaat harder werken als je denkt een passende bonus erbij te
krijgen. Als je sowieso al weet dat je een beloning gaat ontvangen voel je geen motivatie hard te
werken.
In het algemeen hebben beloningen drie belangrijke aspecten onder de juiste omstandigheden:
- Beloningen kunnen een effectieve manier zijn om mensen te motiveren dingen te doen die
ze anders niet zouden doen, zoals het gras maaien of het vuilnis buiten zetten.
